Η Αριστερά και η Βενεζουέλα

Δημοσιεύθηκε: 19/9/2017

του Claudio Katz*
Μετάφραση: Αριάδνη Αλαβάνου


[...] είναι λιγάκι δύσκολο να ερμηνεύσουμε τις guarimbas, τις δολοφονίες και τις απειλές του αμερικανικού Πενταγώνου ως ψευτοκαβγά μεταξύ συγγενών.

Η μοναδική λογική εξήγηση αυτής της άποψης είναι ότι επιδιώκεται να υποβαθμιστεί η σοβαρότητα της τρέχουσας σύγκρουσης, να ερμηνευτεί ως ενδο-αστική διαμάχη για την ιδιοποίηση των προσόδων. Γι’ αυτό και ο ολοκληρωτισμός του Μαδούρο θεωρείται εξίσου μεγάλος (ή και μεγαλύτερος) κίνδυνος με αυτόν της αντιπολίτευσης. 

Το μεγάλο πρόβλημα όσον αφορά τις παραπάνω απόψεις δεν είναι η απερισκεψία τους, αλλά η έμμεση ουδετερότητα την οποία προωθούν. 

[..]   Απερίσκεπτος δογματισμός

Διαχέεται επίσης μια συζήτηση που συγκλίνει με τη σοσιαλδημοκρατία χρησιμοποιώντας σεκταριστικά επιχειρήματα. Στην περίπτωση αυτή, η κυβέρνηση Μαδούρο απεικονίζεται ως διεφθαρμένη, υποτελής και προσαρμοστική, δηλαδή ως μια κυβέρνηση που σταθεροποιεί ένα δικτατορικό καθεστώς. Σε άλλες περιστάσεις, η ίδια απονομιμοποίηση περιγράφεται με πιο έμμεσες ή πιο εκλεπτυσμένες κατηγορίες (de facto πρόεδρος, βοναπαρτιστής αρχηγός).

Όλες, όμως, οι παραλλαγές της συμπίπτουν ως προς ότι τονίζουν τη θεμελιώδη ευθύνη μιας αυταρχικής κυβέρνησης που διαλύει τη χώρα. Η εναρμόνιση ως προς αυτό το βασικό ζήτημα με την αφήγηση των ΜΜΕ είναι εντυπωσιακή. Το βασικό πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι η ρητορική, αλλά η πρακτική.

Καθημερινά γίνονται πορείες της Δεξιάς και των οπαδών της κυβέρνησης. Οι πρωταθλητές της σοσιαλιστικής αυστηρότητας πρέπει να αναρωτηθούν: Σε ποια από τις δύο θα συμμετάσχουμε; Με ποιους θα ταυτιστούμε; Εάν πιστεύουν ότι ο κύριος εχθρός είναι η κυβέρνηση θα πρέπει να έχουν κοινό σκοπό με τους escuálidos των guarimbas (σκόπιμων προκλήσεων αιματηρών ταραχών).

Στο Μπουένος Άιρες, παραδείγματος χάριν, τον περασμένο Μάιο κλήθηκε ο κόσμος σε κινητοποίηση από τους φορείς αυτών των απόψεων για να εκδιωχθεί ο Μαδούρο. Όσοι περαστικοί παρατηρούσαν αυτή την πορεία κατάλαβαν πολύ καλά ποιοι θα καταλάμβαναν την προεδρία της Βενεζουέλας, εάν ανατρεπόταν ο σημερινός επικεφαλής του κράτους. Και σημείωσαν την πλήρη σύμπτωση ανάμεσα σ’ αυτό το αίτημα και τα μηνύματα που μετέδιδαν καθημερινά τα ΜΜΕ.

Δεν είναι η πρώτη φορά που τμήματα της Αριστεράς συγκλίνουν τόσο καθαρά με τη Δεξιά. Ένα προηγούμενο στην Αργεντινή, υπό τις κυβερνήσεις Κίρχνερ, ήταν η παρουσία κόκκινων σημαιών στις πορείες των γαιοκτημόνων της σόγιας και στις διαδηλώσεις των caceroleros [ των αντιπάλων της κυβέρνησης από τα μεσαία και ανώτερα στρώματα που κράδαιναν κατσαρόλες και τηγάνια]. Αλλά αυτή που ήταν μια παθητική εκδήλωση στο Μπουένος Άιρες μπορεί να μετατραπεί σε τραγωδία στο Καράκας.

Άλλες απόψεις συγκρίνουν τον Μαδούρο με την αντιπολίτευση, υποστηρίζοντας ότι κάτω από τη μασκαράτα μιας φαινομενικής αντίθεσης κρύβονται μεγάλες συμπτώσεις. Έτσι καταφεύγουν σε εικασίες για το πότε αυτή η σύγκλιση θα γίνει εμφανής.

Αυτή η περίεργη ερμηνεία έρχεται σε έντονη αντίθεση με τις μεγάλες συγκρούσεις μεταξύ αυτών των δύο που είναι για όλους κάτι παραπάνω από ορατές. Συνεπώς, είναι λιγάκι δύσκολο να ερμηνεύσουμε τις guarimbas, τις δολοφονίες και τις απειλές του αμερικανικού Πενταγώνου ως ψευτοκαβγά μεταξύ συγγενών.

Η μοναδική λογική εξήγηση αυτής της άποψης είναι ότι επιδιώκεται να υποβαθμιστεί η σοβαρότητα της τρέχουσας σύγκρουσης, να ερμηνευτεί ως ενδο-αστική διαμάχη για την ιδιοποίηση των προσόδων. Γι’ αυτό και ο ολοκληρωτισμός του Μαδούρο θεωρείται εξίσου μεγάλος (ή και μεγαλύτερος) κίνδυνος με αυτόν της αντιπολίτευσης.

Το μεγάλο πρόβλημα όσον αφορά τις παραπάνω απόψεις δεν είναι η απερισκεψία τους, αλλά η έμμεση ουδετερότητα την οποία προωθούν. Εφόσον κυβέρνηση και αντιπολίτευση είναι ίδιες, το πραξικόπημα που αποδίδεται στην κυβέρνηση συγκρίνεται με το πραξικόπημα που προωθεί η δεξιά αντιπολίτευση.

Όμως, αυτή η εξίσωση είναι εμφανώς λανθασμένη. Στη Βενεζουέλα, δεν υπάρχουν δύο αντιδραστικές παραλλαγές που ανταγωνίζονται, όπως, επί παραδείγματι, ο τζιχαντισμός και οι δικτατορίες στη Μέση Ανατολή. Ούτε υπάρχει ο τύπος του ανταγωνισμού μεταξύ ανθρώπων των σπηλαίων που αντιπαρέθεσε τον Βιντέλα στην Ιζαμπέλ Περόν, στην Αργεντινή.

Η σύγκρουση μεταξύ των Καπρίλες-Λόπες και του Μαδούρο μοιάζει με την αντιπαράθεση του Πινοτσέτ με τον Αλιέντε, του [επικεφαλής της χούντας που έκανε πραξικόπημα, το 1955] Λονάρντι με τον Περόν ή πιο πρόσφατα του Τέμερ με την Ντίλμα Ρουσέφ, στη Βραζιλία. Παρόμοια, ο θρίαμβος της Δεξιάς εις βάρος του Μαδούρο, η σύγκρουση των οποίων απέχει παρασάγγας από το να είναι μια συμπλοκή μεταξύ ταυτόσημων δυνάμεων, θα είχε ως αποτέλεσμα μια τρομερή πολιτική οπισθοδρόμηση.

Αντιμέτωπη με αυτή την εναλλακτική, η ουδετερότητα είναι συνώνυμο της παθητικότητας και εκφράζει τεράστιο βαθμό αδυναμίας εν όψει μεγάλων γεγονότων. Σημαίνει αποκήρυξη της συμμετοχής και της δέσμευσης σε αυθεντικούς σκοπούς.

Εφόσον αυτή η στάση θεωρεί δεδομένο ότι ο τσαβισμός είναι τελειωμένος, περιορίζει όλο τον ορίζοντά της στο να συγγράφει τον ισολογισμό αυτής της εμπειρίας. Όμως, η μέγιστη αποτυχία στην πολιτική δράση ουδέποτε επηρεάζει μη ολοκληρωμένες ή άκαρπες διαδικασίες. Το χειρότερο πράγμα είναι η απερισκεψία εν όψει μεγάλων, επικών γεγονότων.

Όποιες αμφιβολίες κι αν έχει κανείς για τον Μαδούρο, η έκβαση στη Βενεζουέλα θα καθορίσει στο άμεσο μέλλον τη μοίρα όλης της περιοχής. Εάν θριαμβεύσουν οι αντιδραστικοί, το αποτέλεσμα θα είναι ένα σενάριο ήττας και ένα αίσθημα αδυναμίας απέναντι στην αυτοκρατορία. Το τέλος του προοδευτικού κύκλου θα είναι γεγονός και όχι ένα θέμα προς αξιολόγηση μεταξύ των διανοητών της κοινωνικής επιστήμης.

Η Δεξιά το γνωρίζει και γι’ αυτό το λόγο διοργανώνει καμπάνιες εναντίον των διανοουμένων που υπερασπίζονται τον τσαβισμό. Η πρόσφατη, ευρεία επίθεση από την [αργεντίνικη] εφημερίδα Clarín αποτελεί μια πρόγευση της επίθεσης που ετοιμάζεται για την μετά Μαδούρο περιφερειακή διευθέτηση. Οι σεκταριστές δεν αντιλαμβάνονται αυτό τον κίνδυνο.
[..]

Ανασύνταξη στους κόλπους των διανοουμένων

Η Βενεζουέλα δεν δίνει μόνο αφορμή για έντονες συζητήσεις. Έχει προκαλέσει σημαντικές ανασυντάξεις διανοουμένων που ενστερνίζονται αντιτιθέμενα αιτήματα. Αυτή η τοποθέτηση ήταν πιο σχετική από τις αμφιλεγόμενες λεπτομέρειες των διαφορετικών διακηρύξεων. Κατέληξε σε μια μεγάλη διαίρεση μεταξύ στρατοπέδων.

Το κείμενο του REDH που αντικρούει το σοσιαλδημοκρατικό κάλεσμα συμπληρώθηκε και από άλλες εντυπωσιακές απαντήσεις.  Η πολιτική οριοθέτηση ήταν ταχύτατη.

Παρά την ένταση που δημιουργήθηκε από αυτά τα μανιφέστα, αρκετοί υπογράφοντες ζητούν να συνεχιστεί ο αδελφικός διάλογος. Είναι μεν κάτι απαραίτητο, αλλά οι αγανακτισμένες αντιδράσεις εξηγούνται από όσα διακυβεύονται. Εάν επικρατήσει η Δεξιά, θα υπάρξει πληθώρα χρόνου για θρήνους και σεμινάρια που θα διερευνούν τι ακριβώς συνέβη.

Εφόσον η σοσιαλδημοκρατική δήλωση περιέχει την κλήση για ειρήνευση, πολλοί διανοητές βασίστηκαν σ’ αυτήν με την αυθόρμητη ελπίδα ότι θα μετριαστεί η βία. Εξετάζοντας πιο προσεκτικά το περιεχόμενο του ντοκουμέντου, ορισμένοι απέσυραν την υποστήριξή τους και άλλοι τη διατήρησαν με αμυντικά επιχειρήματα -- τονίζοντας την αλληλεγγύη τους με την μπολιβαριανή διαδικασία ή επισημαίνοντας τις διαφορές τους με άλλους υπογράφοντες.

Όμως, το πιο σημαντικό ήταν η ταχεία και γενικευμένη αντίδραση που ξεσήκωσε το αντι-τσαβίστικο ντοκουμέντο και η έντονη απόρριψη της σοσιαλδημοκρατικής αντίληψης που αναπαρήγαγε. Αυτή η ενστικτώδης αντίδραση οδήγησε σε μια αιφνίδια σύγκλιση μεταξύ αριστερών διανοουμένων και ριζοσπαστικού εθνικισμού. Εάν αυτή η διασύνδεση σταθεροποιηθεί, στη Βενεζουέλα θα αναβιώσει η συνάντηση της κριτικής σκέψης με τις επαναστατικές παραδόσεις της Λατινικής Αμερικής.


Claudio Katz είναι οικονομολόγος, ερευνητής στο Εθνικό Συμβούλιο Επιστημονικής και Τεχνικής Έρευνας της Αργεντινής. (CONICET), καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μπουένος Άιρες και μέλος της ομάδας Οικονομολόγοι της Αριστεράς (EDI). Η ιστοσελίδα του όπου πρωτοπαρουσιάστηκε το παρόν άρθρο [στις 12 Ιουνίου 2017] είναι http://katz.lahaine.org/?p=297 .  Μεταφράστηκε στην αγγλική από τον Richard Fidler (με τη βοήθεια του Federico Fuentes) και δημοσιεύτηκε πρώτα στο Life on the Left. Στα ελληνικά δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο http://www.sxedio-b.gr/

ΠΗΓΗ:http://prensa-rebelde.blogspot.gr/2017/09/blog-post_93.html?utm_source=feedburner&utm_medium=email&utm_campaign=Feed:+PrensaRebelde+(Prensa+Rebelde) 


Δείτε τον πρώτο κύκλο των "7 απλών μαθημάτων του μαρξισμού"

smile

Μια νατοϊκή λύση δεν είναι λύση, αλλά υποθήκη για νέα δεινά - Τρίτη, 19 Ιουνίου 2018


Η συμφωνία Τσίπρα – Ζάεφ αποτελεί μια εξαιρετική εξέλιξη για τις ΗΠΑ και την ΕΕ που επέβαλαν λύση στο ονοματολογικό για να ισχυροποιηθεί άμεσα η Νατοϊκή παρουσία στα Βαλκάνια. Ανοίγει πλέον ο δρόμος για τη μαζική ένταξη κρατών της Νότιας Βαλκανικής στον ευρωατλαντικό άξονα, την ασφυκτική πίεση στη Σερβία, την περαιτέρω περικύκλωση της Ρωσίας. Μια Νατοϊκή λύση δεν είναι καλή λύση γιατί το πλαίσιο στο οποίο λειτουργεί είναι εξ ορισμού προβληματικό, αποσταθεροποιητικό, επικίνδυνο.


read more ...

Θερινό σεμινάριο 2018: τέσσερα βιβλία του μαρξισμού - Τρίτη, 12 Ιουνίου 2018

Οι ΗΠΑ παρέχουν στρατιωτική ενίσχυση στο 73% των δικτατορικών καθεστώτων του πλανήτη - Δευτέρα, 11 Ιουνίου 2018



...Σύμφωνα με το σύστημα της οργάνωσης Freedom House για την αξιολόγηση των πολιτικών δικαιωμάτων ανά τον κόσμο, υπάρχουν 49 κράτη στον πλανήτη, τα καθεστώτα των οποίων, με βάση τα στοιχεία του 2015, μπορούν σε γενικές γραμμές να χαρακτηριστούν «δικτατορικά». Σύμφωνα με τα δημοσιονομικά στοιχεία του 2015, του τελευταίου έτους για το οποίο έχουμε μέχρι στιγμής δημοσιευμένα στοιχεία, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ παρείχε στρατιωτική στήριξη σε 36 από τα καθεστώτα αυτά, με την ευγενική χορηγία των φόρων που πληρώνετε. Οι ΗΠΑ στηρίζουν αυτή τη στιγμή πάνω από το 73% των δικτατορικών καθεστώτων που υπάρχουν στον κόσμο!...


read more ...

Ο Ανορθόδοξος Πόλεμος επιστρέφει στη Νικαράγουα μετά 30 χρόνια - Κυριακή, 10 Ιουνίου 2018




Αν δεν είχαμε αναφέρει τη λέξη Νικαράγουα, ο αναγνώστης θα μπορούσε να σκεφτεί τη Βενεζουέλα. Δεν θα έκανε λάθος. Θα μπορούσε επίσης να έχει συσχετίσει τέτοια γεγονότα με το Ιράν, τη Λιβύη, την Ουκρανία, που έχουν ζήσει ή ζουν παρόμοιες εμπειρίες.

Γιατί η Νικαράγουα; 
Μπορεί να  υπάρχουν διάφοροι λόγοι, όπως η κατασκευή της μεγάλης δια ωκεάνειας Διώρυγας , έργο για το οποίο δεν ζητήθηκε η συμβουλή ούτε προβλέπεται “βοήθεια” από τις ΗΠΑ. Ακόμα χειρότερα, η Κίνα θα μπορούσε να παίξει αποφασιστικό ρόλο σε αυτό το Υπερ – έργο. 
Επιπλέον, οι στενοί δεσμοί της κυβέρνησης της Νικαράγουα με την Κούβα, τη Βενεζουέλα, τη Ρωσία και την Κίνα, καθώς και η διεθνής της θέση απόρριψης των ηγεμονικών επιδιώξεων των ΗΠΑ , αξιολογείται σαν λόγος με ιδιαίτερη και βαρύνουσα σημασία.

 

 

read more ...

Εκδήλωση του Πολιτιστικού Συλλόγου "Χοσέ Μαρτί" για την μπριγάδα της Πρωτομαγιάς - Τρίτη, 5 Ιουνίου 2018



Ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Χοσέ Μαρτί» σας προσκαλεί στη συζήτηση/αναφορά στην Κούβα του σήμερα με αφορμή τη συμμετοχή στην πρόσφατη διεθνή μπριγάδα της Πρωτομαγιάς


290 φίλες και φίλοι της Κούβας από 32 χώρες μεταξύ των οποίων πέντε από την Ελλάδα συμμετείχαν στην 13η διεθνή μπριγάδα της Πρωτομαγιάς εκφράζοντας την αλληλεγγύη τους προς την κουβανική επανάσταση. Οι μπριγαδίστες θα μας μεταφέρουν την εμπειρία τους από επισκέψεις τους σε εργοστάσια και σε αγροτικούς συνεταιρισμούς, σε σχολείο και πανεπιστήμιο, σε νοσοκομείο, από συζητήσεις με αντιπροσώπους της Εθνοσυνέλευσης Λαϊκής Εξουσίας που έχουν εκλεγεί στις πρόσφατες εκλογές, καθώς και από συναντήσεις με μέλη μαζικών φορέων, όπως την Ομοσπονδία Γυναικών και τις Επιτροπές Υπεράσπισης της Επανάστασης. Στη διάρκεια της διαμονής τους στην Κούβα οι μπριγαδίστες ήρθαν σε άμεση επαφή και συζήτησαν με εργαζόμενους της πόλης και της υπαίθρου της Κούβας για τις κατακτήσεις της σοσιαλιστικής επανάστασης και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν.

 

Θα γίνει προβολή φωτογραφικού υλικού

 

Στη συζήτηση θα συμμετέχουν και μπριγαδίστες που έχουν λάβει μέρος σε παλιότερες αποστολές αλληλεγγύης και εθελοντικής εργασίας στη σοσιαλιστική Κούβα τις οποίες οργανώνει το Κουβανικό Ινστιτούτο για τη Φιλία των Λαών (ICAP).


Η εκδήλωση θα γίνει στον χώρο των εκδόσεων Διεθνές Βήμα, Σόλωνος 142, Πλ. Κάνιγγος, 5ος όροφος (ταράτσα) το Σάββατο 9 Ιούνη, 7:30 μ.μ.