Μάης του 68 και επαναστατική δημοκρατία

Δημοσιεύθηκε: 18/5/2018



του Δημήτρη Καλτσώνη

αν. καθηγητή θεωρίας κράτους και δικαίου Πάντειο Πανεπιστήμιο

 

Εισήγηση στο διεθνές επιστημονικό συμπόσιο του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου με θέμα “50 χρόνια από το Μάη του 1968. Η Ευρώπη σε αναζήτηση για τη Δημοκρατία, την Ειρήνη, τα Δικαιώματα”, 14/5/2018

 

Περίληψη: Η εισήγηση εξετάζει τις βασικές κοινωνικο-οικονομικές αιτίες που οδήγησαν στον Μάη του 68 εντοπίζοντας τις ιδίως στην ιστορική παράδοση του επαναστατικού και εργατικού κινήματος στη Γαλλία, στην απαρχή εξάντλησης του κεϋνσιανού μοντέλου και της κρίσης της θέσης της χώρας ως παγκόσμιας δύναμης. Αναλύει τις θεωρητικές προϋποθέσεις ύπαρξης επαναστατικής κατάστασης. Θέτει το ερώτημα αν υπήρχαν στη Γαλλία του 1968 συνθήκες επαναστατικής κατάστασης που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια επαναστατική δημοκρατία. Τέλος, καταδεικνύει το αποτύπωμα του Μάη του 68 στις μεταρρυθμίσεις που ακολούθησαν και οι οποίες καθυστέρησαν τη νεοφιλελεύθερη αντιμεταρρύθμιση.

 

            Το μεγάλο κύμα διαδηλώσεων και απεργιών που συγκλόνισε τη Γαλλία το Μάιο του 1968 ήταν καρπός συγκεκριμένων κοινωνικο-οικονομικών και πολιτικών συνθηκών. Η πρώτη αιτία εντοπίζεται στο γεγονός ότι από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 αρχίζουν να εμφανίζονται σημάδια κάμψης της καπιταλιστικής οικονομίας. Μην ξεχνάμε ότι λίγα χρόνια μετά ξεσπά η μεγάλη οικονομική κρίση που πήρε τη μορφή της πετρελαϊκής. Η καπιταλιστική οικονομία είχε αρχίσει σιγά σιγά να ολοκληρώνει τη φάση της ανάκαμψης. Η τελευταία ξεκίνησε με το πέρας του β' παγκοσμίου πολέμου. Οι καταστροφές και τα ερείπια του πολέμου υπήρξαν ακριβώς το υπέδαφος της υπέρβασης της κρίσης της δεκαετίας του 1930.

            Έτσι από το 1945 ξεκίνησε η νέα φάση ανάπτυξης. Σε αυτό πρέπει να συνυπολογιστεί η ισχυρή παρουσία του εργατικού και δημοκρατικού κινήματος στον κόσμο αλλά και στη Γαλλία ειδικότερα. Τα ισχυρά αντιφασιστικά κινήματα του β' παγκοσμίου πολέμου, η διαμόρφωση των λαϊκών δημοκρατιών στην Ανατολική Ευρώπη, η ισχυροποίηση της ΕΣΣΔ λειτούργησαν ως παράγοντας που εξανάγκασε τις κυρίαρχες τάξεις της δυτικής Ευρώπης σε σημαντικές παραχωρήσεις προς τους εργαζόμενους.

            Στη Γαλλία έπαιξε ειδικό ρόλο η ισχυρή παρουσία του εργατικού κινήματος και του ΚΚ Γαλλίας[1]. Σε αυτά πρέπει να προστεθούν οι επαναστατικές παραδόσεις του γαλλικού λαού: από τη ρηξικέλευθη μετάβαση από τη φεουδαρχία στον καπιταλισμό το 1789, τη σειρά των επαναστάσεων που συγκλόνισαν τη χώρα καθ' όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα με τις επαναστάσεις του 1830, 1848, την Παρισινή Κομμούνα το 1871, μέχρι την κυβέρνηση του λαϊκού μετώπου το 1936 και το κίνημα της αντίστασης ενάντια στη ναζιστική κατοχή[2]. Όλα αυτά αποτυπώθηκαν σε ένα βαθμό στις συνταγματικές και νομικοπολιτικές αλλαγές που εισήγαγε το Σύνταγμα του 1946 και ιδίως στο ριζοσπαστικό προοίμιό του[3].

            Η κεϋνσιανή διαχείριση όμως στα μέσα της δεκαετίας του 1960 είχε αρχίσει να πλησιάζει τα όριά της. Για τη Γαλλία υπήρχε ένας επιπλέον παράγοντας που ενέτεινε τα όποια προβλήματα. Η χώρα είχε εξέλθει από τον παγκόσμιο πόλεμο χάνοντας σημαντικές δυνάμεις και υποβαθμισμένη στο διεθνή καταμερισμό εργασίας. Αυτό εκφράστηκε με τον πιο εύγλωττο τρόπο στην απώλεια των αποικιών της. Οι ήττες στο Βιετνάμ, στο Σουέζ, στην Αλγερία αφαίρεσαν σημαντικές πηγές εκμετάλλευσης για το γαλλικό κεφάλαιο[4]. Κατά συνέπεια, ο μηχανισμός αναδιανομής των υπερκερδών από την καταλήστευση του τρίτου κόσμου άρχισε να εισέρχεται σε περίοδο σχετικής κρίσης. Η γαλλική κυρίαρχη τάξη δεν διέθετε πλέον, όπως παλαιότερα, την ευχέρεια να μεταβιβάζει στην εργατική τάξη και στα λαϊκά στρώματα της Γαλλίας ένα μέρος των υπερκερδών και να διασφαλίζει έτσι την κοινωνική ειρήνη[5]

            Είχε αρχίσει να αχνοφαίνεται μια τάση περιορισμού των εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων που είχαν κατακτηθεί μέχρι τότε. Επρόκειτο για πολύ πρώιμη φάση αυτής της τάσης. Ένα τέτοιο δείγμα ήταν ο νόμος για την κοινωνική ασφάλιση που προώθησε ο Ντε Γκωλ. Κυρίως, όμως, οι διαφαινόμενες αλλαγές αφορούσαν στις μελλοντικές γενιές της εργατικής τάξης και στη σχετική υποβάθμιση τμήματος των μεσαίων στρωμάτων και ειδικά του μελλοντικού επιστημονικού δυναμικού. Αυτός ήταν ο λόγος που η φοιτητική νεολαία αποτέλεσε τον πυροκροτητή της εξέγερσης του Μάη[6].

            Συναφές με τo οικονομικό υπόβαθρο είναι το ζήτημα της δημοκρατίας. Από το 1958 η Γαλλία είχε εισέλθει και επίσημα σε μια εκδοχή της αστικής δημοκρατίας πιο περιορισμένη, με μεγάλη συγκέντρωση της εξουσίας στην εκτελεστική και ακόμη περισσότερο στο πρόσωπο του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ο Ντε Γκωλ προώθησε και ενσωμάτωσε αυτό το μοντέλο, δίνοντάς του συνάμα πατερναλιστικά και βοναπαρτιστικά χαρακτηριστικά[7]. Το μοντέλο αυτό διακυβέρνησης ήταν απαραίτητο για να ανταπεξέλθει η κυρίαρχη τάξη στις έντονες πιέσεις που δεχόταν από το εργατικό κίνημα στο εσωτερικό, από τα αντιαποικιοκρατικά κινήματα στο εξωτερικό και από τον αδυσώπητο ανταγωνισμό των άλλων μεγάλων δυνάμεων, ιδίως των ΗΠΑ και της αναδυόμενης Γερμανίας. Ωστόσο, ο αυταρχισμός που το χαρακτήριζε δημιουργούσε πρόσθετες εστίες αντιθέσεων και συγκρούσεων, ακόμη και στο εσωτερικό της αστικής τάξης.

 

 

            Επαναστατική κατάσταση

 

            Υπήρξε όμως τελικά επαναστατική κρίση -ή αλλιώς επαναστατική κατάσταση- στη Γαλλία που θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει σε μια επανάσταση, στην ανατροπή του αστικού κράτους και της αστικής δημοκρατίας και στην εγκαθίδρυση μιας επαναστατικής δημοκρατίας, η οποία θα βασιζόταν στο συνδυασμό άμεσης και αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας με πλήρη αιρετότητα, ανακλητότητα των αντιπροσώπων, κατάργηση των προνομίων τους και τον διαρκή έλεγχό τους από τους εργαζόμενους[8]; Μια τέτοια επαναστατική δημοκρατία, ανάλογη της Παρισινής Κομμούνας θα ξεκινούσε τη διαδικασία κοινωνικοποίησης των βασικών μέσων παραγωγής.

            Το ερώτημα είναι: υπήρξε επαναστατική κατάσταση και απλώς έλειψε ο υποκειμενικός παράγοντας για να τη μετατρέψει σε επανάσταση; Η ιστορική εμπειρία και η θεωρητική της γενίκευση έχουν δείξει ότι επαναστατική κατάσταση υπάρχει όταν συντρέχουν σωρευτικά οι παρακάτω όροι[9].

            Πρώτος όρος είναι η επιδείνωση πέρα από τα συνηθισμένα όρια των συνθηκών ζωής των εργαζομένων. Αυτός ο όρος αφορά κυρίως την αντικειμενική οικονομική κατάσταση. Συνήθως παρουσιάζεται στο πλαίσιο μιας οικονομικής κρίσης ή ειδικών συνθηκών που μπορούν να αφορούν μια χώρα. Είναι πρωταρχικός γιατί χωρίς αυτόν δεν μπορούν να γεννηθούν οι τρεις επόμενοι.

            Ενδέχεται όμως η επιδείνωση των συνθηκών ζωής να μην έχει άμεσα τουλάχιστον, απτό οικονομικό περιεχόμενο. Η κατάργηση της δημοκρατίας από μια δικτατορία, μια εθνική προδοσία και καταστροφή μπορεί εξίσου να δημιουργήσουν την απότομη επιδείνωση των συνθηκών ζωής και στη συνέχεια μόνο να εκφραστεί αυτό και με επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου. Για παράδειγμα, η προδοσία της Κύπρου από την ελληνική χούντα, η επιβολή της δικτατορίας Μπατίστα στην Κούβα το 1952 ή η εθνική ταπείνωση της Κίνας με τη συμφωνία του 1919 υπήρξαν γεγονότα που, χωρίς να έχουν άμεση οικονομική συνέπεια (αυτή ήρθε μετά) προκάλεσαν απότομη αλλαγή των συνθηκών ζωής.

            Δεύτερος όρος είναι η δημιουργία της αίσθησης στην κοινή γνώμη των κατώτερων κοινωνικών τάξεων και στρωμάτων ότι δεν μπορούν να συνεχίσουν να ζουν και να κυβερνιούνται όπως πριν. Η αίσθηση αυτή δεν είναι απαραίτητα συνειδητή πολιτική επιλογή, ούτε οδηγεί μονοσήμαντα σε επαναστατικές λύσεις. Αποτελεί σε σημαντικό βαθμό καρπό της αυθόρμητης διαμόρφωσης της συνείδησης που στη συνέχεια βέβαια σμίγει με συνειδητές πολιτικές παρεμβάσεις και επιλογές.

            Τρίτος όρος είναι η κατακόρυφη άνοδος της πολιτικής δραστηριοποίησης και του αναβρασμού στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις και στρώματα, πέρα από τα συνηθισμένα όρια. Ο όρος αυτός σχετίζεται αλλά δεν ταυτίζεται με τον προηγούμενο.

            Τέταρτος όρος είναι η δυσχέρεια του κυρίαρχου πολιτικού συστήματος να διαχειριστεί την οικονομική και πολιτική κρίση. Προκύπτει ιδίως ως συνέπεια όλων των προηγούμενων παραγόντων. Η δυσχέρεια αυτή γεννά αντιπαραθέσεις, διενέξεις, συγκρούσεις στο εσωτερικό του. Παράγει τελικά αστάθεια του πολιτικού συστήματος.

            Η εκπλήρωση αυτών των όρων συνιστά τη λεγόμενη επαναστατική κατάσταση. Η επαναστατική κατάσταση μπορεί να μετατραπεί σε επανάσταση, πολιτική ή και κοινωνική, υπό την προϋπόθεση της ύπαρξης πολιτικής δύναμης η οποία θα προτείνει τη μετάβαση σε ένα νέου τύπου πολιτικό καθεστώς ή μια νέου τύπου κρατική εξουσία και κοινωνικό σύστημα.

 

 

            Η ιδιαιτερότητα της Γαλλίας

 

            Στη Γαλλία του Μάη του 1968 φαίνεται πως έλειπε ο πρώτος όρος. Δεν σημειώθηκε μια απότομη καταβύθιση των συνθηκών ζωής των εργαζομένων. Υπήρχαν στοιχεία που προϊδέαζαν για μια συρρίκνωση των κοινωνικών κατακτήσεων αλλά όχι μια βαθιά γενικευμένη επίθεση στα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα. Η δυσαρέσκεια ήταν υπαρκτή, εξαιτίας αυτών των πρώτων δειγμάτων αλλά και εξαιτίας της αυταρχικής, αντιδημοκρατικής άσκησης της διακυβέρνησης από τον Ντε Γκωλ.

            Ωστόσο, ο αυταρχισμός της κυβέρνησης και ειδικά η έξαρση του αυταρχισμού με την οποία αντιμετωπίστηκε τις πρώτες μέρες του Μάη το φοιτητικό κίνημα, προκάλεσαν μια βίαιη αλλαγή στις συνθήκες ζωής των εργαζομένων. Η έκταση της επιδείνωσης ήταν αξιοσημείωτη αλλά μάλλον όχι αποφασιστική.

            Κατά συνέπεια, η κρίση διακυβέρνησης, δηλαδή η αδυναμία των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων να συνεχίσουν να κυβερνώνται όπως παλιά και η αδυναμία των ανώτερων κοινωνικών στρωμάτων να διαχειριστούν την κατάσταση ήταν σχετική.

            Αντίστοιχα, η κινητοποίηση ευρύτατων τμημάτων του πληθυσμού ήταν υπαρκτή αλλά όχι της έκτασης που θα ανέμενε κανείς σε μια επαναστατική κατάσταση. Υπήρξε μια ευρύτατη κινητοποίηση αρχικά των φοιτητών με συνεχείς μαζικές διαδηλώσεις. Οι μεγαλύτερες από αυτές δεν ξεπέρασαν τις 35 χιλιάδες. Στη συνέχεια εκδηλώθηκε η εργατική απεργία στην οποία συμμετείχαν στην αποκορύφωση 7 - 8 εκατομμύρια εργαζόμενοι. Οι απεργιακές συγκεντρώσεις συγκέντρωσαν στο μέγιστο 800 χιλιάδες με 1 εκατομμύριο. Η κοινή γνώμη ωστόσο ήταν διχασμένη. Οι σχετικές δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι το 55% επιθυμούσε μια άλλη μορφή κοινωνίας αλλά το 50% δήλωνε αντίθετο στις απεργίες[10]. Η έκταση και το βάθος των κινητοποιήσεων ήταν πολύ σημαντική αλλά δεν ξεπέρασε τα όρια. Είναι ενδεικτικό ότι δεν δημιούργησε ρήγμα στην πειθαρχία των ενόπλων δυνάμεων, όπου δεν παρατηρήθηκε πολιτική αμφισβήτηση.

            Μπορεί επομένως να υποστηριχθεί ότι στη Γαλλία το Μάη του 1968 δεν είχε ακριβώς διαμορφωθεί επαναστατική κατάσταση αλλά το προοίμιό της. Σημειώθηκε βαθιά πολιτική κρίση αλλά όχι ακόμη επαναστατική κατάσταση. Δεν είναι τυχαίο που κανένας πολιτικός φορέας, ούτε το ΚΚ Γαλλίας, ούτε οι λοιπές οργανώσεις της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς έθεσαν στην πραγματικότητα ζήτημα κατάληψης της εξουσίας[11]. Δεν ήταν μόνο ζήτημα ανεπάρκειας ή ατολμίας των πολιτικών αυτών φορέων αλλά ζήτημα ανεπάρκειας των αντικειμενικών προϋποθέσεων.

            Εξάλλου, σε συνθήκες αστικής δημοκρατίας η νομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος παραμένει κατά κανόνα υψηλή, όσο και αν αυτό έχει φθαρεί. Εξαίρεση μπορεί να υπάρξει μόνο σε περιπτώσεις εξαιρετικά αυταρχικής εκτροπής κατά την οποία ο δημοκρατικός μανδύας έχει πάψει να αποτελεί πηγή νομιμοποίησης[12]. Πάντως τέτοια μεγάλη, δομική, φθορά δεν υπήρξε στη Γαλλία.

 

 

            Μεταρρυθμίσεις

 

            Έτσι, η πολιτική κρίση του Μάη του 1968 έληξε χωρίς να οδηγήσει σε επαναστατική μεταβολή. Δεν υπήρξε δυνατότητα ανατροπής της κυβέρνησης και αντικατάστασης του αστικού κράτους από μια επαναστατική δημοκρατία τύπου Παρισινής Κομμούνας.

            Μια δυνατότητα που ίσως διανοιγόταν ήταν η δρομολόγηση, με τον ένα ή άλλο τρόπο, της κατάργησης του αυταρχικού Συντάγματος του 1958, η εφαρμογή μιας σειράς ριζοσπαστικών δημοκρατικών και οικονομικών αλλαγών. Κάτι τέτοιο δεν θα συνιστούσε κοινωνική επανάσταση αλλά μια ριζική τομή που μπορεί να άνοιγε περαιτέρω το δρόμο της επαναστατικής μεταβολής. 

            Ωστόσο, η κρίση του Μάη ανάγκασε την κυρίαρχη τάξη και το πολιτικό της σύστημα στην παραχώρηση μιας σειράς σημαντικών μεταρρυθμίσεων σε πολλούς τομείς. Αυτό συνέβη πρωτίστως στον εργασιακό τομέα, όπου κυβέρνηση και εργοδότες έκαναν αποδεκτά πολλά από τα αιτήματα των απεργών. Αντέστρεψαν με τον τρόπο αυτό, προσωρινά είναι γεγονός, την τάση αφαίρεσης των εργασιακών κατακτήσεων. Ακόμη και μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης του 1973 και την έναρξη εφαρμογής των νεοφιλελεύθερων πολιτικών, η Γαλλία καθυστέρησε κατά πολύ, σε σύγκριση με τις ΗΠΑ ή τη Βρετανία, να εισέλθει στο φάσμα αυτό. Η καθυστέρηση ήταν κατά βάση συνέπεια του Μάη του 1968.

            Σημαντικές ήταν επίσης οι μεταρρυθμίσεις που συνέβησαν σε πολιτικό επίπεδο. Ο εκδημοκρατισμός των πανεπιστημίων, που υπήρξε βαθύς και αξιοσημείωτος, η ήττα του Ντε Γκωλ ένα χρόνο μετά, στο δημοψήφισμα που πρότεινε, αλλά και οι μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης του Ζισκάρ Ντ' Εστέν μετά το 1974 ήταν επίσης καρπός του Μάη του 1968[13]. Τίποτε από όλα αυτά δεν υπερέβαινε το καπιταλιστικό σύστημα βεβαίως γι' αυτό και σχετικά σύντομα οι μεταρρυθμίσεις αυτές άρχισαν να καταργούνται.  Σε κάθε περίπτωση, ο Μάης απέδειξε για μια ακόμη φορά ότι η ιστορία προχωρά με κοινωνικούς αγώνες αλλά και με πισωγυρίσματα.



[1]    Βλ. Τ. Κυπριανίδης, “Η λεωφόρος της δύσης. Σημειώσεις για την ιστορική πορεία του ΚΚ Γαλλίας”, περ. Θέσεις, τευχ. 13, 1985.

[2]    Βλ. G. Lefranc, Το λαϊκό μέτωπο, Αθήναι, εκδ. Ζαχαρόπουλος, 1966, ιδίως, σελ. 60 επ. και S. Wolikow, Le front populaire en France, Paris, éd. Complexe, 1996, σελ. 169 επ.

[3]    C. Emeri – C. Bidégaray, La Constitution en France (de 1789 a nos jours), Paris, éd. Armand Colin, 1997, σελ. 123 επ. και P. Pactet, Institutions politiques – Droit Constitutionnel, Paris, éd. Armand Colin, 2003, σελ. 306 επ.

[4]    Βλ. Ε. Χατζηβασιλείου, Εισαγωγή στην ιστορία του μεταπολεμικού κόσμου, Αθήνα, εκδ. Πατάκη, 2002, σελ. 155-156.

[5]    Βλ. Ε. Μαντέλ, Ο ύστερος καπιταλισμός, τ. Α, Αθήνα, εκδ. Gutenberg, χ.χρ., σελ. 106-107.

[6]    Βλ. Β. Μηνακάκης, Μάης 1968, ρωγμή από το μέλλον, Αθήνα, εκδ. ΚΨΜ, 2018, σελ. 27 επ.

[7]    Βλ. B. Chantebout, Droit constitutionnel et science politique, Paris, Armand Colin, 1985, σελ. 510 επ.

[8]    Βλ. Κ. Μαρξ, Ο εμφύλιος πόλεμος στη Γαλλία, Αθήνα, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, 2000.

[9]    Βλ. Β.Ι.Λένιν, “Η χρεοκοπία της ΙΙ Διεθνούς”, Άπαντα, τ. 26, σελ. 220.

[10]  Βλ. Β. Μηνακάκης, Μάης 1968, ρωγμή από το μέλλον, Αθήνα, εκδ. ΚΨΜ, 2018, σελ. 225.

[11]  Βλ. Φ. Παρρής, “Ο Μάης του 1968 στη Γαλλία. Το πολιτικό – οικονομικό υπόβαθρό του”, περ. Κομμουνιστική Επιθεώρηση, τευχ. 3/2008.

[12]  Βλ. Ε. Γκεβάρα, Ο ανταρτοπόλεμος, Αθήνα, εκδ. Καρανάση, 1982, σελ. 38 και Δ. Καλτσώνης, Ο Τσε για το κράτος και την επανάσταση, Αθήνα, εκδ. Τόπος, 2012, σελ. 101 επ.

[13]  Βλ. τον τόμο Μάης '68 (20 χρόνια μετά), Αθήνα, εκδ. Οδυσσέας, 1988, σελ. 68-69, 137, 141.

Δείτε τον πρώτο κύκλο των "7 απλών μαθημάτων του μαρξισμού"

smile



ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ


Προγραμματικές κατευθύνσεις 

του συλλόγου διάδοσης 

μαρξιστικής σκέψης 

"Γ. ΚΟΡΔΑΤΟΣ"


Ο σύλλογος Γ.ΚΟΡΔΑΤΟΣ  

δίνει στη δημοσιότητα τις 

προγραμματικές του κατευθύνσεις. 

Τις θέτει σε συζήτηση με τους, 

συντρόφους συναγωνιστές και φίλους, 

είτε πρόκειται για ανένταχτους αγωνιστές 

είτε για οργανωμένους σε άλλες 

πολιτικές οργανώσεις 

με παραπλήσιες αγωνίες 

και προβληματισμούς. 

Μοναδικός στόχος είναι 

η προώθηση του αγώνα 

για την απελευθέρωση του λαού.


Διαβάστε Περισσότερα »

 


Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο, 

αίθουσα  318 (3ος ορ.),

 κτίριο οδού Μπουμπουλίνας 


Τι είναι η σημερινή Κίνα; Ποια η πολιτική και οικονομική της κατάσταση; Πόσο θα μας επηρεάζει στο μέλλον; Ποιες οι καταβολές της σύγχρονης Κίνας; 

Αυτά τα ερωτήματα θα προσπαθήσει να φωτίσει ο Όμιλος Μαρξιστικών Ερευνών με τη διοργάνωση σειράς διαλέξεων με τίτλο “Κατανοώντας την Κίνα”, κάθε Πέμπτη από 11 Οκτωβρίου και μέχρι 1 Νοεμβρίου.



Άλλο το "τώρα με το ΚΚΕ κι άλλο Mέτωπο και με το ΚΚΕ" - Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2018


του Γιώργου Ρούσση


"Και καταλήγει ο Θάνος: «Το ΚΚΕ είναι το μόνο κόμμα -το λέω ανεπιφύλακτα- που δεν δημιουργεί ψευδαισθήσεις ότι στον βάρβαρο καπιταλισμό, ειδικά σήμερα, μπορούν τα πράγματα να γίνουν καλύτερα. Εγώ οριστικά είμαι μαζί του». Νομίζουμε ότι ήρθε η ώρα όλοι όσοι νιώθουν αριστεροί να πουν τώρα με το ΚΚΕ".

Αυτά είπε μεταξύ άλλων ο Δημήτρης Κουτσουμπας σε συνέντευξη του στην εφημερίδα Politik στις 12του Οχτωβρη.

Σεβόμενος απολύτως την επιλογή του φίλου Θάνου Μικρούτσικου, και εκτιμώντας ως σαφώς θετική αυτήν του την επιλογή, σε σχέση με προηγούμενες, ας μου επιτραπεί να διαφωνήσω με την έκκληση του γενικού γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΕ.

Η διαφωνία μου αυτή τεκμαίρεται κυρίως :

1. Από το γεγονός ότι η ηγεσία του ΚΚΕ όπως αποδεικνύεται και από αυτήν την συνέντευξη, αντιμετωπίζει το όποιο μέτωπο, η και συνεργασία σαν υποστήριξη του, η σαν ένταξη σε Μετωπικά σχήματα, που εκείνο δημιούργησε και ελέγχει απολύτως όπως το ΠΑΜΕ.

2 Οραματίζεται ένα σοσιαλισμό σαν τον "υπαρκτό" και μάλιστα της περιόδου της πλεον βάναυσης αντιδημοκρατικής εκτροπής του.

3. Δεν έχει επεξεργαστεί καμία πρόταση για το πώς από την σημερινή βαρβαρότητα θα οδηγηθούμε στην αναγκαία για το πέρασμα στο σοσιαλισμό επανάσταση . Η μη αποδοχή εκ μέρους του της άμεσης εξόδου από την ΕΕ είναι ενδεικτική αυτής της έλλειψης επαναστατικής στρατηγικής.

4. Σε όλες τις λαϊκές εξεγέρσεις παίζει τον ρόλο του πυροσβέστη και όχι ως όφειλε του προωθητή της επαναστατικής συνειδητότητας.

5. Η δομή του και η λειτουργία του καμία σχέση δεν έχουν με τον δημοκρατικό συγκεντρωτισμό. Αντ αυτού κυριαρχείται από έναν γραφειοκρατικό συγκεντρωτισμό, με βάση τον οποίο η κομματικό τητα κρίνεται από την απόλυτη συμφωνία με την καθοδήγηση .

6 Σε θεωρητικό επίπεδο αντί να λειτουργεί ως συλλογικός διανοούμενος, αποκλείει κάθε θεωρητική αναζήτηση, αν δεν την πολεμάει, και αντ' αυτού θεωρητικοποιεί την πολιτική του.

Όλα τα παραπάνω κάθε άλλο παρά αναιρούν την αναγκαιότητα ύπαρξης ενός σύγχρονου επαναστατικού κομμουνιστικού κόμματος , κάτι στο οποίο δυστυχώς δεν ανταποκρίνεται το σημερινό ΚΚΕ .

Παρόλα αυτά στο βαθμό που το ίδιο θα το αποδέχονταν, είναι βέβαιο ότι το ΚΚΕ έχει θέση σε ένα αναγκαίο πολιτικό, αντικαπιταλιστικό, αντιιμπεριαλιστικό μέτωπο, το οποίο στα πλαίσια ενός επαναστατικού πολέμου θέσεων θα άνοιγε το δρόμο στην σοσιαλιστική επανάσταση.

read more ...

Έκκληση και στην Ελλάδα για την προστασία του Παλαιστινιακού λαού - Τρίτη, 16 Οκτωβρίου 2018

από το info-war.gr

...Ο πρέσβης του Κράτους της Παλαιστίνης στην Ελλάδα, κ. Μαρουάν Τουμπάσι, δήλωσε: «Το συνεχιζόμενο καθεστώς απαρτχάιντ έρχεται σε αντίθεση με την ειρηνευτική διαδικασία καθώς η συνεχιζόμενη αποικιακή πολιτική και η ισραηλινή κατοχή, παγώνουν κάθε προσπάθεια για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις που θα οδηγήσουν σε μια δίκαιη και διαρκή περίοδο ειρήνης στην περιοχή, βασισμένη στη λύση των δύο κρατών».

Ο Πρέσβης απηύθυνε έκκληση στην ελληνική κυβέρνηση και στη διεθνή κοινότητα για άμεση προστασία του Παλαιστινιακού λαού και για να ασκηθούν πιέσεις, ώστε οι Ισραηλινές δυνάμεις να τερματίσουν την αποικιακή κατοχή στην Παλαιστίνη σύμφωνα με τα διεθνή ψηφίσματα...


read more ...

Ένα Αυστραλιανό «Νταχάου» στη μέση του Ειρηνικού Ωκεανού - Παρασκευή, 12 Οκτωβρίου 2018


από τον Ημεροδρόμο

Το Ναούρου που βρίσκεται  4.000 χλμ. βορειοανατολικά της Αυστραλίας, στη μέση του Ειρηνικού Ωκεανού, έχει μετατραπεί σε ένα σύγχρονο «Νταχάου». Στο νησί, που είναι από τα μικρότερα κράτη στον κόσμο, στοιβάζονται σε στρατόπεδο συγκέντρωσης που δημιούργησε η κυβέρνηση της Αυστραλίας άνθρωποι κάθε ηλικίας. Οι συνθήκες διαβίωσης είναι απάνθρωπες και η ζωή έχει χάσει κάθε αξία… 

read more ...

Η επιστροφή των μονοπωλίων - Πέμπτη, 11 Οκτωβρίου 2018

 

από το ιστολόγιο του Λ. Βατικιώτη

Η έγκριση από την αμερικανική δικαιοσύνη της εξαγοράς της Time Warner (που παρέχει υπηρεσίες ενημέρωσης, διασκέδασης, κ.α.) από την ΑΤ&Τ (υπηρεσίες ίντερνετ, κινητής, τηλεόραση, κ.α.) άνοιξε ξανά τη συζήτηση για την επάνοδο των μονοπωλίων. Τα παραδείγματα συγκέντρωσης τεράστιας οικονομικής ισχύος, στην καρδιά μάλιστα του παγκόσμιου καπιταλισμού, τις ΗΠΑ, είναι πάρα πολλά ώστε να συνεχίζονται αδιατάρακτα οι ύμνοι στον ελεύθερο ανταγωνισμό και η συνεχής επίκλησή του. Όταν μάλιστα όλα δείχνουν πώς η άρση των κάθε λογής εμποδίων αν κάπου τελικά οδηγεί δεν είναι στις ίσες ευκαιρίες για όλους, έστω στον …πλουτισμό, αλλά σε μια χούφτα μονοπώλια. Που ελέγχουν την παραγωγή, την απασχόληση, τις πωλήσεις και κρατούν τις τιμές στα ύψη!

read more ...

Η λειτουργία του νόμου της αξίας στις διεθνείς οικονομικές σχέσεις. - Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2018


Διδακτορική διατριβή Σ. Σερέτη, ΑΠΘ


Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι να μελετηθούν θεωρητικά και εμπειρικά οι μεταβιβάσεις των εργασιακών αξιών. Η παρούσα εργασία έχει ως στόχο να επεκτείνει και να συνεχίσει την αναζήτηση για την λειτουργία του νόμου της αξίας πέρα από το εθνικό και σε διεθνές επίπεδο. Η ανάλυσή βασίζεται στις έννοιες του κοινωνικά αναγκαίου χρόνου εργασίας και του ρυθμιστικού κεφαλαίου, η διασύνδεση των οποίων αποτελεί το θεωρητικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο μπορεί να εξηγηθεί η μεταβίβαση εργασιακών αξιών μεταξύ και εντός των βιομηχανιών και κατ 'επέκταση μεταξύ και εντός των οικονομιών. Υποστηρίζεται ότι το διεθνές εμπόριο διέπεται από την αρχή του απόλυτου πλεονεκτήματος, σε ευθεία αντιπαράθεση με την επικρατούσα νεοκλασική θεωρία που υποστηρίζει ως ρυθμιστική αρχή του διεθνούς εμπορίου την αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος [....]

read more ...

Το ερώτημα της ιμπεριαλιστικής εκμετάλλευσης - Κυριακή, 7 Οκτωβρίου 2018

Από το «νόμο» του Μαρξ στο Κεφάλαιο στην «άνιση ανταλλαγή» του Αργύρη Εμμανουήλ.

Γράφει ο Γιώργος Οικονομάκης στα 

Τετράδια Μαρξισμού, Τεύχος 5, χειμώνας 2017



Η ανάλυση του Μαρξ πάνω στις αντίρροπες τάσεις στην πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους, και ειδικότερα μεταξύ αυτών η ανάλυση του ρόλου του «εξωτερικού εμπορίου», αναδεικνύει το ζήτημα της ιμπεριαλιστικής εκμετάλλευσης. Η εκμετάλλευση αυτή εκφράζεται ως ανταλλαγή άνισων ποσοτήτων εργασίας μεταξύ περισσότερο και λιγότερο αναπτυγμένων χωρών σε βάρος των δεύτερων. Η ανταλλαγή άνισων ποσοτήτων εργασίας στη μαρξιστική βιβλιογραφία κωδικοποιείται ως «άνιση ανταλλαγή». Για τον ακριβή «μηχανισμό» αυτής της «άνισης ανταλλαγής» έχουν ανακύψει σημαντικότατες διαφωνίες. Κομβική υπήρξε η παρέμβαση του Αργύρη Εμμανουήλ που αναζήτησε την προσιδιάζουσα στο διεθνές εμπόριο «άνιση ανταλλαγή» θέτοντας στο επίκεντρο της θεωρίας του τις διαφορές στους μισθούς μεταξύ περισσότερο και λιγότερο αναπτυγμένων χωρών. Το άρθρο εξετάζει όψεις της σχετικής συζήτησης επιχειρώντας την ερμηνεία της «άνισης ανταλλαγής»-ιμπεριαλιστικής εκμετάλλευσης στη βάση της διαφορετικής παραγωγικής δομής και συνακόλουθα διαφορετικής δυναμικής της ζήτησης για τα προϊόντα των περισσότερο και λιγότερο αναπτυγμένων χωρών.


read more ...

«Shooting rooms» ή «χώροι τρυπήματος» – Ο «σκουπιδοτενεκές της ανθρωπιάς μας» - Παρασκευή, 5 Οκτωβρίου 2018

του Η. Μιχαλαρέα στον Ημεροδρόμο

...Ανθρώπινη αξιοπρέπεια και εξάρτηση είναι έννοιες αντίθετες. Δεν υπάρχει αξιοπρεπής χρήση. Αξιοπρεπής  πολιτεία είναι η πολιτεία που εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις θεραπείας για τα εξαρτημένα άτομα. Τα “shooting rooms” ευελπιστούν  να κρύψουν για λίγο ορισμένους χρήστες από το να τρυπιούνται σε κοινή  θέα, για να συνεχίσουν να περιφέρονται σαν σκιές στις απάνθρωπες μεγαλουπόλεις του καπιταλισμού υπενθυμίζοντας σε όλους, με τον κοινωνικό τους θάνατο, πως ηανοχή στα ναρκωτικά είναι ντροπή και πως η αλληλεγγύη και η βοήθεια προς τα παιδιά που έχουν υποθήκευση τη ζωή τους  στο βωμό της εξάρτησης είναι η μόνη αξιοπρεπής στάση. Αξιοπρεπείς είναι οι πολιτείες ελεύθερες από ναρκωτικά και όχι με ελεύθερα τα ναρκωτικά.

read more ...

Τα ολιγοπώλια του διαδικτύου και τα περιθώρια εναλλακτικών επιλογών - Τετάρτη, 3 Οκτωβρίου 2018

συνέντευξη του Ν.Σμυρναίου στην Ε. Μαυρούλη για Το Περιοδικό

Το διαδίκτυο είναι αυτή τη στιγμή ένα πεδίο δραστηριοποίησης ολιγοπωλίων που ελέγχουν, με  τον κλασικό γνώμονα του καπιταλιστικού συστήματος, το κέρδος, τη ροή πληροφοριών; Αυτό μπορεί να συμβαδίσει με την έννοια της ελευθερίας που το διαδίκτυο κόμισε μαζί με την εμφάνισή του; Πώς όλα αυτά μπορούν να συνυπάρξουν με τη δημοσιογραφία;  Μπορούν και πώς να επιβιώσουν εναλλακτικού τύπου εγχειρήματα στο διαδίκτυο;

Αυτά είναι, μερικά, από τα ερωτήματα που καταφέραμε να θέσουμε στον Νίκο Σμυρναίο (Λέκτορα πολιτικής οικονομίας, ιστορίας και κοινωνιολογίας των ΜΜΕ και του διαδικτύου στο πανεπιστήμιο Université Toulouse 3...

read more ...

Ούτε η Ελλάδα ούτε η Κρήτη επιτρέπεται να είναι γερμανικά προτεκτοράτα - Τρίτη, 2 Οκτωβρίου 2018

 



H  προγραμματισμένη  διεξαγωγή της Ελληνογερμανικής Συνέλευσης στην Χερσόνησο Ηρακλείου Κρήτης, μια διεξαγωγή η οποία εκ προοιμίου  θέτει εκτός  της δικής της ημερήσιας διάταξης  το κρίσιμο ζήτημα των γερμανικών πολεμικών επανορθώσεων προς τον ελληνικό λαό, και μάλιστα σε μια κρίσιμη καμπή του, δεν πρέπει να λάβει χώρα.

Η Ελληνογερμανική Συνέλευση είναι  ένας καθαρά νεοαποικιακός θεσμός που προέκυψε ετεροβαρώς  σε διμερές κυβερνητικό επίπεδο τον Μάιο του 2010, ακριβώς πάνω στην καμπή των Μνημονίων σε βάρος του ελληνικού λαού, ακριβώς στα πλαίσια των   Μνημονίων και των απαιτήσεων των δανειστών για νεοαποικιακή υποταγή της χώρας μας στα συμφέροντα του ευρωπαϊκού και ειδικότερα και του γερμανικού κεφαλαίου. Τίποτε το θετικό δεν μπορεί να προκύψει από αυτόν τον θεσμό  για τους Έλληνες αλλά ειδικότερα και για τους Κρητικούς, θύματα ή απογόνους των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας.


read more ...