Οι επιπτώσεις της ρωσικής επανάστασης στην αστική σκέψη και πολιτική (Α' Μέρος)

Δημοσιεύθηκε: 21/11/2017


του Βασίλη Λιόση


Α΄ ΜΕΡΟΣ

 

 

Η ιστορική σημασία της ρωσικής επανάστασης είναι αδιαμφισβήτητη. Βεβαίως επέδρασε με διαφορετικό τρόπο στα δύο αντίπαλα ταξικά στρατόπεδα. Στο μεν εργατικό η ελπίδα έπαψε πια να είναι ελπίδα και μετατράπηκε σε ενθουσιασμό και πίστη, αφού η πρώτη σοσιαλιστική επανάσταση ήταν γεγονός. Οι θεωρητικές αναλύσεις έγιναν απτή πραγματικότητα, ενώ ένα πρωτόφαντο κοινωνικό φαινόμενο έκανε την εμφάνισή του: τα Σοβιέτ, τα πρώτα όργανα αυτοδιεύθυνσης των λαϊκών μαζών στην ιστορία της ανθρωπότητας. Στο άλλο στρατόπεδο, αυτό του κεφαλαίου, τα πράγματα από άποψη συναισθηματική και πολιτική ήταν διαφορετικά. Υπήρχε φόβος αναμεμειγμένος με μίσος, αλλά και σχεδιασμός για την ανατροπή του πρώτου εργατικού κράτους. Η ανασφάλεια αυτή προέκυψε όχι μόνο από την εγκαθίδρυση του πρώτου κομμουνιστικού καθεστώτος, αλλά και από την επίδραση της νικηφόρας σοσιαλιστικής επανάστασης στον υπόλοιπο κόσμο.

 

Δεν ήταν μόνο η φλόγα που εξαπλώθηκε στη Γερμανία (όπου η ήττα της επανάστασης έπαιξε κομβικό ρόλο στη διάδοση της στην υπόλοιπη γηραιά ήπειρο). Ακόμη και στη μακρινή Κούβα συγκροτήθηκαν Σοβιέτ από καπνεργάτες, την ίδια ώρα που ελάχιστοι γνώριζαν κατά πού πέφτει η Ρωσία, ενώ σκληροτράχηλοι κουρείς προβάτων στην Αυστραλία ζητωκραύγαζαν υπέρ των Σοβιέτ[1].

 

Είναι, μάλλον, αυτόδηλο πως το παγκόσμιο μπλοκ του κεφαλαίου δεν θα μπορούσε να μείνει άπραγο μπροστά στην πιθανότητα να προκύψει μία επαναστατική πλημμυρίδα σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι ακόμη γνωστό ότι η ταξική πάλη διεξάγεται σε τρία επίπεδα: το ιδεολογικό, το πολιτικό και το οικονομικό. Ας δούμε, λοιπόν, τους τρόπους τους οποίους μετήλθε το αντεπαναστατικό στρατόπεδο προκειμένου να δημιουργήσει ρήγματα στη Σοβιετική Ρωσία με τελικό στόχο να τη σβήσει από τον πολιτικό χάρτη.

 

Α. Η αστική παρέμβαση στο ιδεολογικό επίπεδο

 

Ο Λένιν ακόμη και πριν τον Οκτώβρη του 1917 χαρακτηρίστηκε ως πράκτορας της Γερμανίας, τόσο από την Προσωρινή Κυβέρνηση όσο και από τον αγγλικό παράγοντα. Το μύθευμα αυτό στηρίχθηκε στο περίφημο σφραγισμένο τρένο που μετέφερε τον Λένιν από την Ελβετία στη Ρωσία, παραμονές της επανάστασης[2]. Ο ίδιος ο Τσόρτσιλ αποκαλούσε τον Λένιν ως «βάκιλο πανούκλας που μεταφέρθηκε με γερμανική βοήθεια από το εξωτερικό στη Ρωσία»[3],[4]. 

 

Ένα άλλο ιδεολόγημα ήταν αυτό του εβραιομπολσεβικισμού, ιδεολόγημα που στηρίχθηκε στα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών. Σύμφωνα με αυτά, των οποίων η μη εγκυρότητα έχει αποδειχθεί από σειρά ιστορικών, οι Εβραίοι έχουν συνωμοτήσει προκειμένου να κατακτήσουν με καταχθόνιους τρόπους τον κόσμο. Το κατασκεύασμα αυτό χρησιμοποιήθηκε την περίοδο 1918-1921 από τους Λευκούς, προκειμένου να «αποδείξουν» πως η ρωσική επανάσταση διαμέσου των Μπολσεβίκων ήταν μέρος του εβραϊκού σχεδίου για την κατάκτηση του κόσμου. Τα Πρωτόκολλα εκδόθηκαν μετά τη ρωσική επανάσταση από αστικές κυβερνήσεις σε εκατοντάδες χιλιάδες αντίτυπα[5],[6].

 

Βεβαίως, η προπαγάνδα κατά της ρώσικης επανάστασης εννοείται πως δεν περιορίστηκε στη ρωσική επικράτεια. Μετά την επικράτησή της, στην Αγγλία εκδόθηκε η Λευκή Βίβλος, ένα βιβλίο γεμάτο ψεύδη και συκοφαντίες για το νεογέννητο καθεστώς. Οι New York Times από το Νοέμβρη του 1917 μέχρι το Νοέμβρη του 1919 προέβλεψαν 91 φορές τη χρεοκοπία της Σοβιετικής εξουσίας, επομένως με ρυθμό ένα δημοσίευμα ανά δύο εβδομάδες περίπου, εκτιμούσε την κατάρρευση του σοβιετικού κράτους[7].

 

Ανηλεής επίθεση εξαπολύθηκε και από το πιο σκληρό τμήμα του μεγάλου κεφαλαίου: το ναζισμό. Ο Χίτλερ στο γνωστό έργο του Ο Αγών μου, γράφει: «[…]Οι σημερινοί ηγέτες της Ρωσίας δεν έχουν καμία πρόθεση να συνάψουν μια τίμια συμμαχία και να την τηρήσουν.

 

                »Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι ηγέτες της σημερινής Ρωσίας είναι κοινοί αιματοβαμμένοι εγκληματίες, αποβράσματα της ανθρωπότητας που ευνοήθηκαν από τις περιστάσεις, λεηλάτησαν ένα μεγάλο κράτος μια τραγική στιγμή, έσφαξαν και εξολόθρευσαν με αιμοβόρα αγριότητα εκατομμύρια ανθρώπους που ανήκαν στην ηγετική του ιντελιγκέντσια και εδώ και δέκα σχεδόν χρόνια ασκούν την πιο σκληρή τυραννία που υπήρξε ποτέ.

                »Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι διεθνιστές Εβραίοι, που ελέγχουν σήμερα απόλυτα τη Ρωσία, αντιμετωπίζουν τη Γερμανία όχι σαν σύμμαχο αλλά σαν κράτος προορισμένο να υποστεί την ίδια μοίρα. […]

 

                »Ο κίνδυνος στον οποίο υπέκυψε η Ρωσία απειλεί διαρκώς τη Γερμανία. Μόνο ένα ανόητος αστός μπορεί να πιστέψει ότι ο κίνδυνος του μπολσεβικισμού έχει αποτραπεί. […]

 

»Στον ρωσικό μπολσεβικισμό πρέπει να δούμε την προσπάθεια των Εβραίων κατά τον εικοστό αιώνα νε επιτύχουν μια παγκόσμια κυριαρχία.[…]

 

»Η Γερμανία αποτελεί σήμερα τον επόμενο πολεμικό στόχο του μπολσεβικισμού. Χρειάζεται λοιπόν όλη η δύναμη μιας νέας μεγάλης ιδέας για να ξεσηκώσουμε και πάλι τον λαό μας, να τον ελευθερώσουμε από τα δεσμά αυτού του διεθνούς ερπετού και να σταματήσουμε την εσωτερική μόλυνση του αίματός μας, προκειμένου οι δυνάμεις του έθνους απελευθερωμένες πια να ριχτούν στον αγώνα για την προστασία της εθνικότητας μας και έτσι να εμποδίσουν μια επανάληψη των πρόσφατων καταστροφών μέχρι το απώτατο μέλλον.

 

»Ο αγώνας ενάντια της παγκόσμιας εβραϊκής μπολσεβικοποίησης απαιτεί μια ξεκάθαρη στάση απέναντι στη Σοβιετική Ρωσία. Δεν μπορείς με τον Βελζεβούλ να διώξεις τον Διάβολο»[8].

 

Ο βασικός επινοητής της ναζιστικής προπαγάνδας, ο Γκέμπελς, κινήθηκε σε ανάλογο μήκος κύματος. Απευθυνόμενος στους Γερμανούς εργάτες έγραφε: «1. Δεν αγωνίστηκε (σ.σ. ο Γερμανός εργάτης) 60 χρόνια για τον Σοσιαλισμό, αλλά για το Μαρξισμό. Και ο Μαρξισμός, με τις ολέθριες θεωρίες του περί λαών και φυλών, είναι το εντελώς αντίθετο του Σοσιαλισμού.

 

»2. Ο Μαρξισμός δεν υπήρξε ποτέ το ιδεώδες του Γερμανού εργάτη περί κράτους. Ο Γερμανός εργάτης αποδέχτηκε αυτό το συνονθύλευμα εβραϊκών ιδεών μόνο και μόνο επειδή δεν υπήρχε γι’ αυτόν καμιά εναλλακτική επιλογή στον αγώνα του για την απελευθέρωση της κοινωνικής του τάξης.

 

»3. Ο Μαρξισμός είναι η ταφόπλακα όχι μόνο των εθνών, αλλά και της μίας και μοναδικής τάξης που πολεμά με όλη της την ψυχή για την πραγμάτωσή του: της εργατικής τάξης.

 

»Επομένως, δεν δικαιολογείται ο εργάτης να απογοητευτεί από τον Σοσιαλισμό, είναι όμως χρέος του να απογοητευτεί από τον Μαρξισμό. Όσο γρηγορότερα το κάνει, τόσο το καλύτερο γι’ αυτόν. Το ρολόι όπου να ‘ναι θα σημάνει μεσάνυχτα»[9].

 

Σε ένα άλλο του βιβλίο γράφει: «Ο Μπολσεβικισμός είνε η δικτατορία των υποδεεστέρων ανθρώπων. Εις την αρχήν ανέρχεται δια του ψεύδους και εν τη Αρχή διατηρείται δια της βίας. […]»[10] και «[…] όσον γοητευτικόν και ελκυστικόν και αν είναι το δηλητήριον της μπολσεβίκικης θεωρίας, τόσον τρομερά και φρικώδης είναι η μπολσεβίκικη πράξις. Όρη ολόκληρα πτωμάτων σημειώνουν τον δρόμον της. Μίαν απέραντον θάλασσαν αίματος και δακρύων περικλείει η ατυχής αυτή χώρα. Η ζωή του ανθρώπου δεν έχει καμμίαν πλέον αξίαν εκεί. Τρομοκρατία, δολοφονία και κτηνωδία είνε τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα πάσης μπολσεβίκικης επαναστάσεως, είτε αυτή έχει επικρατήσει, ως εν Ρωσσία, είτε έχει κατασταλεί τελικώς […]»[11].

 

Πρόσφατα είδε το φως της δημοσιότητας ένα ντοκουμέντο από το ρωσικό προξενείο στην Κρήτη το οποίο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Κήρυκας του Κυριάκου Μητσοτάκη, στις 15/11/1917. Σύμφωνα με αυτό το ντοκουμέντο «Η απόπειρα του Λενινιστικού κόμματος ή των μαξιμαλιστών εν Πετρουπόλει ίνα προσέλθωσιν εις διαπραγματεύσεις περί ανακωχής διαν λογαρισμόν ολοκλήρου της Ρωσσίας, δεν ενέχει ειμή σχετικήν σημασίαν καθ’ ότι το ειρημένον κόμμα, μακράν του ν’ αντιπροσωπεύη ολόκληρον το έθνος, δεν αντιπροσωπεύει ουδέ αυτόν το λαϊκόν αίσθημα. Τα αγροτικά στοιχεία άτινα αποτελούσι την πλειονότητα του έθνους ως και το μεγαλύτερον μέρος του στρατεύματος εξακολουθούσι υποστηρίζοντα την Κυβέρνησιν»[12].

 

Επομένως η ιδεολογική παρέμβαση που περιγράψαμε εστίαζε στους εξής άξονες: α) παρουσίαζε την πρώτη σοσιαλιστική επανάσταση ως προϊόν καταχθόνιων δυνάμεων, προκειμένου να τρωθεί η έννοια της ιστορικής αναγκαιότητας, β) παρουσίαζε το σοβιετικό καθεστώς ως ένα καθεστώς τεράτων προκειμένου να μειωθεί η παγκόσμια ακτινοβολία του, γ) ειδικά ο ναζισμός διεκδικούσε τη γνήσια έκφραση του σοσιαλιστικού οράματος, ενώ ο Μαρξισμός παρουσιάστηκε ως η κίβδηλη έκφρασή του.

 

Β. Η αστική παρέμβαση στο πολιτικό επίπεδο

 

Η νικηφόρα έκβαση της ρωσικής επανάστασης σήμανε και την έναρξη της αντεπαναστατικής διαδικασίας. Μία πρώτη μεθοδευμένη ενέργεια αντεπανάστασης πραγματοποιήθηκε το 1918 από τον Λόκχαρτ, Άγγλο γενικό πρόξενο στη Μόσχα. Ο Λόκχαρτ  έφερε σε επαφή ένα Βρετανό πράκτορα με έναν αξιωματικό του σοβιετικού στρατού. Κατά την επαφή τους συζήτησαν α) τον τρόπο που θα στασίαζαν τα σοβιετικά στρατεύματα, β) το ξέσπασμα μιας αντεπαναστατικής εξέγερσης στη Μόσχα, γ) τη σύλληψη των μελών των Συμβουλίων των Επιτρόπων του Λαού, δ) την κατάληψη της κεντρικής τράπεζας καθώς και άλλων δημόσιων κτιρίων, ε) την κήρυξη δικτατορίας, στ) την απαγόρευση επί ποινής θανάτου των δημόσιων συγκεντρώσεων. Ο αξιωματικός χρηματοδοτήθηκε με εκατοντάδες χιλιάδες ρούβλια[13].

 

Αν ενέργειες όπως η παραπάνω δεν είναι ιδιαίτερα γνωστές, δεν ισχύει το ίδιο για την αποστολή στρατευμάτων στη σοβιετική επικράτεια. Ο συνασπισμός της Αντάντ και το αυστρογερμανικό μπλοκ πρωτοστάτησαν στην ιμπεριαλιστική περικύκλωση. Κωδικοποιημένα ορισμένες από τις ενέργειες των ιμπεριαλιστικών στρατευμάτων είχαν ως εξής:

 

Ü Στην περιοχή του Κεμ Αγγλογάλλοι διαλύουν το τοπικό σοβιέτ και τουφεκίζουν τα στελέχη του, ενώ παράλληλα δημιουργούν κυβέρνηση-μαριονέτα στον Αρχάγγελο από Λευκοφρουρούς.

Ü Η Γερμανία παραβιάζει τους όρους του Μπρεστ-Λιτόφσκ και κυριεύει την Κριμαία, ενώ στέλνει στρατεύματα στον Β. Καύκασο και την Υπερκαυκασία.

Ü Στον κατειλημμένο σοβιετικό Βορρά ο 1 στους 6 πολίτες είναι φυλακισμένος από Λευκοφρουρούς και τα ιμπεριαλιστικά στρατεύματα, ενώ δημιουργούνται στρατόπεδα συγκέντρωσης στα οποία οι κρατούμενοι καταδικάζονται σε μαρτυρικό θάνατο από την πείνα και το ψύχος.

Ü Οι κατειλημμένες περιοχές στερούν από την υπόλοιπη σοβιετική επικράτεια το στάρι, το γαιάνθρακα και το σιδηρομετάλλευμα.

Ü Οι ιμπεριαλιστές δημιουργούν πλήθος αντεπαναστατικών οργανώσεων με τη συμμετοχή μοναρχικών, εσέρων, μενσεβίκων και αναρχικών.

Ü Τον Ιούλιο του 1918, μπολσεβίκοι μέλη των Σοβιέτ εκτελούνται με συμμετοχή των εσέρων, ενώ στις 30 Αυγούστου του 1918 γίνεται απόπειρα δολοφονίας του Λένιν από Εσέρους και ο Λένιν τραυματίζεται σοβαρά.

Ü Οι δυνάμεις της Αντάντ παράλληλα με ένα μπαράζ στρατιωτικών επιχειρήσεων, σφάζουν άμαχο πληθυσμό [14].

Ü Οι δίκες από τους Λευκούς γίνονται με συνοπτικές διαδικασίες. Όποιος στρατιώτης ομολογεί πως είναι κομμουνιστής εκτελείται αμέσως, ενώ πριν την εκτέλεση ο στρατιώτης υποχρεώνεται να σκάψει τον τάφο του, πρακτική που αργότερα υιοθετήθηκε από τους Ναζί[15].

Ü Οι μαρτυρίες για το πώς αντιμετωπίστηκε ο επαναστατημένος λαός είναι συγκλονιστικές: «[…] Υπό τις διαταγές ενός άλλου Λευκού ηγέτη, του βαρόνου Ούργκαν-Στέρνμπεργκ, “άνδρες και γυναίκες θανατώθηκαν υποφέροντας με χτυπήματα, απαγχονισμούς, αφαίρεση εσωτερικών οργάνων όπως το στομάχι και με αμέτρητα άλλα βασανιστήρια, τα οποία μετέτρεπαν ζωντανούς ανθρώπους σε αυτό που ένας αυτόπτης μάρτυρας περιέγραψε ως άμορφη ματωμένη μάζα”»[16].

Ü Σε μια άλλη μαρτυρία αναφέρεται: «Έθαβαν άνδρες μέχρι το λαιμό και μετά τους σκότωναν με τις οπλές των αλόγων οδηγώντας τα πάνω τους ή κυριολεκτικά τους διαμέλιζαν με άλογα που τα οδηγούσαν σε αντίθετες κατευθύνσεις. Χτυπούσαν παιδιά πάνω σε τοίχους μπροστά στους γονείς τους. Οι έγκυες γυναίκες ήταν ένας από τους αγαπημένους τους στόχους καθώς σκότωναν τα αγέννητα παιδιά μπροστά στα μάτια των μητέρων τους. χιλιάδες γυναίκες βιάστηκαν και εκατοντάδες εγκαταλείφθηκαν σε κατάσταση τρέλας μετά από την εμπειρία τους αυτή»[17].

 

Η πολιτική παρέμβαση εκφράστηκε και με υιοθέτηση πολιτικών αιτημάτων που επιχείρησαν να προσομοιάσουν στα αιτήματα του κομμουνιστικού κινήματος. Για παράδειγμα το πρόγραμμα των Ναζί του 1920 (ας προσέξουμε ότι το 1920 είναι πολύ κοντά στο 1917), ανάμεσα στα άλλα προβλέπει: α) την εθνικοποίηση όλων των τραστ, β) τη γενναιόδωρη αύξηση των συντάξεων γήρατος, γ) την κοινοτικοποίηση των μεγάλων καταστημάτων που θα νοικιάζονται φθηνά σε μικρούς τεχνίτες, δ) τη δημιουργία κρατικών κέντρων πρόνοιας μητρότητας, ε) την απαγόρευση της εργασίας ανηλίκων, στ) την κατάργηση του τακτικού στρατού και την αντικατάστασή του  με έναν εθνικό (λαϊκό) στρατό[18]. 

 

Ασφαλώς πρόκειται για κλοπή συνθημάτων και αιτημάτων, προκειμένου να δημιουργηθούν αυταπάτες και συγχύσεις σε εργατικά και λαϊκά στρώματα, αφού η επιρροή του κομμουνιστικού κινήματος βρισκόταν σε ανοδική πορεία, αλλά κυρίως υπήρχε το πρώτο στον κόσμο παράδειγμα σοσιαλιστικού κράτους.

 

Στην Ελλάδα, ο επηρεασμός της αστικής πολιτικής από την οκτωβριανή επανάσταση εκφράστηκε με δύο βασικά τρόπους: την αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία το 1918 και την θέσπιση του ιδιώνυμου.

 

Ο «δημοκράτης» Βενιζέλος φρόντισε να στείλει στην Ουκρανία περίπου 24.000 άνδρες για να συμβάλουν στην κατάπνιξη του νεογέννητου εργατοαγροτικού κράτους. Είναι χαρακτηριστικός ο τρόπος που αντιμετωπίστηκε στο ελληνικό κοινοβούλιο ο πρώτος Έλληνας σοσιαλιστής βουλευτής, Αριστοτέλης Σίδερης. Ενώ ο Σίδερης εξηγεί για ποιο λόγο δεν θα έπρεπε να σταλούν ελληνικά στρατεύματα στην Ουκρανία, οι αστοί βουλευτές τον ρωτάνε σε μορφή ανάκρισης αν εγκρίνει τον μπολσεβικισμό[19].

 

Ο Βενιζέλος το 1929 ανακηρύσσει τον κομμουνισμό ως ιδιώνυμο έγκλημα. Συγκεκριμένα ψηφίζεται νόμος «περί μέτρων ασφάλειας του κοινωνικού καθεστώτος και προστασίας των ελευθεριών των πολιτών». Η κομμουνιστική ιδεολογία και πράξη θεωρείται «ιδιώνυμο αδίκημα». Παρόμοια μέτρα θεσπίστηκαν στην Ουγγαρία, την Τσεχοσλοβακία, τη Βουλγαρία κ.ά.[20],[21]

 

Συμπερασματικά θα λέγαμε πως η πολιτική απάντηση του παγκόσμιου κεφαλαίου υπήρξε άμεση, σκληρή και δεν περιορίστηκε στα ρωσικά σύνορα.



[1]. Χομπσμπάουμ Έρικ, Η εποχή των άκρων, σελ.92-93, εκδ. Θεμέλιο, 2010.

[2]. Βλέπε αναλυτικότερα Αυγητίδης Κώστας. Η ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ των ΚΑΠΙΛΙΑΣΤΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ενάντια στη ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΡΩΣΙΑ και η ΕΛΛΑΔΑ (1918-1920), σελ.105-109, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, 1999.

[3]. Churchill Winston, The Aftermath, σελ. 92, Easton Press, 1992.

[4]. Τον συγκεκριμένο μύθο τον αναπαράγει και η Χρυσή Αυγή. Βλέπε χαρακτηριστικά Καλούτσας Αρτέμιος, «Η προδοτική φύση του κομμουνισμού: Ο Λένιν, η οκτωβριανή επανάσταση και οι Γερμανοί χρηματοδότες», στο: http://www.xryshaygh.com/enimerosi/view/h-prodotikh-fush-tou-kommounismou-o-lenin-h-oktwbrianh-epanastash-kai-oi-ge

[5]. ΨΑΡΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ, Το μπεστ σέλερ του μίσους, ΤΑ «ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΤΩΝ ΣΟΦΩΝ ΤΗΣ ΣΙΩΝ» ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, 1920-2013, σελ.48, εκδ. ΠΟΛΙΣ, 2013.

[6]. Βλέπε επίσης «Το ολοκαύτωμα από τους μπολσεβίκους στην ΕΣΣΔ», στο: http://www.xryshaygh.com/enimerosi/view/to-olokautwma-enantion-tou-laou-apo-tous-mpolsebikous-sthn-essd

[7]. Συλλογικό, ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΟΚΤΩΒΡΙΑΝΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ, σελ.435-436, εκδ. ΠΛΑΝΗΤΗΣ, χ.χ.

[8]. Χίτλερ Αδόλφος, Ο ΑΓΩΝ ΜΟΥ, σελ.831-834, εκδ. ΚΑΚΤΟΣ, 2006.

[9]. Goebbels Josef, ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ, σελ.17-18, εκδ. EDELWEISS, 2012.

[10]. Γκαίμπελς Ι., ΜΠΟΛΣΕΒΙΚΙΣΜΟΣ, ΘΕΩΡΙΑ-ΠΡΑΞΙΣ, σελ.6, εκδ. ελεύθερη σκέψις, 1979.

[11]. Ό.π., σελ.9.

[12]. Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1917 ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΡΩΣΙΚΟΥ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟΥ ΧΑΝΙΩΝ, «Λένιν, ο αρχηγός των αναρχικών», «Εφημερίδα των Συντακτών», 20-22 Οκτωβρίου 2017, επιμέλεια: Τάσος Κωστόπουλος.

[13]. ΡΟΘΣΤΑΪΝ ΑΝΤΡΙΟΥ, Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΕΠΟΧΗΣ, σελ.104-106, εκδ. ΚΑΛΒΟΣ, χ.χ.

[14]. Συλλογικό, ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΟΚΤΩΒΡΙΑΝΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗΣ, σελ.398-405, εκδ. Πλανήτης, χ.χ.

[15]. Μαντέλ Ερνέστ, ΟΚΤΩΒΡΗΣ 1917, ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ Ή ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ, Η νομιμότητα της ρωσικής επανάστασης, σελ.76-77, εκδ. ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, 2007.

[16]. John Rees “In Defence of October”, International Socialism, No. 52, Autumn 1991. Αναφέρεται στο Μαντέλ Ερνέστ, ΟΚΤΩΒΡΗΣ 1917, ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ Ή ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ, Η νομιμότητα της ρωσικής επανάστασης, σελ.79, εκδ. ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, 2007.

[17]. Μαντέλ Ερνέστ, ΟΚΤΩΒΡΗΣ 1917, ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ Ή ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ, Η νομιμότητα της ρωσικής επανάστασης, σελ.80, εκδ. ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, 2007.

[18]. ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ, «Πρόγραμμα των ναζί», τ.10, σελ.67.

[19]. Βλέπε χαρακτηριστικά ΝΙΔΕΡ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ, Η ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ, σελ.479, εκδ. ΚΕΔΡΟΣ, 2015. Επίσης το Αυγητίδης Κώστας. Η ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ των ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ενάντια στη ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΡΩΣΙΑ και η ΕΛΛΑΔΑ (1918-1920), εκδ. Σύγχρονη Εποχή, 1999.

[20]. Βλέπε αναλυτικότερα ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ της ΚΕ του ΚΚΕ, ΔΟΚΙΜΙΟ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΚΚΕ, Α΄ ΤΟΜΟΣ, 1918-1949, σελ.212-216, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, 1995.

[21]. Βεβαίως το Ιδιώνυμο υπήρξε η συνισταμένη πολιτική δύο παραμέτρων απόλυτα συνδεδεμένων μεταξύ τους: τόσο του φόβου της ελληνικής αστικής τάξης μήπως η ρωσική επανάσταση ασκήσει γοητεία στην ελληνική εργατική τάξη, όσο και της απόφασης να αντιμετωπιστεί ο «εσωτερικός κομμουνιστικός κίνδυνος».

Δείτε τον πρώτο κύκλο των "7 απλών μαθημάτων του μαρξισμού"

smile

Ο Φιδέλ Κάστρο για τον Αλιέντε - Σάββατο, 9 Δεκεμβρίου 2017
read more ...

Εκδήλωση για την Οχτωβριανή Επανάσταση - Δευτέρα, 4 Δεκεμβρίου 2017

read more ...

Από τη μεταναστευτική ευφορία στην ξενοφοβική υστερία - Κυριακή, 3 Δεκεμβρίου 2017

H μετά το 1945 μετανάστευση, μπορεί να διαφέρει σε μέγεθος και προορισμούς, οι μετακινήσεις πληθυσμών όμως ως απάντηση στις δημογραφικές πιέσεις και στην ανάπτυξη του εμπορίου και την αύξηση της παραγωγής ήταν πάντα μέρος της ανθρώπινης ιστορίας

read more ...