Ο Τσε το επαναστατικό κόμμα, η σχέση του με το λαό.*

Δημοσιεύθηκε: 30/10/2017


του Δημήτρη Καλτσώνη


Είναι, νομίζω, γνωστό και δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι ο Τσε υποστήριζε την ανάγκη ύπαρξης και πρωτοπόρας δράσης ενός επαναστατικού κόμματος το οποίο θα πρέπει να συγκεντρώνει την επαναστατική πρωτοπορία της εργατικής τάξης και των άλλων καταπιεζόμενων στρωμάτων και να βασίζεται στη μαρξιστική λενινιστική ιδεολογία. Το συμπέρασμα αυτό διατύπωνε με σαφήνεια στην εισαγωγή του βιβλίου «Το μαρξιστικό-λενινιστικό κόμμα» που εκδόθηκε από το υπό ίδρυση τότε «Ενιαίο κόμμα της σοσιαλιστικής επανάστασης της Κούβας».

Η εμπειρία της επανάστασης στη Κούβα τον είχε διδάξει ότι αυτό δεν είναι πάντα δεδομένο. Δεν αρκεί να αυτοπροσδιορίζεται ένα κόμμα ως πρωτοπορία της εργατικής τάξης. Πρέπει και να το αποδεικνύει στην πράξη. Στην προεπαναστατική Κούβα, το προεπαναστατικό κομμουνιστικό κόμμα, δέσμιο του σεχταρισμού, δεν μπόρεσε να αποτελέσει την πρωτοπορία του λαού. Σε τέτοια αναδείχθηκε το Κίνημα 26 Ιούλη με επικεφαλής τον Φιδέλ Κάστρο, τον Ραούλ Κάστρο, τον Τσε Γκεβάρα και άλλους που με πνεύμα ενωτικό, επαναστατικό και πρόγραμμα προσαρμοσμένο στις συνθήκες κατάφερε να προσελκύσει το λαό στον αγώνα.

           
Ο Τσε δεν έμεινε στις βασικές θεωρητικές παραδοχές που είχαν διατυπωθεί από τους θεμελιωτές του μαρξισμού. Τις εμπλούτισε με τη στάση ζωής, με το παράδειγμά του και, λιγότερο βέβαια, με θεωρητικές επεξεργασίες. Αυτό το έκανε τόσο κατά τη διεξαγωγή της επανάστασης όσο και μετά -πράγμα πιο δύσκολο-, όταν ήταν υπουργός Βιομηχανίας. Αυτόν τον εμπλουτισμό θα ήθελα να αναδείξω γιατί αποτελεί πολύτιμη παρακαταθήκη για την υπόθεση της κοινωνικής απελευθέρωσης των λαών.

           
Όλη η αγωνία που τον διακατείχε ήταν να μην διαρραγούν οι στενοί δεσμοί, δεσμοί αίματος, ανάμεσα στο επαναστατικό κόμμα και στο λαό. Όλη η έγνοια του ήταν να γίνει πραγματικά κυρίαρχος ο λαός, ο καθημερινός εργαζόμενος άνθρωπος.

           
Γι' αυτό, για παράδειγμα, στάθηκε αταλάντευτα στο πλάι του Φιδέλ Κάστρο και της λοιπής επαναστατικής ηγεσίας στην κρίση που ξέσπασε το 196
2. Εκείνη την περίοδο μια ομάδα υπό τον Άνιμπαλ Εσκαλάντε, στέλεχος του παλιού ΚΚ και στέλεχος στη συνέχεια του ενιαίου επαναστατικού κόμματος (στο οποίο είχαν συγχωνευθεί το Κίνημα 26 Ιούλη, το παλιό ΚΚ και άλλες οργανώσεις) κατέλαβαν μια σειρά θέσεις στον κομματικό και κρατικό μηχανισμό, παραμερίζοντας τους αγωνιστές της Σιέρα Μαέστρα και επέβαλλαν έναν αυταρχικό, γραφειοκρατικό, δογματικό τρόπο αντιμετώπισης του λαού και των προβλημάτων.

           
Ο Φιδέλ Κάστρο το Μάρτιο του 1962 μίλησε ανοιχτά για το πρόβλημα στην κουβανέζικη τηλεόραση. Απευθύνθηκε στο λαό για να τον ενεργοποιήσει για την επίλυση του προβλήματος. Ο Τσε επίσης με διάφορες ομιλίες και παρεμβάσεις του κατήγγειλε τις δεσποτικές μεθόδους, την ωραιοποίηση των καταστάσεων, τα παχιά λόγια και συνθήματα που χαρακτήριζαν τον Εσκαλάντε και το περιβάλλον του. Προέτρεψε ο Τσε, “να ακούσουμε τη φωνή του λαού, που είναι σε καλύτερη θέση να σε προσανατολίσει”, “ενάντια στη γραφειοκρατία και στο σεχταρισμό”[1].

           
Ο Τσε, λοιπόν, δεν αρκέστηκε να αναπαράγει απλώς τη λενινιστική θεωρία περί επαναστατικού κόμματος. Την εφάρμοσε και την εμπλούτισε δημιουργικά στην πράξη. Όπως έλεγε ο Φιδέλ Κάστρο,
«ο Τσε έφερε τις ιδέες του μαρξισμού-λενινισμού στην πιο δροσερή, στην πιο καθαρή και πιο επαναστατική έκφρασή τους».

           
Μπορούμε, για λόγους μεθοδολογικούς, να συνοψίσουμε την συμβολή του Ερνέστο Γκεβάρα στο ζήτημα αυτό σε πέντε άξονες.

           
1.Επέμενε διαρκώς ότι οποιοδήποτε πολιτικό ή οικονομικό σχέδιο πρέπει να είναι καρπός της δημοκρατικής συμμετοχής του λαού και όχι αυθαίρετη επιλογή της όποιας πρωτοπορίας ή γραφειοκρατίας. “Κάθε σχέδιο στο οποίο δε συμμετέχει ο λαός απειλείται σοβαρά με αποτυχία”, τόνιζε. Οι κοινωνικές αλλαγές, η επανάσταση «δεν μπορεί να προχωρήσει αν κάθε της κατάκτηση, κάθε της βήμα δεν γίνεται από το σύνολο των πολιτών, από όλες τις μάζες του λαού».

           
«Και εμείς οι ίδιοι, -έλεγε με άλλη ευκαιρία- μια κυβέρνηση επαναστατική, μέρος του λαού, έχουμε διδαχθεί ρωτώντας πάντοτε το λαό, χωρίς ποτέ να διαχωριζόμαστε από αυτόν. Διότι αυτός που διοικεί και απομονώνεται μέσα σε έναν γυάλινο πύργο, προσπαθώντας να καθοδηγήσει το λαό με φόρμουλες, είναι αποτυχημένος και βαδίζει στο δρόμο του δεσποτισμού».

           
2.Το επαναστατικό κόμμα, τα μέλη και τα στελέχη του πρέπει διαρκώς να βρίσκονται σε επαφή με το λαό, σε στενή διαλεκτική σχέση μαζί του. Αν χαθεί αυτή, είτε σε συνθήκες αγώνα στο έδαφος του καπιταλισμού είτε στο έδαφος του σοσιαλισμού, παραμονεύει η γραφειοκρατικοποίηση και ο εκφυλισμός του επαναστατικού κόμματος. “Το να είσαι σε επαφή με τους ανθρώπους, το να χορτάσεις επαφή με τους ανθρώπους, είναι ωφέλιμο για τη διοίκηση γιατί λόγω των καθηκόντων της είναι εκτεθειμένη στους κινδύνους της γραφειοκρατίας και της απομάκρυνσης από τις μάζες”.

           
Τα στελέχη του επαναστατικού κόμματος θα πρέπει να ελέγχονται από το λαό, τόσο σε συνθήκες καπιταλισμού όσο και, πολύ περισσότερο, σε συνθήκες σοσιαλισμού. Έλεγε: «Όποιος θέλει να είναι ηγέτης, θα πρέπει να μπορεί να αντιμετωπίσει την κρίση των μαζών, ή μάλλον να την υποστεί. Πρέπει να πεισθεί ότι διαλέχτηκε γιατί είναι ο καλύτερος ανάμεσα στους καλύτερους, με τη δουλειά του, με το πνεύμα θυσίας του, με την πρωτοποριακή του στάση σ’ όλες τις καθημερινές μάχες που δίνει το προλεταριάτο για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού».

           
3.Το επαναστατικό κόμμα είτε διεξάγει αγώνα ενάντια στην ολιγαρχία είτε κυβερνά πρέπει να λέει πάντοτε την αλήθεια, να μην κρύβει, να μην ωραιοποιεί, να μην συγκαλύπτει τα λάθη του. “Το σημαντικό δεν είναι να δικαιολογήσουμε το λάθος, είναι να εμποδίσουμε την επανάληψή του”. Ο ίδιος επίσης έλεγε:
«Ο τρόπος μου να φέρω σε πέρας τα πράγματα είναι να λέω την αλήθεια, προσωπικά πιστεύω ότι είναι το καλύτερο όλων».

           
4.Το επαναστατικό κόμμα πρέπει να είναι αδιάλλακτο ενάντια σε τυχόν προνόμια των στελεχών του. Είναι γνωστά διάφορα περιστατικά, είτε από τον αντάρτικο αγώνα είτε όταν ήταν υπουργός, που δείχνουν πόσο αδιάλλακτος ήταν στο ζήτημα αυτό. Δεν έχει καφέ για όλους, δεν θα πιεί κανείς, ούτε εγώ, είπε σε μια σύσκεψη. Διατήρησε την αντάρτικη συνήθεια να μοιράζει τα πάντα με τους γύρω του. Είναι γνωστή η σφοδρή αντίδρασή του όταν ο ταμίας του κινηματογράφου δεν θέλησε να τον κάνει να πληρώσει εισιτήριο ή όταν ο διευθυντής ενός εργοστασίου προσπάθησε να του χαρίσει ένα ποδήλατο για την κόρη του.

           
Θεωρητικοποιώντας τη στάση ζωής του έλεγε: «Πρέπει να ξεκόψουμε μια και καλή απ’ την ιδέα ότι το να είσαι μέλος μιας μαζικής οργάνωσης ή του καθοδηγητικού κόμματος της Επανάστασης … σου δίνει την παραμικρή δυνατότητα  να αποκτήσεις ο,τιδήποτε περισσότερο απ’ τους άλλους» ενώ με διάφορες ευκαιρίες καυτηρίαζε την «ευννοιοκρατία». Τέτοια ήταν η απόλυτα ξεκάθαρη τοποθέτηση του Γκεβάρα για ένα πρόβλημα που ταλάνισε τα πρώην σοσιαλιστικά κράτη αλλά, συχνά, σε μικρογραφία ταλανίζει και εργατικά κόμματα που βρίσκονται στην αντιπολίτευση σε συνθήκες καπιταλισμού. “Για μένα είναι αδιανόητο να προσφέρεις οικονομική ανταμοιβή σε ένα ηγετικό στέλεχος”.

           
5. Ο βαθύς ανθρωπισμός ξεχώριζε τον Τσε. Ο βαθύς ανθρωπισμός πρέπει να διακρίνει τους επαναστάτες. «Ο μαρξιστής πρέπει να είναι ο καλύτερος, ο πιο ολοκληρωμένος από τους ανθρώπους, αλλά πάντοτε και πριν απ’ όλα να είναι άνθρωπος». Στο άρθρο του “ο σοσιαλισμός και ο άνθρωπος στην Κούβα” τόνιζε: «πρέπει να έχεις πολλή ανθρωπιά και μεγάλη συναίσθηση της δικαιοσύνης και της αλήθειας για να μην πέσεις σ’ ένα υπερβολικό δογματισμό, σ’ ένα ψυχρό σχολαστικισμό και να μην απομονωθείς από τις μάζες».

           
Στο ίδιο κείμενο σημείωνε επίσης: «δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι ο μαρξιστής δεν είναι μια αυτόματη και φανατική μηχανή… Ο Φιντέλ καταπιάνεται ξεκάθαρα μ’ αυτό το πρόβλημα σε μια από τις παρεμβάσεις του: «ποιος είπε ότι ο μαρξισμός είναι αποποίηση των ανθρώπινων συναισθημάτων, της συναδελφοσύνης, της αγάπης προς τον πλησίον, του σεβασμού, της φροντίδας για το σύντροφο;»».
Ο επαναστάτης «δεν μένει ποτέ ξένος στη ζεστασιά της ανθρώπινης επαφής».

           
Δίνοντας μια καθολική διάσταση τόνιζε ότι ο πραγματικός επαναστάτης οφείλει επίσης, αν θέλει να ανταποκρίνεται στην ιδιότητα αυτή, «να ξεσηκώνεται ενάντια σε κάθε τι άδικο, όποιος κι αν το έκανε». Αυτή είναι η κληρονομιά του Τσε. Ας σκεφτούμε ξανά. Ας σκεφτούμε βαθιά και ας πράξουμε.

 

*Ομιλία στην εκδήλωση «Ο ΤΣΕ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ», στις 24/10/2017.


[1]              Για τις παραπομπές βλ. Δ. Καλτσώνης, Ο Τσε για το κράτος και την επανάσταση, εκδ. Τόπος, 2012 και Π.Ι. Τάιμπο ΙΙ, Ερνέστο Γκεβάρα, εκδ. Κέδρος, 2005 και την έκδοση Ο Τσε μιλάει στους νέους, εκδ. Διεθνές Βήμα, 2004.

Δείτε τον πρώτο κύκλο των "7 απλών μαθημάτων του μαρξισμού"

smile

Χωρίς σχόλια... - Δευτέρα, 17 Σεπτεμβρίου 2018


Για τις φαρμακοβιομηχανίες το κέρδος είναι πάνω από την υγεία. Ασυδοσία τιμών. - Παρασκευή, 14 Σεπτεμβρίου 2018



...Το όνομα του Νίρμαλ Μουλάι ήταν μέχρι πρότινος άγνωστο. Έγινε παγκοσμίως γνωστός αφότου διαβάσαμε πως ο διευθύνων σύμβουλος της φαρμακοβιομηχανίας Nostrum Laboratories που εδρεύει στο Μιζούρι, πρόσφατα στήριξε την απόφαση της εταιρείας του να τετραπλασιάσει την τιμή ενός αντιβιοτικού, από τα 474,75 στα 2.392 δολάρια το μπουκάλι, υποστηρίζοντας πως «είναι ηθική υποχρέωση των επιχειρηματιών να πουλάνε τα φάρμακα όσο ακριβότερα γίνεται και να βγάζουν λεφτά με κάθε ευκαιρία».
Το αντιβιοτικό Nitrofurantoin ωστόσο όπως αποδεικνύεται από τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας περιλαμβάνεται στη λίστα με τα «απαραίτητα φάρμακα» και καταναλώνεται από πολλούς ασθενείς. Χορηγείται για τη θεραπεία των λοιμώξεων της ουροδόχου κύστης, ενώ κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1953.
Ο Μουλάι διευκρίνισε πως η αύξηση της τιμής ήταν ουσιαστικά η «απάντηση» στην επίσης άνοδο του κόστους του φαρμάκου Furadantin το οποίο παράγεται από την ανταγωνιστική εταιρεία Casper Pharma και θεραπεύει τις ίδιες παθήσεις με το Nitrofurantoin. Η Casper Pharma αύξησε την τιμή του προϊόντος της κατά 182% συνολικά από τα τέλη του 2015 έως το Μάρτιο του 2018, με αποτέλεσμα αυτή τη στιγμή το ένα μπουκάλι να κοστολογείται στα 2.800 δολάρια...


read more ...

Σταύρος Μαυρουδέας: Το σύστημα δεν έλυσε τα δομικά αίτια της κρίσης - Πέμπτη, 13 Σεπτεμβρίου 2018

Δέκα χρόνια από την εκδήλωση της καπιταλιστικής κρίσης πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα το διεθνές συνέδριο Πολιτικής Οικονομίας (ICOPEC 2018), με τίτλο «Δέκα χρόνια μετά τη Μεγάλη ύφεση: Η Ορθόδοξη απέναντι στην Ετερόδοξη Οικονομική» και συμμετοχή 80 και πλέον ελλήνων και ξένων πανεπιστημιακών. Με την ευκαιρία του συνεδρίου συνομιλήσαμε με τον πρόεδρο της Επιστημονικής Εταιρείας Πολιτικής Οικονομίας (ΕΕΠΟ) και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σταύρο Μαυρουδέα.

Συνέντευξη στον Γιάννη Ελαφρό

read more ...

Ανακοίνωση για τη ΔΕΘ της Κίνησης για την Απελευθέρωση του Λαού - Δευτέρα, 10 Σεπτεμβρίου 2018

Όλοι/όλες στις κινητοποιήσες στην ΔΕΘ ενάντια στην υποτέλεια και τον ιμπεριαλισμό! Η πόλη ανήκει στους δημοκρατικούς αγώνες του λαού!


Η Κινηση γα την Απελευθέρωση του Λαού καλεί τα λαϊκα στρωμματα να συμμετέχουν στις κινητοποιησείς στην ΔΕΘ, απαιτώντας να πάρουν πίσω όσα τους έκλεψαν με τα μνημονια, την λιτότητα και το μαζικό ξεπούλημα της λαϊκής περιουσίας.
Η φετινή ΔΕΘ,αφιερωμένη στις ΗΠΑ, έχει την σφραγίδα τις εξάρτησης και τις υποτέλειας στον αμερικανικό ιμπεριαλισμο, ο οποίος κάνει έντονη τη παρουσία του μετατρέποντας την πόλη της Θεσσαλονίκης σε λιμάνι του αμερικανικού στόλου. Οι γεμάτοι από αμερικανικές σημαίες και πράκτορες της CIA και του FBI δρόμοι, δίνουν την αίσθηση μιας κατεχόμενης πόλης, που υποδέχεται υποτελώς τους γιάνκηδες. Η υποτέλεια αυτή δεν εκφραζει το λαό μας, αλλά το ντόπιο πολιτικό και οικονομικό καθεστώς που υποδέχεται τους προστάτες του. Σε εμας πέφτει μοναχά το βάρος να το δείξουμε.

...


read more ...

Η επιστροφή των μονοπωλίων - Τρίτη, 4 Σεπτεμβρίου 2018


του Λεωνίδα Βατικιώτη στη Νέα Σελίδα και στο ιστολόγιό του

...Τα παραδείγματα συγκέντρωσης τεράστιας οικονομικής ισχύος, στην καρδιά μάλιστα του παγκόσμιου καπιταλισμού, τις ΗΠΑ, είναι πάρα πολλά ώστε να συνεχίζονται αδιατάρακτα οι ύμνοι στον ελεύθερο ανταγωνισμό και η συνεχής επίκλησή του. Όταν μάλιστα όλα δείχνουν πώς η άρση των κάθε λογής εμποδίων αν κάπου τελικά οδηγεί δεν είναι στις ίσες ευκαιρίες για όλους, έστω στον …πλουτισμό, αλλά σε μια χούφτα μονοπώλια. Που ελέγχουν την παραγωγή, την απασχόληση, τις πωλήσεις και κρατούν τις τιμές στα ύψη!...


read more ...

«Ζήτω η νεοαποικιοκρατία!» - Δευτέρα, 3 Σεπτεμβρίου 2018

της Φραγκίσκας Μεγαλούδη για το thepressproject.gr

...Η ανεργία, αν και επίσημα δεν ξεπερνάει το 15%, είναι ο βασικός λόγος μετανάστευσης των νέων. Σε πραγματικούς αριθμούς ο μισός εργατικός πληθυσμός της Σενεγάλης δεν βρίσκει δουλειά ενώ τα 3/5 όσων εργάζονται κάνουν εποχιακές και κακοπληρωμένες δουλειές και μόνο ένας στους 4 έχει δουλειά πλήρους απασχόλησης.  Η κακή οικονομία, η έλλειψη ευκαιριών, η ανεργία αλλά και ο κοινωνικός αποκλεισμός είναι οι κινητήριες δυνάμεις πίσω από τη μετανάστευση....

...«υποχρεωτική αλληλεγγύη» ένα σύστημα το οποίο η Γαλλία έχει επιβάλλει στις 14 πρώην αποικίες της στην Αφρική, και βάση του οποίου όλες αυτές οι χώρες είναι υποχρεωμένες να τοποθετούν το 50% των αποθεμάτων τους σε ξένο νόμισμά σε ειδικο λογαριασμο στην Τραπεζα της Γαλλιας μαζί με ένα επιπλέον 20% ως αποζημίωση για τις οικονομικές ζημιές που υπέστη η Γαλλία όταν αποχώρησε από την περιοχή. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι μέχρι σήμερα, όλες οι 14 πρώην αποικίες της Γαλλίας έχουν πρόσβαση μόνο στο 30 με 50% των αποθεμάτων τους σε συνάλλαγμα. Αν χρειάζονται παραπάνω χρήματα πρέπει να τα δανειστούν από τη Γαλλία σε τιμές αγοράς. Στην ουσία οι χώρες πληρώνουν «φόρο αποικιοκρατίας» ως αντάλλαγμα για τις δομές που έχτισε η Γαλλία κατά τη διάρκεια της κατοχής των χωρών αυτών.  Με βάση τις ίδιες συμφωνίες, η Γαλλία διατηρεί το δικαίωμα να αγοράσει πρώτες ύλες από τις πρώην αποικίες της, οι οποίες δεν έχουν το δικαίωμα να πουλήσουν αλλού εάν δεν συμφωνήσει η Γαλλία. Έτσι οι γαλλικές εταιρίες έχουν προτεραιότητα σε κάθε επιχειρηματική συμφωνία με τις κυβερνήσεις των πρώην αποικιών της.

Τα στοιχεία αυτά έχουν πολύ ενδιαφέρον εάν αναλογισθεί κανείς ότι από τις 67 ανατροπές κυβερνήσεων που έλαβαν χώρα στην Αφρική τα τελευταία 50 χρόνια, το 61% συνέβη σε πρώην γαλλικές αποικίες...

 

read more ...