Η βασική αντίθεση στη σοσιαλιστική κοινωνία και η σοβιετική εμπειρία

Δημοσιεύθηκε: 27/1/2018

εισήγηση στην διημερίδα των Τετραδίων Μαρξισμού, 8-9/12/2017[1]

 

            του Δημήτρη Καλτσώνη

 

Η επανάσταση του Οκτώβρη 1917 έλυσε την αντίθεση ανάμεσα στην αστική τάξη και στην εργατική. Δεν εξαλείφθηκε και δεν υπήρχαν οι ιστορικοί όροι να εξαλειφθεί ο κοινωνικός καταμερισμός της εργασίας και η σημαντικότερη αντίθεση που προκύπτει από αυτόν, δηλαδή η αντίθεση ανάμεσα στους κυβερνώντες και στους κυβερνώμενους.

 

Η αντίθεση αυτή είναι η βασική γιατί αφορά τη συγκρότηση των νέων παραγωγικών σχέσεων οι οποίες συνίστανται όχι μόνο στην νομική ιδιοκτησία του λαού στα μέσα παραγωγής αλλά και στη διοίκησή τους με τη λήψη όλων των πολιτικών και οικονομικών αποφάσεων.

 

Η αντίθεση αυτή εκφράστηκε και οξύνθηκε με τη διαδικασία απονεύρωσης της επαναστατικής δημοκρατίας, με την απομάκρυνση των κυβερνώντων από το λαό και σταδιακά από την γραφειοκρατική απόσπαση των πρώτων από τους δεύτερους, μαζί με την οικοδόμηση πολιτικών και υλικών προνομίων για τους κυβερνώντες.

 

Αυτή η εσωτερική της κοινωνίας αντίθεση βρισκόταν σε αλληλεπίδραση με την εξωτερική αντίθεση, αυτή που υπήρχε δηλαδή σε διεθνές επίπεδο, δηλαδή την αντίθεση ανάμεσα στο κεφάλαιο και στην εργασία.

 

Η αντίθεση κυβερνώντων – κυβερνωμένων δεν είναι από μόνη της ανταγωνιστική. Τα μέτρα της Παρισινής Κομμούνας (αιρετότητα, ανακλητότητα, εναλλαγή, έλεγχος από τα κάτω, κατάργηση των προνομίων και αμοιβή με ένα συνηθισμένο εργατικό μισθό για όλες τις υπεύθυνες κρατικές θέσεις) αποτελούν το δρόμο για την τιθάσευση και τον περιορισμό της και θέτουν τα θεμέλια για την επίλυσή της μαζί με την συνδρομή και άλλων όρων βέβαια.

 

Η μη συνεπής εφαρμογή των μέτρων αυτών οδήγησε στην όξυνση της αντίθεσης, τελικά στη μετατροπή της σε ανταγωνιστική από ένα όριο και μετά. Από τη μη επίλυση αυτής της αντίθεσης προέκυψε κατά βάση η καπιταλιστική παλινόρθωση και η επανεμφάνιση της αντίθεσης κεφάλαιο εργασία.

 

Γραφειοκρατία  και αστική τάξη

 

Η αυτονόμηση των κυβερνώντων δεν τους καθιστά ακόμη αστική τάξη. Το ηγετικό γραφειοκρατικό στρώμα δεν πρέπει να ταυτίζεται με την αστική τάξη ούτε το κοινωνικο-οικονομικό σύστημα της ΕΣΣΔ με τον καπιταλισμό. Κανένα από τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά της καπιταλιστικής κοινωνίας, όπως αυτά αναλύθηκαν στο Κεφάλαιο, δεν υπήρχε στην πρώην Σοβιετική Ένωση.

 

Δεν υπήρχε ιδιωτική ιδιοκτησία στα βασικά μέσα παραγωγής. Η εργατική δύναμη δεν ήταν εμπόρευμα, δεν πωλούνταν και αγοράζονταν από τους κεφαλαιοκράτες. Δεν υπήρχε ανεργία η οποία είναι βασικό στοιχείο της αγοραπωλησίας της εργατικής δύναμης. Οι διάφορες επιχειρήσεις δεν ανταγωνίζονταν μεταξύ τους αλλά υπόκειντο σε έναν πανεθνικό σχεδιασμό (χωρίς αυτό να αποτρέπει επιμέρους αντιθέσεις). Η αναρχία δεν χαρακτήριζε τη σοβιετική οικονομία, όπως συμβαίνει στις καπιταλιστικές οικονομίες. Η άντληση υπεραξίας δεν ήταν ο βασικός στόχος των επιχειρήσεων. Το οικονομικό σύστημα δεν χαρακτηριζόταν από περιοδικές κρίσεις υπερσυσσώρευσης και υπερπαραγωγής. Δεν παρατηρήθηκε η τάση σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης της εργατικής τάξης που χαρακτηρίζει την κεφαλαιοκρατική συσσώρευση.

 

Το ηγετικό γραφειοκρατικό στρώμα δεν είχε στην ιδιοκτησία του τα μέσα παραγωγής, ούτε ως συλλογική του ιδιοκτησία. Μπορεί να καρπωνόταν μεγαλύτερο μέρος του κοινωνικού προϊόντος από αυτό που αναλογούσε στην εργασία του αλλά αυτό δεν ταυτίζεται με το μηχανισμό άντλησης της υπεραξίας. Τα υλικά προνόμια της γραφειοκρατίας αποτελούσαν παραβίαση της σοσιαλιστικής αρχής κατανομής “στον καθένα ανάλογα με την εργασία του” αλλά δεν αποτελούσαν υπεραξία ούτε μπορούσαν να μετατραπούν σε κεφάλαιο στις συνθήκες της σοβιετικής και των άλλων σοσιαλιστικών κοινωνιών. Δεν παρατηρήθηκε η τάση αύξησης του βαθμού εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης που χαρακτηρίζει τον καπιταλισμό. Δεν υπήρχε ούτε διαρκής εισαγωγή νέων τεχνολογιών και σταθερού κεφαλαίου ούτε εντατικοποίηση της εργασίας. Αντίθετα, οι χώρες αυτές διακρίνονταν το τελευταίο διάστημα για τη δυσκολία ενσωμάτωσης των νέων τεχνολογιών στην παραγωγή και για ένα κλίμα εξαιρετικά χαμηλής παραγωγικότητας της εργασίας.

 

Το διευθυντικό γραφειοκρατικό στρώμα μπορεί, υπό προϋποθέσεις να γίνει τάξη εν τη γενέσει της. Αυτό επιβεβαιώθηκε στην πρώην Σοβιετική Ένωση, στην Κίνα και σε όλα τα πρώην σοσιαλιστικά κράτη, πλην της Κούβας. Για να γίνει αυτό όμως χρειάστηκαν δύο βασικοί παράγοντες: πρώτο, η πλήρης αποδόμηση του σοσιαλιστικού κράτους και, δεύτερο, η ιδιωτικοποίηση των βασικών μέσων παραγωγής. Οι όροι αυτοί πραγματοποιήθηκαν τη διετία 1989-1991 και λίγο μετά. Οι σημερινοί κεφαλαιοκράτες των χωρών αυτών προέρχονται κατά βάση από το στρώμα αυτό και λιγότερο, από τους απογόνους των ιδιοκτητών που απαλλοτριώθηκαν κατά την επανάσταση.

 

Οι επιδράσεις της γραφειοκρατίας στο σοσιαλισμό

 

Η κατανόηση της φύσης της γραφειοκρατίας στο σοσιαλισμό, το ότι δεν βρισκόταν σε πορεία επίλυσης η αντίθεση κυβερνώντων - κυβερνωμένων είναι πολύ σημαντική. Μας δίνει το κλειδί της εξέλιξης της πρώην ΕΣΣΔ και των άλλων χωρών. Εξηγεί πολλές αντιφάσεις της εσωτερικής και εξωτερικής τους πολιτικής. Η γραφειοκρατία ήταν σαν ένα καρκίνωμα. Αναπτυσσόταν μαζί και πάνω στον οργανισμό του σοσιαλιστικού κράτους. Τον χρωμάτιζε, τον αδυνάτιζε και τον αλλοίωνε βαθμιαία.

 

Όσο η απόσταση της ηγετικής γραφειοκρατίας από την εργατική τάξη μεγάλωνε και γινόταν απόσπαση από αυτήν, τόσο τα αρνητικά φαινόμενα και οι αλλοιώσεις εκδηλώνονταν με μεγαλύτερη συχνότητα και συνέχεια, τόσο τα λάθη γινόταν δύσκολο να διορθωθούν. Η απόσπαση αυξανόταν όσο η κοινωνία απομακρυνόταν χρονικά από την επανάσταση του 1917 (και αντίστοιχα για τις άλλες χώρες), οπότε οι μνήμες, η θέση και η ετοιμότητα της εργατικής τάξης και του λαού εξασθενούσε, ενώ τα πολιτικά και υλικά προνόμια και η διαφθορά της γραφειοκρατίας αυξάνονταν. Έτσι, η γραφειοκρατία στη Σοβιετική Ένωση τη δεκαετία του 1930 δεν είχε τα ίδια χαρακτηριστικά με εκείνα της δεκαετίας του 1980. Η πρώτη δεν οδήγησε στην καπιταλιστική παλινόρθωση ενώ η δεύτερη το έπραξε. Η πρώτη υπερασπίστηκε (παρά τα λάθη και τις προβληματικές καταστάσεις που απέρρεαν από τη φύση της) σθεναρά το σοσιαλισμό ενώ η δεύτερη μετασχηματίστηκε σε αστική τάξη.

 

Η απόσπαση διευρυνόταν επίσης ανάλογα με τις συγκεκριμένες ιστορικές συνθήκες, τις ιδιομορφίες, τις παραδόσεις κλπ, ανάλογα με την επίδραση των άλλων αντιθέσεων στη βασική. Έτσι μπορούν να εξηγηθούν ακραία φαινόμενα γραφειοκρατικής στρέβλωσης όπως η διακυβέρνηση Ενβέρ Χότζα στην Αλβανία, του Ν. Τσαουσέσκου στη Ρουμανία ή του Κιμ Ιλ Σουνγκ στη Β. Κορέα. Σε όλες πάντως τις περιπτώσεις, το ηγετικό γραφειοκρατικό στρώμα καθοδήγησε εν τέλει τη μετάβαση στον καπιταλισμό και μετατράπηκε σε αστική τάξη, άσχετα αν θυσίασε κάποιο εμβληματικό του πρόσωπο (περίπτωση Τσαουσέσκου).

 

Η γραφειοκρατική απόσπαση αποτελούσε την υλική βάση που ωθούσε στην παγίωση αρνητικών και λαθεμένων (από τη σκοπιά του μαρξισμού και των συμφερόντων της εργατικής τάξης) αντιλήψεων και πρακτικών. Ωθούσε στη λήψη αποφάσεων στο όνομα του λαού και όχι από το λαό. Επρόκειτο για ένα ιδιόμορφο πατερναλισμό. Έτσι, ακόμη και αποφάσεις που ήταν ευνοϊκές για τα λαϊκά συμφέροντα υπονομεύονταν μακροπρόθεσμα από το γεγονός της μη συμμετοχής του λαού. Μεγάλωνε παράλληλα σταδιακά η αδιαφορία για τη ζωή του λαού.

 

Ωθούσε στην παγίωση καταστάσεων άρνησης της κριτικής και της δημοκρατίας εν τέλει αφού η γραφειοκρατία ήθελε να έχει το αλάθητο και το ακαταδίωκτο. Η κριτική χαρακτηριζόταν συλλήβδην αντεπαναστατική και οδηγούσε συχνά σε σκληρά, καταπιεστικά μέτρα. Έτσι εξηγείται και η σφοδρότητα των εσωκομματικών αντιπαραθέσεων και εκκαθαρίσεων.

 

Σε χώρες όπου η γραφειοκρατία δεν είχε εδραιωθεί, όπως η Κούβα, οι εσωκομματικές αντιπαραθέσεις δεν έφτασαν ποτέ στο σημείο της εκκαθάρισης και, ακόμη χειρότερα, της φυσικής εξόντωσης. Ο Φιδέλ Κάστρο, για παράδειγμα, ασκούσε κριτική στην ηγεσία του Στάλιν για την “πολιτική εκκαθαρίσεων με κάθε είδους καταχρήσεις εξουσίας στην ΕΣΣΔ” που οδήγησαν σε “κάθε είδους στρατηγικά λάθη, τόσο στον πολιτικό όσο και στον στρατιωτικό τομέα”.

 

 Η εδραίωση του γραφειοκρατικού στρώματος, δηλαδή η όξυνση της βασικής αυτής αντίθεσης, σήμαινε επίσης μια παγίωση της ροπής στις διοικητικές μεθόδους επιβολής  αντί για την πειθώ. Οδηγούσε στην έλλειψη εμπιστοσύνης προς το λαό, στην υποτίμηση του αυθόρμητου και στην υπερτίμηση του συνειδητού, στον βολονταρισμό. Η παγίωση της γραφειοκρατίας ωθούσε στην παγίωση αστικών και μικροαστικών πολιτικών προτύπων όπως ο αρχηγισμός, η ενίσχυση του ρόλου του ηγέτη σε βάρος της συλλογικότητας, ακόμη και η προσωπολατρεία.

 

Η άρνηση της δημοκρατίας σήμαινε ότι κρίσιμες αποφάσεις λαμβάνονταν χωρίς δημοκρατική συζήτηση στο λαό αλλά, καμιά φορά, ούτε στα ηγετικά κλιμάκια του κόμματος και του κράτους. Για παράδειγμα, η αποστολή σοβιετικών στρατευμάτων στο Αφγανιστάν δεν συζητήθηκε ούτε στο Ανώτατο Σοβιέτ, ούτε στην κυβέρνηση ούτε στο πολιτικό γραφείο του ΚΚΣΕ. Το “μεγάλο άλμα μπροστά” στην Κίνα αντίστοιχα δεν είχε την έγκριση ούτε της κυβέρνησης ούτε των ηγετικών κλιμακίων του ΚΚ Κίνας. Ενδεικτικό της απέχθειας προς τη δημοκρατική συζήτηση είναι το ότι στο κυβερνητικό Πολωνικό Ενοποιημένο Εργατικό Κόμμα οι ψηφοφορίες για την ανάδειξη των καθοδηγητικών οργάνων γίνονταν φανερά μέχρι το 1981. Το ίδιο συνέβαινε στο ΚΚΣΕ τη δεκαετία του 1930. Είναι προφανές ότι σε τέτοιες συνθήκες η ψηφοφορία ελεγχόταν από τις ηγετικές ομάδες.

 

Η γραφειοκρατικοποίηση της ηγεσίας οδήγησε συχνά σε εθνικιστικού χαρακτήρα λάθη στην εξωτερική πολιτική αφού υπερεκτιμήθηκε η ανάγκη αυτοπροστασίας του σοσιαλιστικού κράτους και υποτιμήθηκε η ανάπτυξη του επαναστατικού κινήματος. Χαρακτηριστική είναι, από την άποψη αυτή, η αρχικά διστακτική θέση της ΕΣΣΔ στην υποστήριξη του επαναστατικού κινήματος στην Αγκόλα. Ένα πιο ακραίο παράδειγμα είναι η Κίνα και ιδίως η πρόκληση της στρατιωτικής σύγκρουσης το 1969 με τη Σοβιετική Ένωση και αργότερα με το Βιετνάμ.

 

Στο επίπεδο της ιδεολογίας, η παγίωση της γραφειοκρατίας νόθευε τη μαρξιστική λενινιστική θεωρία εισάγοντας στοιχεία δογματισμού, βερμπαλισμού, εξωραϊσμού των καταστάσεων για να δικαιολογήσει τη θέση της αντί για την επιστημονική ανάλυση της ολοένα μεταβαλλόμενης πραγματικότητας.

 

Όσο πλησίαζε ιστορικά στη μετατροπή της σε αστική τάξη, το γραφειοκρατικό στρώμα εισήγαγε στην ιδεολογία του στοιχεία σοσιαλδημοκρατικά. Με την παλινόρθωση το σύνολο σχεδόν των κομμάτων αυτών μετατράπηκαν σε σοσιαλδημοκρατικά.

 

Βασική και άλλες αντιθέσεις

 

Η αντίθεση κυβερνώντων κυβερνωμένων χρωμάτιζε και κατεύθυνε όλες τις υπόλοιπες αντιθέσεις. Η αυτονόμηση της ηγετικής γραφειοκρατίας μπορεί να οξύνει την αντίθεση ανάμεσα στη βιομηχανία και στην αγροτική οικονομία, όταν με αποφάσεις της, που δεν έχουν την έγκριση του λαού, επιχειρεί να λύσει προβλήματα. Αυτό ισχύει ακόμη και όταν οι λύσεις που δίνει είναι αντικειμενικά ορθές αλλά δεν έχει πειστεί ο λαϊκός παράγοντας για την ορθότητά τους.

 

Η βασική αντίθεση, στο βαθμό που δεν βρίσκεται σε πορεία επίλυσης, αντεπιδρά στις παραγωγικές δυνάμεις, καθυστερώντας τελικά την ανάπτυξή τους. Έτσι, παρατηρήθηκε ιστορικά ότι η αρχική απελευθέρωση των παραγωγικών δυνάμεων η οποία σημειώθηκε μετά τις επαναστάσεις, στη συνέχεια περιορίστηκε. Οδηγήθηκε στη στασιμότητα και στην οπισθοχώρηση.

 

Αντίστροφα, η βασική αντίθεση μπορεί να οξύνεται από την ύπαρξη άλλων αντιθέσεων. Για παράδειγμα, το γεγονός ότι η επανάσταση επικράτησε σε χώρα με χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, με μεγάλο ποσοστό μικροϊδιοκτησίας, με φεουδαρχικά κατάλοιπα, με χαμηλό μορφωτικό και πολιτιστικό επίπεδο του πληθυσμού, όλα αυτά ενέτειναν αντικειμενικά την τάση αυτονόμησης των διοικούντων, δυσχέραιναν τη διαδικασία προσέλκυσης του λαού στη διαχείριση των υποθέσεών του. Άρα δυσχέραιναν τη διαδικασία επίλυσης της βασικής αντίθεσης.

 

Η βασική εσωτερική αντίθεση (όπως και η βασική εξωτερική) αντανακλώνται και επιδρούν στο πολιτικό, ιδεολογικό, νομικό, πολιτιστικό εποικοδόμημα. Και αντίστροφα, οι πολιτικές, ιδεολογικές, νομικές, πολιτιστικές σχέσεις -διαθέτοντας σχετική αυτοτέλεια- αντεπιδρούν στη βασική αντίθεση. Μπορεί να επιδρούν στην επίλυσής της στη μια ή στην άλλη κατεύθυνση.

 

Γιατί όμως άντεξε η Κούβα;

 

Η κομβική σημασία της αντίθεσης κυβερνώντων - κυβερνωμένων στο σοσιαλισμό αποδεικνύεται και από τη διαφορετική έκβαση της επανάστασης στην Κούβα. Γιατί η σοσιαλιστική Κούβα άντεξε σχεδόν μισό αιώνα τώρα απολύτως απομονωμένη και χωρίς τη ύπαρξη άλλων σοσιαλιστικών χωρών; Γιατί εκεί δεν υπήρξε τόσο καταλυτική (μέχρι σήμερα τουλάχιστον) η επίδραση των αστικών καταλοίπων, του διεθνούς ιμπεριαλισμού, του χαμηλού επιπέδου των παραγωγικών δυνάμεων;

 

Επειδή η βασική εσωτερική αντίθεση έτεινε μέχρι τώρα να λυθεί προς τη σωστή κατεύθυνση, εξαιτίας της μη γραφειοκρατικής απόσπασης της ηγεσίας από το λαό, σε ένα βαθμό τουλάχιστον, χωρίς διάθεση εξωραϊσμού ή αγνόησης των προβλημάτων και των κινδύνων. Στην Κούβα δεν υπήρξαν τα μισθολογικά και άλλα προνόμια των κυβερνώντων που υπήρχαν στις άλλες πρώην σοσιαλιστικές χώρες. Η αναλογία μισθών δεν ξεπέρασε ποτέ το 1:4, το εκλογικό της σύστημα επιτρέπει πολλαπλές υποψηφιότητες (χωρίς να σημαίνει ότι δεν έχει αδυναμίες), βασίζεται στις τοπικές συνελεύσεις, οι οποίες (παρά τις αδυναμίες και τα προβλήματα) λειτουργούν ακόμη. Η επαναστατική ηγεσία βρισκόταν σε διάλογο με το λαό, ιδίως στις πιο κρίσιμες στιγμές. Όσο τα χαρακτηριστικά αυτά θα εξακολουθεί να υπάρχουν, θα υπάρχει η δυνατότητα η σοσιαλιστική Κούβα να συνεχίσει την πορεία της.

 

 Η αστική τάξη των ιμπεριαλιστικών χωρών και τα υπολείμματα της αστικής τάξης στο εσωτερικό της Σοβιετικής Ένωσης και των άλλων σοσιαλιστικών κοινωνιών δεν θα είχαν καταφέρει να ανατρέψουν τις επαναστατικές διαδικασίες, αν δεν στηρίζονταν στα φαινόμενα γραφειοκρατικής απόσπασης και εκφυλισμού των διευθυνόντων τα οποία σημειώθηκαν, αν δεν αξιοποιούσαν την αντίθεση κυβερνώντων - κυβερνωμένων.

 

Η αναγνώριση της σημασίας της αντίθεσης κυβερνώντων - κυβερνωμένων στο σοσιαλισμό αποδεικνύεται ζωτικής σημασίας α. για την αναζωογόνηση του επαναστατικού κινήματος τον 21ο αιώνα, β. για τη σταθερότητα των μελλοντικών επαναστάσεων, γ. για τη μεγαλύτερη επιστημονική ακρίβεια των αναλύσεών μας, ε. για την ανάκτηση του ηθικού πλεονεκτήματος.

Από αυτό προκύπτει ένα βασικό πολιτικό καθήκον: η διαρκής καταπολέμηση της τάσης γραφειοκρατικοποίησης του επαναστατικού κόμματος και του σοσιαλιστικού κράτους με την εφαρμογή των αρχών της Παρισινής Κομμούνας με την ολοένα και πιο ουσιαστική δημοκρατία και  προσέλκυση των εργαζομένων στη διοίκηση των υποθέσεών τους.



[1]      Βλ. αναλυτικότερα, Δ. Καλτσώνης, “Η βασική αντίθεση στη σοσιαλιστική κοινωνία”, περ. Μαρξιστική Σκέψη, τ. 24/2017, σελ. 205-219, προσβάσιμο στο www.kordatos.org


Δείτε τον πρώτο κύκλο των "7 απλών μαθημάτων του μαρξισμού"

smile



ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ


Προγραμματικές κατευθύνσεις 

του συλλόγου διάδοσης 

μαρξιστικής σκέψης 

"Γ. ΚΟΡΔΑΤΟΣ"


Ο σύλλογος Γ.ΚΟΡΔΑΤΟΣ  

δίνει στη δημοσιότητα τις 

προγραμματικές του κατευθύνσεις. 

Τις θέτει σε συζήτηση με τους, 

συντρόφους συναγωνιστές και φίλους, 

είτε πρόκειται για ανένταχτους αγωνιστές 

είτε για οργανωμένους σε άλλες 

πολιτικές οργανώσεις 

με παραπλήσιες αγωνίες 

και προβληματισμούς. 

Μοναδικός στόχος είναι 

η προώθηση του αγώνα 

για την απελευθέρωση του λαού.


Διαβάστε Περισσότερα »

 


Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο, 

αίθουσα  318 (3ος ορ.),

 κτίριο οδού Μπουμπουλίνας 


Τι είναι η σημερινή Κίνα; Ποια η πολιτική και οικονομική της κατάσταση; Πόσο θα μας επηρεάζει στο μέλλον; Ποιες οι καταβολές της σύγχρονης Κίνας; 

Αυτά τα ερωτήματα θα προσπαθήσει να φωτίσει ο Όμιλος Μαρξιστικών Ερευνών με τη διοργάνωση σειράς διαλέξεων με τίτλο “Κατανοώντας την Κίνα”, κάθε Πέμπτη από 11 Οκτωβρίου και μέχρι 1 Νοεμβρίου.



Πρόσκληση για τη δημιουργία 

αντιπολεμικής κίνησης στη Λάρισα, 

Πέμπτη, 1/11, 18:00, ξενοδοχείο Μετροπόλ




[…] Σήμερα ελεύθερος λαός είναι μόνο εκείνος όποιος στέκεται δίπλα σε κάθε λαό που βρίσκεται στο στόχαστρο των ΗΠΑ και ΝΑΤΟ και ενάντια σε κάθε κυβέρνηση που στηρίζει και συμμετέχει σε εγκληματικούς βομβαρδισμούς.
 
Στη βάση των παραπάνω, απευθύνουμε ανοιχτό κάλεσμα συστράτευσης για να στήσουμε πύργο ατίθασο στα πολεμικά σχέδια και τον ευρωατλαντικό ιμπεριαλισμό […] για τη συγκρότηση μιας Αντιπολεμικής Κίνησης που θα παλεύει για:
 
·      Την έξοδο από το ΝΑΤΟ, ευρωστρατό, και το κλείσιμο όλων των βάσεων.
 
·      Απομάκρυνση  των αμερικανο-νατοϊκων βάσεων και των drones από τη Λάρισα.
[…]


Διαβάστε περισσότερα...


Άλλο το "τώρα με το ΚΚΕ κι άλλο Mέτωπο και με το ΚΚΕ" - Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2018


του Γιώργου Ρούσση


"Και καταλήγει ο Θάνος: «Το ΚΚΕ είναι το μόνο κόμμα -το λέω ανεπιφύλακτα- που δεν δημιουργεί ψευδαισθήσεις ότι στον βάρβαρο καπιταλισμό, ειδικά σήμερα, μπορούν τα πράγματα να γίνουν καλύτερα. Εγώ οριστικά είμαι μαζί του». Νομίζουμε ότι ήρθε η ώρα όλοι όσοι νιώθουν αριστεροί να πουν τώρα με το ΚΚΕ".

Αυτά είπε μεταξύ άλλων ο Δημήτρης Κουτσουμπας σε συνέντευξη του στην εφημερίδα Politik στις 12του Οχτωβρη.

Σεβόμενος απολύτως την επιλογή του φίλου Θάνου Μικρούτσικου, και εκτιμώντας ως σαφώς θετική αυτήν του την επιλογή, σε σχέση με προηγούμενες, ας μου επιτραπεί να διαφωνήσω με την έκκληση του γενικού γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΕ.

Η διαφωνία μου αυτή τεκμαίρεται κυρίως :

1. Από το γεγονός ότι η ηγεσία του ΚΚΕ όπως αποδεικνύεται και από αυτήν την συνέντευξη, αντιμετωπίζει το όποιο μέτωπο, η και συνεργασία σαν υποστήριξη του, η σαν ένταξη σε Μετωπικά σχήματα, που εκείνο δημιούργησε και ελέγχει απολύτως όπως το ΠΑΜΕ.

2 Οραματίζεται ένα σοσιαλισμό σαν τον "υπαρκτό" και μάλιστα της περιόδου της πλεον βάναυσης αντιδημοκρατικής εκτροπής του.

3. Δεν έχει επεξεργαστεί καμία πρόταση για το πώς από την σημερινή βαρβαρότητα θα οδηγηθούμε στην αναγκαία για το πέρασμα στο σοσιαλισμό επανάσταση . Η μη αποδοχή εκ μέρους του της άμεσης εξόδου από την ΕΕ είναι ενδεικτική αυτής της έλλειψης επαναστατικής στρατηγικής.

4. Σε όλες τις λαϊκές εξεγέρσεις παίζει τον ρόλο του πυροσβέστη και όχι ως όφειλε του προωθητή της επαναστατικής συνειδητότητας.

5. Η δομή του και η λειτουργία του καμία σχέση δεν έχουν με τον δημοκρατικό συγκεντρωτισμό. Αντ αυτού κυριαρχείται από έναν γραφειοκρατικό συγκεντρωτισμό, με βάση τον οποίο η κομματικό τητα κρίνεται από την απόλυτη συμφωνία με την καθοδήγηση .

6 Σε θεωρητικό επίπεδο αντί να λειτουργεί ως συλλογικός διανοούμενος, αποκλείει κάθε θεωρητική αναζήτηση, αν δεν την πολεμάει, και αντ' αυτού θεωρητικοποιεί την πολιτική του.

Όλα τα παραπάνω κάθε άλλο παρά αναιρούν την αναγκαιότητα ύπαρξης ενός σύγχρονου επαναστατικού κομμουνιστικού κόμματος , κάτι στο οποίο δυστυχώς δεν ανταποκρίνεται το σημερινό ΚΚΕ .

Παρόλα αυτά στο βαθμό που το ίδιο θα το αποδέχονταν, είναι βέβαιο ότι το ΚΚΕ έχει θέση σε ένα αναγκαίο πολιτικό, αντικαπιταλιστικό, αντιιμπεριαλιστικό μέτωπο, το οποίο στα πλαίσια ενός επαναστατικού πολέμου θέσεων θα άνοιγε το δρόμο στην σοσιαλιστική επανάσταση.

read more ...

Έκκληση και στην Ελλάδα για την προστασία του Παλαιστινιακού λαού - Τρίτη, 16 Οκτωβρίου 2018

από το info-war.gr

...Ο πρέσβης του Κράτους της Παλαιστίνης στην Ελλάδα, κ. Μαρουάν Τουμπάσι, δήλωσε: «Το συνεχιζόμενο καθεστώς απαρτχάιντ έρχεται σε αντίθεση με την ειρηνευτική διαδικασία καθώς η συνεχιζόμενη αποικιακή πολιτική και η ισραηλινή κατοχή, παγώνουν κάθε προσπάθεια για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις που θα οδηγήσουν σε μια δίκαιη και διαρκή περίοδο ειρήνης στην περιοχή, βασισμένη στη λύση των δύο κρατών».

Ο Πρέσβης απηύθυνε έκκληση στην ελληνική κυβέρνηση και στη διεθνή κοινότητα για άμεση προστασία του Παλαιστινιακού λαού και για να ασκηθούν πιέσεις, ώστε οι Ισραηλινές δυνάμεις να τερματίσουν την αποικιακή κατοχή στην Παλαιστίνη σύμφωνα με τα διεθνή ψηφίσματα...


read more ...

Ένα Αυστραλιανό «Νταχάου» στη μέση του Ειρηνικού Ωκεανού - Παρασκευή, 12 Οκτωβρίου 2018


από τον Ημεροδρόμο

Το Ναούρου που βρίσκεται  4.000 χλμ. βορειοανατολικά της Αυστραλίας, στη μέση του Ειρηνικού Ωκεανού, έχει μετατραπεί σε ένα σύγχρονο «Νταχάου». Στο νησί, που είναι από τα μικρότερα κράτη στον κόσμο, στοιβάζονται σε στρατόπεδο συγκέντρωσης που δημιούργησε η κυβέρνηση της Αυστραλίας άνθρωποι κάθε ηλικίας. Οι συνθήκες διαβίωσης είναι απάνθρωπες και η ζωή έχει χάσει κάθε αξία… 

read more ...

Η επιστροφή των μονοπωλίων - Πέμπτη, 11 Οκτωβρίου 2018

 

από το ιστολόγιο του Λ. Βατικιώτη

Η έγκριση από την αμερικανική δικαιοσύνη της εξαγοράς της Time Warner (που παρέχει υπηρεσίες ενημέρωσης, διασκέδασης, κ.α.) από την ΑΤ&Τ (υπηρεσίες ίντερνετ, κινητής, τηλεόραση, κ.α.) άνοιξε ξανά τη συζήτηση για την επάνοδο των μονοπωλίων. Τα παραδείγματα συγκέντρωσης τεράστιας οικονομικής ισχύος, στην καρδιά μάλιστα του παγκόσμιου καπιταλισμού, τις ΗΠΑ, είναι πάρα πολλά ώστε να συνεχίζονται αδιατάρακτα οι ύμνοι στον ελεύθερο ανταγωνισμό και η συνεχής επίκλησή του. Όταν μάλιστα όλα δείχνουν πώς η άρση των κάθε λογής εμποδίων αν κάπου τελικά οδηγεί δεν είναι στις ίσες ευκαιρίες για όλους, έστω στον …πλουτισμό, αλλά σε μια χούφτα μονοπώλια. Που ελέγχουν την παραγωγή, την απασχόληση, τις πωλήσεις και κρατούν τις τιμές στα ύψη!

read more ...

Η λειτουργία του νόμου της αξίας στις διεθνείς οικονομικές σχέσεις. - Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2018


Διδακτορική διατριβή Σ. Σερέτη, ΑΠΘ


Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι να μελετηθούν θεωρητικά και εμπειρικά οι μεταβιβάσεις των εργασιακών αξιών. Η παρούσα εργασία έχει ως στόχο να επεκτείνει και να συνεχίσει την αναζήτηση για την λειτουργία του νόμου της αξίας πέρα από το εθνικό και σε διεθνές επίπεδο. Η ανάλυσή βασίζεται στις έννοιες του κοινωνικά αναγκαίου χρόνου εργασίας και του ρυθμιστικού κεφαλαίου, η διασύνδεση των οποίων αποτελεί το θεωρητικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο μπορεί να εξηγηθεί η μεταβίβαση εργασιακών αξιών μεταξύ και εντός των βιομηχανιών και κατ 'επέκταση μεταξύ και εντός των οικονομιών. Υποστηρίζεται ότι το διεθνές εμπόριο διέπεται από την αρχή του απόλυτου πλεονεκτήματος, σε ευθεία αντιπαράθεση με την επικρατούσα νεοκλασική θεωρία που υποστηρίζει ως ρυθμιστική αρχή του διεθνούς εμπορίου την αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος [....]

read more ...

Το ερώτημα της ιμπεριαλιστικής εκμετάλλευσης - Κυριακή, 7 Οκτωβρίου 2018

Από το «νόμο» του Μαρξ στο Κεφάλαιο στην «άνιση ανταλλαγή» του Αργύρη Εμμανουήλ.

Γράφει ο Γιώργος Οικονομάκης στα 

Τετράδια Μαρξισμού, Τεύχος 5, χειμώνας 2017



Η ανάλυση του Μαρξ πάνω στις αντίρροπες τάσεις στην πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους, και ειδικότερα μεταξύ αυτών η ανάλυση του ρόλου του «εξωτερικού εμπορίου», αναδεικνύει το ζήτημα της ιμπεριαλιστικής εκμετάλλευσης. Η εκμετάλλευση αυτή εκφράζεται ως ανταλλαγή άνισων ποσοτήτων εργασίας μεταξύ περισσότερο και λιγότερο αναπτυγμένων χωρών σε βάρος των δεύτερων. Η ανταλλαγή άνισων ποσοτήτων εργασίας στη μαρξιστική βιβλιογραφία κωδικοποιείται ως «άνιση ανταλλαγή». Για τον ακριβή «μηχανισμό» αυτής της «άνισης ανταλλαγής» έχουν ανακύψει σημαντικότατες διαφωνίες. Κομβική υπήρξε η παρέμβαση του Αργύρη Εμμανουήλ που αναζήτησε την προσιδιάζουσα στο διεθνές εμπόριο «άνιση ανταλλαγή» θέτοντας στο επίκεντρο της θεωρίας του τις διαφορές στους μισθούς μεταξύ περισσότερο και λιγότερο αναπτυγμένων χωρών. Το άρθρο εξετάζει όψεις της σχετικής συζήτησης επιχειρώντας την ερμηνεία της «άνισης ανταλλαγής»-ιμπεριαλιστικής εκμετάλλευσης στη βάση της διαφορετικής παραγωγικής δομής και συνακόλουθα διαφορετικής δυναμικής της ζήτησης για τα προϊόντα των περισσότερο και λιγότερο αναπτυγμένων χωρών.


read more ...

«Shooting rooms» ή «χώροι τρυπήματος» – Ο «σκουπιδοτενεκές της ανθρωπιάς μας» - Παρασκευή, 5 Οκτωβρίου 2018

του Η. Μιχαλαρέα στον Ημεροδρόμο

...Ανθρώπινη αξιοπρέπεια και εξάρτηση είναι έννοιες αντίθετες. Δεν υπάρχει αξιοπρεπής χρήση. Αξιοπρεπής  πολιτεία είναι η πολιτεία που εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις θεραπείας για τα εξαρτημένα άτομα. Τα “shooting rooms” ευελπιστούν  να κρύψουν για λίγο ορισμένους χρήστες από το να τρυπιούνται σε κοινή  θέα, για να συνεχίσουν να περιφέρονται σαν σκιές στις απάνθρωπες μεγαλουπόλεις του καπιταλισμού υπενθυμίζοντας σε όλους, με τον κοινωνικό τους θάνατο, πως ηανοχή στα ναρκωτικά είναι ντροπή και πως η αλληλεγγύη και η βοήθεια προς τα παιδιά που έχουν υποθήκευση τη ζωή τους  στο βωμό της εξάρτησης είναι η μόνη αξιοπρεπής στάση. Αξιοπρεπείς είναι οι πολιτείες ελεύθερες από ναρκωτικά και όχι με ελεύθερα τα ναρκωτικά.

read more ...

Τα ολιγοπώλια του διαδικτύου και τα περιθώρια εναλλακτικών επιλογών - Τετάρτη, 3 Οκτωβρίου 2018

συνέντευξη του Ν.Σμυρναίου στην Ε. Μαυρούλη για Το Περιοδικό

Το διαδίκτυο είναι αυτή τη στιγμή ένα πεδίο δραστηριοποίησης ολιγοπωλίων που ελέγχουν, με  τον κλασικό γνώμονα του καπιταλιστικού συστήματος, το κέρδος, τη ροή πληροφοριών; Αυτό μπορεί να συμβαδίσει με την έννοια της ελευθερίας που το διαδίκτυο κόμισε μαζί με την εμφάνισή του; Πώς όλα αυτά μπορούν να συνυπάρξουν με τη δημοσιογραφία;  Μπορούν και πώς να επιβιώσουν εναλλακτικού τύπου εγχειρήματα στο διαδίκτυο;

Αυτά είναι, μερικά, από τα ερωτήματα που καταφέραμε να θέσουμε στον Νίκο Σμυρναίο (Λέκτορα πολιτικής οικονομίας, ιστορίας και κοινωνιολογίας των ΜΜΕ και του διαδικτύου στο πανεπιστήμιο Université Toulouse 3...

read more ...

Ούτε η Ελλάδα ούτε η Κρήτη επιτρέπεται να είναι γερμανικά προτεκτοράτα - Τρίτη, 2 Οκτωβρίου 2018

 



H  προγραμματισμένη  διεξαγωγή της Ελληνογερμανικής Συνέλευσης στην Χερσόνησο Ηρακλείου Κρήτης, μια διεξαγωγή η οποία εκ προοιμίου  θέτει εκτός  της δικής της ημερήσιας διάταξης  το κρίσιμο ζήτημα των γερμανικών πολεμικών επανορθώσεων προς τον ελληνικό λαό, και μάλιστα σε μια κρίσιμη καμπή του, δεν πρέπει να λάβει χώρα.

Η Ελληνογερμανική Συνέλευση είναι  ένας καθαρά νεοαποικιακός θεσμός που προέκυψε ετεροβαρώς  σε διμερές κυβερνητικό επίπεδο τον Μάιο του 2010, ακριβώς πάνω στην καμπή των Μνημονίων σε βάρος του ελληνικού λαού, ακριβώς στα πλαίσια των   Μνημονίων και των απαιτήσεων των δανειστών για νεοαποικιακή υποταγή της χώρας μας στα συμφέροντα του ευρωπαϊκού και ειδικότερα και του γερμανικού κεφαλαίου. Τίποτε το θετικό δεν μπορεί να προκύψει από αυτόν τον θεσμό  για τους Έλληνες αλλά ειδικότερα και για τους Κρητικούς, θύματα ή απογόνους των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας.


read more ...