Σημεία-κλειδιά για το αντικαπιταλιστικό και το αντιιμπεριαλιστικό κίνημα σήμερα

Δημοσιεύθηκε: 26/6/2018

Φερνάντο Μαρτίνες Ερέδια


Αυτό το κείμενο του Φερνάντο Μαρτίνες Ερέδια συμπεριλήφθηκε σε ένα φυλλάδιο που διένειμε, ως θεωρητική συνεισφορά, η αντιπροσωπεία του Κομμουνιστικού Κόμματος Κούβας στη 23η Συνάντηση του Φόρουμ του Σάο Πάολο, που συγκλήθηκε στη Μανάγκουα, από τις 15 έως 17 Ιουλίου του 2017.



Ο πρώτος φόρος τιμής που δέχτηκε ο Φιντέλ πεθαίνοντας ήταν ένα σύνθημα του σήμερα, ένα εύρημα της νεολαίας, που το έκανε δικό του όλος ο λαός: «Εγώ είμαι ο Φιντέλ». Έτσι έγινε φανερό ότι ο Φιντέλ ανήκει στον 21ο αιώνα και πως όταν κινητοποιείται ολόκληρος ο λαός, έχοντας επαναστατική συνείδηση, τότε είναι ανίκητος. 

Εκείνες τις μέρες του πένθους, ο Φιντέλ εξαπέλυσε την πρώτη μετά θάνατον μάχη του και έδειξε ξανά σε όλους, όπως και το 1953, τον πραγματικό δρόμο.


Σήμερα, όταν πάμε να μοιραστούμε απόψεις σε σχέση με τους δρόμους του αγώνα –διότι το αληθινό είναι οι αγώνες-, είναι φυσικό να ξεκινάμε με τη βοήθεια του Φιντέλ και να κάνουμε κτήμα μας τις ιδέες του και τις πράξεις του, ώστε να ωφεληθούμε από αυτές. Όχι να τις μιμηθούμε αλλά να τις ερμηνεύσουμε με βάση τη δική μας ανάγκη, κατάσταση και δράση.

Φερνάντο Μαρτίνες Ερέδια (αριστερά),
συγκέντρωση στην Αβάνα τα πρώτα χρόνια της Επανάστασης
Για να ωφεληθούμε από τον Φιντέλ, πρέπει να αποφύγουμε την επανάληψη του ενός ή του άλλου κοινότυπου σημείου ή τα συνθήματα. Το να γνωρίσουμε καλύτερα αυτά που τον δημιούργησαν και τις αιτίες που τον οδήγησαν στις νίκες του, τις δυσκολίες και τα εμπόδια που αντιμετώπισε ο Φιντέλ, το τι σκεφτόταν σχετικά με τα προβλήματα, τις συγκεκριμένες ενέργειές του, μπορεί να μας προσφέρει πολλά και, και κατ’ αυτόν τον τρόπο, θα είναι ακόμα μεγαλύτερη η παρακαταθήκη του.

Στη διάρκεια της ζωής του, μπορούμε να ξεχωρίσουμε τρεις πλευρές του: ο Φιντέλ νεαρός επαναστάτης, ο Φιντέλ ηγέτης της κουβανικής Επανάστασης και ο Φιντέλ ηγέτης της Λατινικής Αμερικής, του Τρίτου Κόσμου, αλλά και παγκόσμιος ηγέτης.

Ο Φιντέλ μας προσφέρει πάρα πολλά διδάγματα, τόσο για το άτομο, όσο και για τους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες. Θα ήθελα να απαριθμήσω πολύ σύντομα κάποια από τα χαρακτηριστικά της παρακαταθήκης του, που θεωρούμε πολύ σημαντικά για τους σκοπούς μας:


1.     Ξεκινά από το αδύνατο και το αδιανόητο για να τα μετατρέψει σε δυνατότητες, μέσα από τη συνειδητή και οργανωμένη πρακτική, αλλά και την κριτική σκέψη. Οδηγεί αυτές τις δυνατότητες που ήδη έχουν μπει στην πράξη μέχρι τη νίκη, ενώ ταυτόχρονα μορφώνονται και εκπαιδεύονται ανθρώπινοι και κοινωνικοί παράγοντες, για να μπορέσουν να αντιμετωπιστούν μελλοντικές καταστάσεις. Και μέσα από τους αγώνες, τις νίκες και τη σταθεροποίηση των συνθηκών, μετατρέπει τις δυνατότητες σε νέες πραγματικότητες.

2.     Δεν δέχεται ποτέ την ήττα. Ο Φιντέλ ποτέ δεν έμεινε άπραγος να ζει με την ήττα, αλλά πάλεψε ασταμάτητα ενάντιά της. Θα σταθώ σε πέντε σημαντικές περιπτώσεις στη ζωή του, όπου συνέβη αυτό: το 1953, το 1956, το 1970, η διαδικασία διόρθωσης των λαθών και η μάχη των ιδεών. Το 1953, αντέδρασε στην ήττα της επίθεσης στο στρατόπεδο Μονκάδα με μια επιτυχημένη ανάλυση της κατάστασης, ώστε να καθοδηγήσει τη δράση. Όταν όλοι πίστευαν πως αυτό είναι μια αυταπάτη, αποκαλύφθηκε σαν ένας πραγματικός οραματιστής. Το 1956, όταν υπήρξαν οι ατυχίες με το πλοιάριο Γκράνμα, αντέδρασε με μια φοβερή προσωπική αποφασιστικότητα και μια ανεξάντλητη πίστη στο να διατηρεί πάντα ζωντανό τον αγώνα που είχε επιλέξει, γνωρίζοντας πως αυτό ήταν το σωστό. Το 1970, εξακρίβωσε πως το να επιτύχει να απογειώσει οικονομικά τη χώρα ήταν άκρως δύσκολο, κι όμως τότε προσέφυγε στους πρωταγωνιστές της επανάστασης, μέσω ενός επαναστατικού συνθήματος: «Η εξουσία του λαού, ναι αυτή είναι η εξουσία». Το 1985, πρακτικά ήταν ο πρώτος που αντιλήφθηκε αυτό που επρόκειτο να κάνει η Σοβιετική Ένωση, γεγονός που θα επέφερε στην Κούβα μοναξιά, οικονομική καταστροφή και ακόμα μεγαλύτερο κίνδυνο να πέσει θύμα του ιμπεριαλισμού, όμως η απάντησή του ήταν να δηλώσει ότι ο σοσιαλισμός είναι η μοναδική λύση για τους λαούς, ο μοναδικός αποτελεσματικός δρόμος και η μοναδική σημαία του λαού. Και επίσης, πως το αναγκαίο είναι να το πάρουμε πάνω μας και να τον εμβαθύνουμε. Έτσι κινητοποίησε το λαό και κέντρισε τη συνείδησή του και διατήρησε σταθερά την επαναστατική εξουσία. Το 2000, μπροστά στην παγκόσμια καπιταλιστική επίθεση και τις εσωτερικές οπισθοχωρήσεις της Κουβανικής Επανάστασης στον αγώνα για την επιβίωση, έφερε στο προσκήνιο και πρωταγωνίστησε στη μάχη των ιδεών, με τη δράση του στην υπεράσπιση της κοινωνικής δικαιοσύνης, στη μόνιμη λαϊκή κινητοποίηση και την εξύψωση του ρόλου της συνείδησης.

3.     Η αποφασιστικότητα για αγώνα σε οποιαδήποτε κατάσταση. Θα ήταν πολύ βολικό, να θεωρήσουμε ως έννοια την προσωπική αποφασιστικότητα, όταν μελετάμε αυτούς που καταπιάνονται με το να επιτύχουν κοινωνικούς μετασχηματισμούς,. Η πράξη όμως είναι αποφασιστικής σημασίας.

4.     Η οργάνωση, υπήρξε πάντα μια σταθερά, ένας πυρετός που έκαιγε τον Φιντέλ. Μακάρι να ήταν αυτό ένα από τα πρωταρχικά θέματα συζήτησης του λαϊκού κινήματος.

5.     Η συνεχής επικοινωνία, με κάθε άνθρωπο και με τις μάζες, στην καθημερινότητα, αλλά και στα βαρυσήμαντα γεγονότα. Αυτή ήταν μια από τις θεμελιακές διαστάσεις του μεγαλείου του και αποτελεί επίσης μία από τις βασικές αναγκαίες προϋποθέσεις της ηγεσίας.

6.     Χρησιμοποιεί πολύ δημιουργικές τακτικές και αδιανόητες στρατηγικές και παρόλα αυτά, εφικτές.

7.     Αγωνίζεται για την εξουσία και για να την κατακτήσει. Διατηρεί, υπερασπίζεται και επεκτείνει την εξουσία. Μπορεί κανείς να λογομαχεί σχεδόν αιωνίως, σχετικά με την εξουσία, με αφηρημένους όρους, όμως μόνο η επαναστατική πρακτική καταφέρνει να μετατρέψει την εξουσία σε πρόβλημα που μπορεί να επιλυθεί.

8.     Δημιουργεί τα εργαλεία και τους πρωταγωνιστές. Παίρνει τους θεσμούς και τα όργανά τους και τα θέτει στη δική μας υπηρεσία, και όχι στην υπηρεσία των ίδιων των θεσμών.

9.     Γίνεται πιο αποφασιστικός, πιο συνειδητός και πιο οργανωμένος, αλλά και πιο επιθετικός από τους εχθρούς.

10.  Διδάσκει και μαθαίνει ταυτόχρονα με τα τμήματα του λαού που συμμετέχουν ή που είναι συμπαθούντες και αργότερα, μαζί με ολόκληρο το λαό. Προχωρά προς τις μορφές της λαϊκής εξουσίας.

11.  Το μεγάλο κουβανικό επίτευγμα, ενώνει την εθνική απελευθέρωση με τη σοσιαλιστική επανάσταση.

12.  Είναι πάντα δάσκαλος. Εκπαιδεύει σε λαϊκή κλίμακα. Να σηκωθεί πνευματικά και ηθικά, ώστε να γίνει συνειδητός συμμέτοχος και ικανός για όλα, να κάνει πιο πολύπλοκη τη σκέψη του, τις ιδέες του και τα συναισθήματά του, να εμπλουτιστεί η ζωή του.

13.  Να βρίσκεται το ανέβασμα της συνείδησης στο κέντρο της πολιτικής δουλειάς, όχι μόνο για να προοδεύσουμε και να γίνουμε καλύτεροι, αλλά ώστε η πολιτική να φτάσει να γίνει κτήμα όλων.

Αισθάνομαι ότι το μεγαλύτερο μάθημα που πρόσφερε ο Φιντέλ στους αγωνιστές της σύγχρονης Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής είναι η σκέψη του και η πρακτική του ανάμεσα στο 1953 και το 1962. Μπορεί να αποβεί πολύ πολύτιμο το να συμφωνήσουμε να μελετήσουμε, να συζητήσουμε και να κοινωνικοποιήσουμε εκείνη την περίοδο.

Εδώ και ένα χρόνο ακούμε ότι η κατάσταση στην ήπειρό μας ξαναγίνεται όλο και πιο δύσκολη, επειδή συμβαίνουν γεγονότα που αντιτίθενται στους λαούς, αλλά και εξαιτίας της ιμπεριαλιστικής επίθεσης και των ταξικών τους συνενόχων, οι οποίοι είναι ταυτόχρονα υποταγμένοι στον ιμπεριαλισμό, αλλά και κυρίαρχοι στις χώρες τους. Αν και μοιάζει να αρχίζω από το τέλος, θα ήθελα να ξεκινήσω με ένα σχόλιο που αφορά τις σχέσεις που υπάρχουν ανάμεσα στις δυσκολίες και την επανάσταση. 

Για τους επαναστάτες, και κατά τη διάρκεια των επαναστατικών διαδικασιών, υπάρχουν ευτυχισμένες στιγμές και ευτυχείς διαδικασίες. Όμως στις πραγματικές επαναστάσεις δεν υπάρχουν εύκολες φάσεις. Τις φορές που μας φαίνονται εύκολες είναι μόνο γιατί δεν έχουμε αντιληφθεί τις δυσκολίες τους. Και συμβαίνει αυτό, γιατί αυτές οι επαναστάσεις, που τις αγαπάμε και για τις οποίες είμαστε διατεθειμένοι για τα πάντα, αποτελούν τις πιο απαιτητικές και ριψοκίνδυνες πρωτοβουλίες των ανθρώπων. Είναι οι επαναστάσεις που επιχειρούν εξαιρετικούς μετασχηματισμούς, που απελευθερώνουν τους ανθρώπους και τις κοινωνικές σχέσεις, σε τέτοιο βαθμό που ποτέ πια δεν θα θέλουν, ούτε θα μπορούν να ξαναζήσουν σε ζωές και κοινωνίες κυριαρχικές, βίαιες, που βλάπτουν ο ένας τον άλλον, που κυριαρχεί ο ατομικισμός και η επιθυμία για κέρδος. Πρόκειται για επαναστάσεις που επιδιώκουν να δημιουργούν ανθρώπους πιο πλήρεις και ικανούς κάθε φορά, που δημιουργούν πραγματικότητες που εμπεριέχουν όλο και περισσότερη ελευθερία και δικαιοσύνη, όπου όλοι μαζί καταφέρνουν να αλλάξουν τη ζωή και τον κόσμο. Δηλαδή δημιουργούν καινούριους ανθρώπους και πραγματικότητες. 

Αν αυτό που μόλις είπα, φαντάζει αδύνατο στον υπάρχον κόσμο και στα πιστεύω που ισχύουν στην προϊστορία της ανθρωπότητας, φαντάζει αδύνατο στο κοινό αίσθημα και στη συναίνεση του στο ουσιώδες που είναι αυτό που κρατάει τις κοινωνίες δέσμιες στον καπιταλισμό, τότε πώς να μην είναι γενικά δύσκολο όλο αυτό που κάνουμε κι επιχειρούμε; Αφού ποτέ οι κυρίαρχες τάξεις δεν θα είναι διατεθειμένες να δεχθούν την ανύψωση του λαού, να αποκτήσει αξιοπρέπεια, περηφάνια για τον εαυτό του και να πάρει στα χέρια του την κατάσταση, να αποκτήσει συνείδηση και δικές του οργανώσεις, αποτελεσματικές και στην υπηρεσία του, να είναι στην εξουσία και να τη μετατρέψει σε λαϊκή εξουσία, επομένως πρέπει να συμφιλιωθούμε με το ότι αυτές τις εποχές όλα ξαναγίνονται πολύ δύσκολα για την υπόθεση του λαού. Ο νεαρός Καρλ Μαρξ σωστά παρατηρούσε όταν έγραφε ότι μόνο μέσω της επανάστασης θα μπορέσουν οι καταπιεσμένοι να βγουν από το βούρκο όπου τους έβαλαν να ζουν όλη τους τη ζωή, διότι οι αλλαγές και η δημιουργία νέων κοινωνιών απαιτούν επίσης κολοσσιαία απελευθέρωση των εσωτερικών εχθρών που κουβαλάμε όλοι μέσα μας. Πώς να μην είναι λοιπόν πολύ δύσκολες οι απελευθερωτικές επαναστάσεις; 

 

Όμως, αν κοιτάξουμε καλύτερα και δεν πάψουμε να αποκαρδιωνόμαστε, θα δούμε ότι το λαϊκό στρατόπεδο ήδη έχει πολλά υπέρ του. Ας μπούμε, με αυτά τα εφόδια, μέσα σε ένα άμεσο πρόβλημα, που δεν είναι και μικρό. Η σημερινή φάση εκφράζει με σκανδαλώδη τρόπο μια έλλειψη του λαϊκού στρατοπέδου, η οποία συσσωρεύεται τις τελευταίες δεκαετίες, ταυτόχρονα με το γεγονός ότι αυτή η έλλειψη σταματούσε να θεωρείται ως μια σοβαρή αδυναμία. Πρόκειται για την έλλειψη μιας πραγματικά δικής του σκέψης, ικανής να θεμελιώσει την ταυτότητά του σχετικά με την ανεπανόρθωτη διαμάχη του με την καπιταλιστική κυριαρχία. Μιας σκέψης, ικανής να χρησιμεύσει για την κατανόηση των ουσιωδών ζητημάτων της εποχής, της υπάρχουσας κατάστασης, των κοινωνικών στρατοπέδων που αφορά και τις δυνάμεις που συγκρούονται. Μια σκέψη, επομένως, δυνατή, πειστική και ελκυστική, αλλά ταυτόχρονα και χρήσιμη ως εργαλείο κινητοποίησης και ενοποίησης του διαφορετικού, αλλά και ως αποτελεσματικό εργαλείο ώστε να οδηγήσει σε σωστές αναλύσεις και πολιτικές που να συνεισφέρουν στη σύγχρονη πραγματικότητα και σχεδιασμό εγχειρημάτων. 

Αυτή η απουσία ανάπτυξης μιας ισχυρής σκέψης από πλευράς του λαϊκού στρατοπέδου, μπορεί να παρατηρηθεί στο λήθαργο και την έλλειψη έγκυρων εξηγήσεων. Αυτό το γεγονός είναι ακόμα πιο έντονο απέναντι σε όσα συμβαίνουν σήμερα σε πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής, όπου έχουν καταγραφεί διάφορες απώλειες, ήττες και οπισθοχωρήσεις διαδικασιών που ευνοούσαν τους πληθυσμούς τους και το θέμα της αυτονομίας τους απέναντι στον ιμπεριαλισμό, καθ’ όλο το διάστημα του 21ου αιώνα. Αντί για συνεκτικές αναλύσεις, που να εμβαθύνουν και να δίνουν προσανατολισμό, έχουμε ακούσει ή διαβάσει πολλές φορές επιφανειακά σχόλια, επενδυμένα με ένα λόγο που θα ήθελε να αποτελέσει ιδεολογικό κώδικα ή δόγματα που θα ήθελαν να εκπληρώσουν ρόλο ερμηνείας των γεγονότων. 

Τίποτα δεν μπορεί να προχωρήσει όταν προσάπτεται η λέξη αχάριστοι σε φτωχά ή εξαθλιωμένα τμήματα, τα οποία βελτίωσαν τη διατροφή τους και τα εισοδήματά τους και είχαν περισσότερες ευκαιρίες να ανέβουν ένα ή και δύο σκαλιά από τον πάτο της τρομερής κοινωνικής κατάταξης όπου βρίσκονταν, επειδή δεν ήταν δραστήριοι στην υπεράσπιση κυβερνήσεων που τους ευνόησαν ή ακόμα και, σε συγκεκριμένα γεγονότα, τους γύρισαν την πλάτη, πράγμα που προσέφερε νίκες στην αντίδραση. Μέχρι που γίνεται προσπάθεια να εξηγηθούν αυτά τα γεγονότα, με τα υπολείμματα μιας υποτιθέμενης θεωρίας για τις κοινωνικές τάξεις, όπως όταν επαναλαμβάνεται η ανόητη φράση ότι «μετατράπηκαν σε μεσαία τάξη και τώρα συμπεριφέρονται ως τέτοια». Είναι προτιμότερο να αρχίσουμε με το να είμαστε ακριβείς απέναντι στα γεγονότα και να τα έχουμε πάντα ως αφετηρία, όπως ο ηγέτης του Κινήματος για τους Άκληρους της Βραζιλίας, ο Ζοάο Πέδρο Στεδίλε, όταν λέει: «Έχουμε πολλές προκλήσεις στο άμεσο διάστημα, ώστε να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τους πραξικοπηματίες. Η εργατική τάξη παραμένει σπίτι της, δεν κινητοποιήθηκε. Κινητοποιήθηκαν τα μέλη κομμάτων, οι πιο οργανωμένοι τομείς. Όμως το 85% της τάξης συνεχίζει να βλέπει σαπουνόπερες στην τηλεόραση».  

Ούτε μπορούν να πάνε πολύ μακριά επεξεργασίες και συζητήσεις που προσπαθούν να εξηγήσουν τα γεγονότα και τα καυτά πολιτικά και ιδεολογικά ζητήματα της φάσης αυτής, βασιζόμενες σε αναφορές σχετικά με το τέλος των κύκλων των υψηλών τιμών στις πρώτες ύλες, ούτε καν, ακόμα και όταν ικανοί οικονομολόγοι προσφέρουν σοβαρά στοιχεία και προσθέτουν την καθοδική πορεία της δυναμικότητας της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά και άλλους αντιτιθέμενους παράγοντες και διαδικασίες. 

Απλοποιώντας λίγο περισσότερο αυτή την εστίαση, θα λέγαμε ότι διανύσαμε δεκαπέντε χρόνια με εκλογικές νίκες, κυβερνήσεις που λέγονται προοδευτικές και αξιοσημείωτα επιτεύγματα λόγω κοινωνικών μέτρων, καθώς και μια ισχυρή αυτονόμηση μεγάλου μέρους της ηπείρου, σε σχέση με τις υπαγορεύσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως και πρόοδο των διμερών σχέσεων και συντονισμό των χωρών της περιοχής, προς μια κατεύθυνση μελλοντικής ενοποίησης, μόνο και μόνο επειδή είχαμε ένα μακρύ κύκλο υψηλών τιμών στις εξαγωγές πρώτων υλών, κάτι που εξηγείται από τα σκαμπανεβάσματα της παγκόσμιας οικονομίας. Και αφού τώρα αυτή κινείται σε άλλη κατεύθυνση και κατεβαίνουν οι τιμές, πρέπει να τελειώσει ο πολιτικός και κοινωνικός κύκλος και «η δεξιά» πρέπει να προχωρήσει και να ανακτήσει αναπόφευκτα την κυρίαρχη θέση που είχε χάσει.

Κάποιος με καλή μνήμη και καθόλου ευκολόπιστος, θα αναρωτιόταν αμέσως πως ήταν δυνατόν στις αρχές της δεκαετίας του εβδομήντα του περασμένου αιώνα, να μην συμβεί στην περιοχή το ίδιο που συνέβη στις αρχές αυτού του αιώνα, σε σχέση με τις νικηφόρες εκλογικές μάχες, τις σωστές κοινωνικές πολιτικές και την μεγαλύτερη αυτονομία από τις Ηνωμένες Πολιτείες, με ορίζοντα την ενοποίηση. Διότι σε εκείνη τη φάση ανέβηκαν επίσης πολύ οι τιμές των πρώτων υλών και, επιπλέον, σε μεγάλο μέρος της περιοχής βιώσαμε μεγάλη λίγο-πολύ ανάπτυξη του βιομηχανικού τομέα, με εκείνες τις όλο ευφορία εκ νέου μετακινήσεις του μεγάλου κεφαλαίου στην αναζήτηση μεγιστοποίησης των κερδών, που δυσαρεστούν τόσο πολύ σήμερα τον Ντόναλντ Τραμπ. 

Αυτό που συνέβη όμως τότε, ήταν εντελώς διαφορετικό: δικτατορίες, καταστολή που έφτασε μέχρι και τη γενοκτονία, συντηρητικοποίηση των κοινωνιών και άλλα κακά, που δεν πρέπει να τα ξεχνάμε. Συνεπώς, πρέπει να καταλήξουμε ότι δεν είναι αλήθεια πως σε συγκεκριμένες οικονομικές καταστάσεις τους αντιστοιχούν αναγκαστικά συγκεκριμένα πολιτικά και κοινωνικά γεγονότα και όχι κάποια άλλα. 


Σε αυτή την περίπτωση βρισκόμαστε μπροστά σε μια από τις βασικές παραμορφώσεις και αφαιρετισμούς που έχει υποστεί η επαναστατική σκέψη, ίσως την πιο εκτεταμένη και επίμονη όλων: αυτή του να αποδίδεις μια υποτιθέμενη «οικονομική» αιτία σε κάθε κοινωνική διαδικασία. Πίσω από τη φαινομενική λογική της, βρίσκεται μια πραγματιστική αντίληψη της πνευματικής ζωής και των κοινωνικών ιδεών που γέννησε η νίκη του καπιταλισμού, η οποία είναι αποδεκτή από εκείνους που επιδιώκουν να αντιταχθούν στο σύστημα, χωρίς να έχουν καταφέρει να ξεφύγουν από τη φυλακή της κουλτούρας του και την συνακόλουθη ανικανότητα να κατανοήσουν, ότι οι άνθρωποι είναι οι πρωταγωνιστές όλων των κοινωνικών γεγονότων.
 

Τρεις διαδικασίες που έλαβαν χώρα μέσα στις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες είχαν μεγάλο αντίκτυπο και συνέπειες μεγάλης διάρκειας για την ήπειρό μας. Κατ’ αρχήν, το ηχηρό τέλος του συστήματος που αποκαλούσαν υπαρκτό σοσιαλισμό και τους πολιτικούς δορυφόρους του στον κόσμο, με τόσο αρνητικές συνέπειες σε πολυάριθμα πεδία. Έπειτα, η απουσία πιθανότητας για την πλειοψηφία των χωρών του πλανήτη επίτευξης αυτόνομης οικονομικής ανάπτυξης μιας χώρας, χωρίς απαραίτητα να βγει από το καπιταλιστικό σύστημα. Η τρομερή πραγματικότητα ήταν τελικά η συνέχιση καθεστώτων εκμετάλλευσης, καταδυνάστευσης και νεοαποικιοκρατίας, χωρίς να είναι δυνατόν να ξεδιπλωθούν εθνικές οικονομίες αυτόνομες και ικανές να αναπτυχθούν προς όφελος της πλήρους εργασίας, μεγαλύτερης παραγωγής και παραγωγικότητας, επαρκών κοινωνικών υπηρεσιών για όλους και έναν δικό τους (εθνικό) πλούτο για ανακατανομή. Η τρίτη διαδικασία ήταν αυτή της ολοκλήρωσης της κυριαρχίας των Ηνωμένων Πολιτειών πάνω σχεδόν σε όλη την ήπειρό μας. Ο καπιταλισμός στην Λατινική Αμερική διένυσε μια μακρά πορεία νεοαποικιοκρατικής εξέλιξης, υπερτονισμένη από την ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου άφησε πίσω της ακόμα περισσότερη αδυναμία και υποτέλεια. 

Τα μαθήματα που μας προσφέρουν αυτές οι τρεις διαδικασίες είναι ξεκάθαρα και γενικά πολύτιμα. 

Πρώτον, όλα τα επιτεύγματα των κοινωνιών είναι αναστρέψιμα, ακόμα και αυτά που διακηρύσσονταν ως αιώνια. Είναι σημαντικό και απαραίτητο να γνωρίζουμε τι είναι πραγματικά σοσιαλισμός και τι δεν είναι. Πρέπει να κατανοήσουμε και να οργανώσουμε τον αγώνα για το σοσιαλισμό, με αφετηρία την πολυπλοκότητα των καταστάσεων, τις δυσκολίες και τις πραγματικές ανεπάρκειες, χωρίς να κάνουμε παραχωρήσεις, θεωρώντας τες ως απελευθερωτικές διαδικασίες και διαδικασίες δημιουργίας πολιτισμού, οι οποίες σε μια πορεία ενοποιούνται. 

 

Δεύτερον, ο καπιταλισμός είναι ένα παγκόσμιο σύστημα, που σήμερα είναι υπερσυγκεντρωτικό, χρηματιστηριακό, παρασιτικό και ληστρικό, που μπορεί να υπάρχει μόνο αν συνεχίσει να είναι τέτοιο και εξαιτίας αυτού δεν πρόκειται να αλλάξει. Οι κυρίαρχες τάξεις της πλειοψηφίας των χωρών χρειάζονται να υποταχθούν και να γίνουν συνένοχοι των ιμπεριαλιστικών κέντρων, διότι δεν υπάρχει χώρος, ούτε έχουν αρκετή ισχύ, για να επιδιώξουν την αυτονομία τους. Η συνειδητή και οργανωμένη δράση του λαού, καθοδηγούμενη από απελευθερωτικά προγράμματα, είναι η μοναδική επαρκής και αποτελεσματική δύναμη για να αλλάξει την κατάσταση. Για την πλειοψηφία των χωρών του πλανήτη, θα είναι η σοσιαλιστική εξουσία και διαδικασία η απαραίτητη προϋπόθεση για να θέσουν το θέμα της ανάπτυξης και όχι η ανάπτυξη ως προϋπόθεση για να τεθεί το θέμα του σοσιαλισμού, όπως είπε ο Φιντέλ το 1969. 

Τρίτον, οι Ηνωμένες Πολιτείες κάνουν θύμα αυτήν την ήπειρο τόσο με την ισχύ τους, όσο και με τις αδυναμίες τους, ως ένα επιβαλλόμενο σημείο καθορισμού ενάντια στην αυτονομία των Κρατών, την υγιή ανάπτυξη των εθνικών οικονομιών και τις προσπάθειες απελευθέρωσης των λαών. Η εκμετάλλευση και η κυριαρχία πάνω στην Λατινική Αμερική είναι μια αναγκαία πλευρά του ιμπεριαλιστικού συστήματός τους και πάντα ενεργεί για να εμποδίσει την αλλαγή αυτής της κατάστασης. Επομένως, είναι απαραίτητο ο αντιμπεριαλισμός να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος όλης της πολιτικής του λαϊκού στρατοπέδου και όλων των κοινωνικών διαδικασιών αλλαγής. 

 

Αβάνα, Γενάρης 2016
Ο Φερνάντο Μαρτίνες συντονίζει το
ελληνικό πάνελ στη Διεθνή Διάσκεψη "Χοσέ Μαρτί"

 


Όπως ήταν αναμενόμενο, ο καπιταλισμός πέρασε σε μια γενική επίθεση ώστε να επωφεληθεί, όσο το δυνατόν περισσότερο, από εκείνες τις διαδικασίες και γεγονότα και να εγκαθιδρύσει την επικυριαρχία του στον πλανήτη και το ανυπέρβλητο του καθεστώτος του και του πολιτισμού του. Ο στόχος ήταν, πέρα από την καταστολή και τις πολιτικές παλινόρθωσης, να σταθεροποιήσει μια νέα ηγεμονία που θα αποδομούσε τις τεράστιες κατακτήσεις του 20ου αιώνα, θα χειραγωγούσε τις αναπόφευκτες διαφωνίες και διαμαρτυρίες, καθώς και τις εθνικές ταυτότητες, θα επέβαλε τη λήθη της ιστορίας της αντίστασης και των εξεγέρσεων και θα κατόρθωνε να γενικεύσει την κατανάλωση των πολιτιστικών προϊόντων του και τη συναίνεση στο σύστημα κυριαρχίας του. 

Αυτή η επίθεση δεν τελείωσε, αλλά σταθεροποιήθηκε ως μια συστηματική δραστηριότητα, και συνεχίζει έως και σήμερα. Και μέσα σε αυτό το γενικό πλαίσιο είναι που σε συγκεκριμένο αριθμό χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής, που αποτελεί την περιοχή του κόσμου με τη μεγαλύτερη δυναμική αντιθέσεων οι οποίες μπορούν να μετατραπούν σε δράσεις ενάντια στο σύστημα, όπου μαχητικά λαϊκά κινήματα και εκλογικές νίκες γέννησαν πολύ σημαντικές αλλαγές στη γενική κατάσταση, προς όφελος ευρέων τμημάτων του πληθυσμού και προς όφελος της ικανότητας ανεξάρτητης δράσης ενός μέρους των Κρατών. 

Οι θεσμοί και οι πολιτικοί κανόνες που ίσχυαν στην κοινωνία δεν παραβιάστηκαν για την άνοδο και τη διατήρηση στην κυβέρνηση, αλλά μέσα σε αυτή την τάξη πραγμάτων κατορθώθηκαν πραγματικά επιτεύγματα που τα συνθέτω σε έξι σημεία: κοινωνικές πολιτικές που ευνοούν ευρεία τμήματα που είχαν ανάγκη· άσκηση των δικαιωμάτων των πολιτών πολύ πιο πλατιά και βελτιωμένη· πολύ θετικές αλλαγές στους θεσμούς σε κάποιες από αυτές τις χώρες· μια αξιοσημείωτη θέση αυτονομίας στη διεθνή πρακτική· περισσότερες διμερείς σχέσεις μεταξύ των χωρών της Λατινικής Αμερικής· και πρόοδος στις σχέσεις και τους συντονισμούς των χωρών της περιοχής, κάτω από την επίκληση της αναγκαιότητας για μια ενοποίηση στην ήπειρο. 

Δεν θα σταθώ σε αυτές τις νέες πραγματικότητες που ενθάρρυναν πολλές δράσεις και γέννησαν ελπίδες για πιο βαθιές αλλαγές, αλλά και ανάκτησαν την ιδέα του σοσιαλισμού ως ορίζοντα προς κατάκτηση, λίγα χρόνια μετά από εκείνη την ευρωπαϊκή κατάρρευση που ο καπιταλισμός επεδίωξε να γίνει οριστική σε παγκόσμια κλίμακα. 

Όμως ναι, θέλω να δώσω έμφαση σε δυο ζητήματα που ο στρατευμένος κοινωνικά και πολιτικά οφείλει να αναλύει, να γνωρίζει και να χειρίζεται στην πρακτική του. Πρώτον, κάθε χώρα έχει χαρακτηριστικά, δυσκολίες, συσσωρευμένα ιστορικά γεγονότα και εξαρτοποιήσεις, που είναι ειδικά δικά της και παίζουν αποφασιστικό ρόλο, ταυτόχρονα με την ύπαρξη στοιχείων και κοινών αναγκών με την περιοχή, όπου μπορούν να αποτελέσουν πηγή αύξησης της δύναμης και της δυναμικής της κάθε χώρας, εάν είμαστε ικανοί να αναπτύξουμε τη συνεργασία και τον διεθνισμό. Δεύτερον, οι εγκαθιδρυμένες εξουσίες σε αυτές τις χώρες, αντιμετωπίζουν τεράστιους περιορισμούς, διότι έχουν πολύ μικρό έλεγχο της οικονομικής δραστηριότητας και υπόκεινται στην επιθετικότητα ενός μέρους των ίδιων των εξουσιών του Κράτους και των μέσων επικοινωνίας.

Κάνοντας έναν απολογισμό του 2016, μπορούμε να επαληθεύσουμε το ειδικό σε κάθε χώρα. Η εκλογική νίκη της αντίδρασης στο νομοθετικό όργανο στη Βενεζουέλα, δεν κατόρθωσε να ανατρέψει τον Μαδούρο. Όμως στη Βραζιλία, μια συμμορία εγκληματιών κατόρθωσε όλα όσα ήθελε, χωρίς να υπάρχουν οργανωμένες λαϊκές δυνάμεις για να αντισταθούν με κάποια αποτελεσματικότητα. Οι διαδικασίες στη Βολιβία και το Εκουαδόρ παραμένουν δυνατές και σταθερές απέναντι στις ειδικές συνθήκες τους και στην Νικαράγουα το FSLN μόλις κέρδισε για άλλη μια φορά τις εκλογές, πολύ άνετα. Στο Μεξικό δεν είναι πιθανή μια νίκη των κομμάτων της αντιπολίτευσης το 2018, αν και το κύρος της κυβερνητικής ομάδας έχει διαβρωθεί πολύ και υπάρχουν διαδηλώσεις διαμαρτυρίας και αντίστασης, χωρίς σύνδεση μεταξύ τους. 
Αυτές τις ιδιαιτερότητες, αλλά και πολλές άλλες διαφορετικής έννοιας και μεγέθους, θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε να τις απαριθμούμε, όμως θα εξακολουθούσε να είναι επίκαιρο ένα πρόβλημα μεγάλης σημασίας: Οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν της γενική επίθεσή τους, με στόχο να ανακτήσουν όλο τον νεοαποικιακό έλεγχο πάνω στην Λατινική Αμερική – συμπεριλαμβανομένης και της «επίθεσης ειρήνης» ενάντια στην Κούβα-, και το μπλοκ που σχηματίζει με τα αντιδραστικά και υποτελή τμήματα κάθε χώρας, συνεχίζει να προσπαθεί να ακυρώσει ή να αδυνατίσει τις διαδικασίες των τελευταίων δεκαπέντε ετών στην περιοχή.
 

Θα είναι αρκετή η ψήφος, η εκφρασμένη λαϊκή θέληση στις κάλπες, τουλάχιστον για να υπερασπιστεί με επιτυχία τις κοινωνικές πολιτικές, τους εκλεγμένους δημόσιους λειτουργούς και την υπάρχουσα νομιμότητα, ώστε να μην τους κοροϊδέψει, να μην τους τσακίσει ή τους εξαφανίσει η αντίδραση; Θα μπορέσουν να συνεχίσουν να υπάρχουν αυτές οι διαδικασίες μέσα σε ένα σύστημα θεσμών χωρίς αλλαγές στο κοινωνικό και πολιτικό πεδίο, για να επιτευχθούν μετασχηματισμοί που να ευνοούν τον πληθυσμό και να ανοίγουν το δρόμο προς κοινωνίες πιο δίκαιες και με καλύτερη διακυβέρνηση; Ή, σε μερικές περιπτώσεις, αυτός ο δρόμος θα ελευθερώσει, σε ένα μεσοδιάστημα, μια ενδιάμεση μορφή ανασύστασης της ισχύος του καπιταλισμού στην περιοχή, φαινομενικά με μορφές πιο προχωρημένες από τις προηγούμενες, όμως στην πραγματικότητα θα αποτελούσε μόνο το ηλιοβασίλεμά του, χωρίς να επηρεάσει την ουσία του συστήματος κυριαρχίας; Ενώ σε άλλες χώρες της ηπείρου, αυτός ο δρόμος έχει παραμείνει κάτω από τον έλεγχο του συστήματος και κοινοβουλίων που εμποδίζουν ή διαχειρίζονται την εξουσία.
 

Τίποτα δεν είναι ήδη αποφασισμένο, ούτε οι εχθροί μας ούτε κι εμείς έχουμε τη νίκη στο τσεπάκι μας. Όμως διατηρώ τη βεβαιότητα ότι οι ιδεολογικές και πολιτικές μάχες θα είναι αυτές που θα καθορίσουν την απόφαση στη γενική σύγκρουση.
 

Υπογραμμίζω τρεις βασικές κατευθύνσεις για τη δουλειά της ανάλυσης: α) να ψάξουμε με απαιτητικότητα και χωρίς παραλείψεις όλα τα δεδομένα και όλες τις αντιλήψεις και ιδεολογικές φόρμουλες που έχουν κάποια σημασία –διότι, τόσο οι μεν όσο και οι δε, αποτελούν τις υπάρχουσες πραγματικότητες -, να τις αναλύσουμε τμηματικά και συνολικά, να βρούμε και να διατυπώσουμε το ουσιώδες και να περιγράψουμε, τουλάχιστον το δευτερεύον· β) να εξετάσουμε και να αξιολογήσουμε τις συνθήκες και προϋποθέσεις που σχετίζονται με τη δράση μας, θεσμικές, οικονομικές, ιδεολογικές, πολιτικές ή άλλου τύπου· γ) να αναλύσουμε και να γνωρίσουμε τις ταυτότητες, τις δράσεις, τα αιτήματα, την ικανότητα κινητοποίησης και το βαθμό οργάνωσης που έχουμε στη διάθεσή μας, καθώς και αυτό που ευνοεί τους αντιπάλους μας σε αυτά τα ίδια πεδία, δηλαδή, τον συσχετισμό δυνάμεων. Και επιμένω ότι, η δράση των ανθρώπων είναι το πρωταρχικό υλικό των γεγονότων, που αύριο θα γίνουν ιστορία.
 

Η αντίδραση δεν προτείνει ιδέες, παράγει δράσεις. Δεν πραγματεύεται θεμελιακές αρχές σχετικά με την κεντρική θέση που πρέπει να έχει η αγορά, τη περικοπή των λειτουργιών του Κράτους, το εγκώμιο της ιδιωτικής εταιρείας και την σκοπιμότητα της υποταγής στις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν επιδιώκει να ισχυροποιήσει και να γενικεύσει την ιδεολογική και πολιτιστική κυριαρχία της, μέσω της πάλης των ιδεών. Ο αντικομουνισμός και η υπεράσπιση των παλιών παραδοσιακών αξιών δεν είναι πια τα άρματα μάχης της, ούτε και οι παλιοί πολιτικοί οργανισμοί είναι τα πρωταρχικά της εργαλεία, αν και ακόμα μπορεί να τους προσδώσει φαύλη χρήση.



Δείτε τον πρώτο κύκλο των "7 απλών μαθημάτων του μαρξισμού"

smile



ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ


Προγραμματικές κατευθύνσεις 

του συλλόγου διάδοσης 

μαρξιστικής σκέψης 

"Γ. ΚΟΡΔΑΤΟΣ"


Ο σύλλογος Γ.ΚΟΡΔΑΤΟΣ  

δίνει στη δημοσιότητα τις 

προγραμματικές του κατευθύνσεις. 

Τις θέτει σε συζήτηση με τους, 

συντρόφους συναγωνιστές και φίλους, 

είτε πρόκειται για ανένταχτους αγωνιστές 

είτε για οργανωμένους σε άλλες 

πολιτικές οργανώσεις 

με παραπλήσιες αγωνίες 

και προβληματισμούς. 

Μοναδικός στόχος είναι 

η προώθηση του αγώνα 

για την απελευθέρωση του λαού.


Διαβάστε Περισσότερα »




Οι επαναστάσεις στην Ουγγαρία 1918/1919 (Α΄) - Δευτέρα, 19 Νοεμβρίου 2018

Μετάφραση κειμένου του Karl-Heinz Gräfe από τον Παναγιώτη Γαβάνα στο ιστολόγιό του Ορίζοντας 


Συμπληρώνονται φέτος 100 χρόνια από την αστικοδημοκρατική επανάσταση στην Ουγγαρία, γνωστή και ως «Επανάσταση των Χρυσανθέμων», η οποία στη συνέχεια μετατράπηκε σε σοσιαλιστική (1919). Το παρόν κείμενο (Μέρος Α΄) αναφέρεται στην αστικοδημοκρατική επανάσταση, ενώ θα ακολουθήσει ακόμη ένα (Μέρος Β΄) στο οποίο θα εξετάζεται η σοσιαλιστική επανάσταση. Πρόκειται για δυο σημαντικά γεγονότα της ιστορίας του κομμουνιστικού και εργατικού κινήματος, γύρω από τα οποία υπάρχει μεγάλη έλλειψη σχετικής βιβλιογραφίας στη χώρα μας και, μ’ αυτή την έννοια, η παρούσα δημοσίευση έχει κατά την άποψή μας τη δική της αξία (ΠΓ).


read more ...

Η Κίνηση για την Απελευθέρωση του Λαού συμμετέχει στην πορεία του Πολυτεχνείου - Σάββατο, 17 Νοεμβρίου 2018


Η Κίνηση για την Απελευθέρωση του Λαού συμμετέχει στην πορεία του Πολυτεχνείου στο μπλόκ της Ελληνικής Επιτροπής Αλληλεγγύης «Είμαστε Όλοι Βενεζουέλα» και των άλλων αντιιμπεριαλιστικών συλλογικοτήτων.



read more ...

Ακραίο κέντρο και άκρα δεξιά συναντιούνται πριν από την κρίση - Πέμπτη, 15 Νοεμβρίου 2018

εθνικισμός ευρώπη


του Γιώργου Βασσάλου, από το info-war.gr


Πόσο πιθανή είναι μια νέα διεθνής ύφεση ανάλογη αυτής του 2008; Στις 5 Σεπτέμβρη 2018, η Danièle Nouy,επικεφαλής του τμήματος επιτήρησης τραπεζών της ΕΚΤ, δήλωσε: «Είμαστε βέβαιοι ότι θα έχουμε μια νέα κρίση. Αγνοούμε όμως πότε και για ποιον ακριβώς λόγο θα ξεσπάσει».

Τα ίδια περίπου είπε κι ο Scott Freidheim, Νο 2 της Λέμαν Mπράδρες όταν αυτή κατέρρευσε πριν από δέκα χρόνια, σε στήλη του στους Financial Times στις 6 Σεπτέμβρη 2018: «να μην επαναλάβουμε τα λάθη του 2008 ενώ ετοιμαζόμαστε για την επόμενη κρίση που θα έρθει σίγουρα, ακόμα κι αν δεν είναι ακριβώς όπως αυτή του 2008».
Τόσο τραπεζίτες όσο και οι ρυθμιστικές αρχές λοιπόν θεωρούν την έλευση μιας επόμενης κρίσης, συγκρίσιμης σε μέγεθος με αυτή του 2008, αναπόφευκτη.

 

read more ...

Βραζιλία: O Μπολσονάρο θα διακόψει τις διπλωματικές σχέσεις με Κούβα και Βενεζουέλα - Τρίτη, 13 Νοεμβρίου 2018

από το prensa-rebelde.blogspot.com

Σε συνέντευξη που παραχώρησε σε βραζιλιάνικο ΜΜΕ, ο Ζαΐρ Μπολσονάρο δήλωσε ότι θα υπάρξει αλλαγή στην εξωτερική πολιτική, ώστε το υπουργείο Εξωτερικών να είναι χωρίς ιδεολογικούς δεσμούς. Γι αυτό, δήλωσε, δεν αποκλείεται το κλείσιμο των πρεσβειών στην Κούβα και της Βενεζουέλα.

Όσο για την πρεσβεία της Βενεζουέλας, δήλωσε, είναι ήδη ανενεργή, ο πρέσβης έχει επιστρέψει και δεν έχουμε επαφές. Αυτό έγινε επί κυβέρνησης Τέμερ. Η απόφαση αυτή, της ανάκλησης του πρέσβη, θα έπρεπε να είχε παρθεί εδώ και πολύ καιρό.


read more ...

Η νέα ελληνική κανονικότητα - Κυριακή, 4 Νοεμβρίου 2018


Από το ιστολόγιο του Κ. Λαπαβίτσα


[...] Επιστροφή στην κανονικότητα είναι το μήνυμα της κυβέρνησης και συμφωνεί και η αξιωματική αντιπολίτευση.

 [...]  Η χώρα μας γνώρισε μια βαθύτατη δομική κρίση που ξέσπασε το 2008 και εντάθηκε μετά το 2010, με επίκεντρο το δημόσιο χρέος και το ευρώ. Ακολούθησε εντονότατη αστάθεια στη διάρκεια της οποίας συγκρούστηκαν δύο κυρίως θέσεις. Η μία ισχυριζόταν ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος από τα μνημόνια, ενώ η άλλη υποστήριζε το δρόμο της ρήξης με την ΟΝΕ και την ΕΕ. Επικράτησε τελικά η πρώτη και η νίκη της σφράγισε τη νέα κανονικότητα. 

[...] Η Ελλάδα συνεχίζει να έχει υπερδιογκωμένο τομέα υπηρεσιών, αδύναμη βιομηχανία και μη ανταγωνιστική γεωργία. Οι τράπεζές της είναι φαντάσματα, το παραγωγικότερο κομμάτι του εργατικού δυναμικού μεταναστεύει κατά εκατοντάδες χιλιάδες και οι επενδύσεις χωλαίνουν. Το δημόσιο χρέος παραμένει τεράστιο επιτάσσοντας εξωπραγματική λιτότητα για χρόνια, δηλαδή βαρύτατους φόρους και περικοπές δημοσίων επενδύσεων. Η εθνική ανταγωνιστικότητα ουσιαστικά έχει πάψει να βελτιώνεται από το 2013. Η χώρα δεν έχει αναπτυξιακή δυναμική και με τις παρούσες συνθήκες δεν πρόκειται να την αποκτήσει.

[...] Ας πανηγυρίσουν λοιπόν οι υμνητές της νέας κανονικότητας όσο προλαβαίνουν. Είναι θέμα χρόνου να φανεί πόσο σαθρά είναι τα θεμέλιά της.  

read more ...

Το ναζιστοπλυντήριο της ΕΡΤ - Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου 2018

 

του Νίκου Μπογιόπουλου στον Ημεροδρόμο

Το διέπραξαν πέρσι, το επανέλαβαν και φέτος. Σήμερα η τηλεόραση του κράτος του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ, του κράτους της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, του κράτους του Ποταμιού και των Κεντρώων, η τηλεόραση του κράτους των πλουτοκρατών, ένα κράτος που αποτελεί συνέχεια εκείνου του κράτους που ποτέ δεν καταδίκασε δωσίλογους και μαυραγορίτες και έχτιζε τους «νέους Παρθενώνες» του με τα βόλια των χιτών και των ταγματασφαλι(η)τών, διέπραξε ξανά την ύβρη:

    Ανήμερα της 28ης Οκτωβρίου η ΕΡΤ έδωσε βήμα για να «τιμήσουν» την επέτειο στην παρέλαση της Θεσσαλονίκης στους ναζί της Χρυσής Αυγής! Έδωσε μικρόφωνα (η ΕΡΤ) για να βγάλει λόγο ένα ναζιστόμουτρο, ο νεο-χίτης Κασιδιάρης, υπέρ φασίστα Μεταξά, δωσιλογισμού  και εθνικιστικής σκοπιανοφαγίας.

read more ...