Επανεκδόθηκε Η Θύελλα, του Ιλία Έρενμπουργκ

Δημοσιεύθηκε: 28/7/2018


του Δημήτρη Καλτσώνη

            Πολλά, πάρα πολλά, μπορεί να γράψει και πολύ περισσότερα να πει κανείς για το μυθιστόρημα του Ιλία Έρενμπουργκ, Η θύελλα. Γράφτηκε από τον σοβιετικό συγγραφέα και δημοσιογράφο στα 1946-1947. Το βιβλίο εκδόθηκε πρώτη φορά στα ελληνικά το 1953. Μέχρι σήμερα ήταν δυσεύρετο. Μόλις επανεκδόθηκε όμως ο πρώτος τόμος από τις εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή και θα ακολουθήσει, υποθέτουμε, σύντομα ο δεύτερος.

            Η θύελλα είναι ένα πανόραμα του άγριου πολέμου που εκτυλίσσεται ταυτόχρονα στη Γαλλία, στη Σοβιετική Ένωση και στη Γερμανία. Οι άνθρωποι, οι χαρακτήρες τους, τα συμφέροντά τους, η ταξική τους ένταξη, οι ιδέες τους, οι δυνατότητες και οι περιορισμοί που προκύπτουν από αυτά, παρελαύνουν μπροστά στον αναγνώστη σε ένα εκπληκτικό παλίμψηστο. Η δράση είναι καταιγιστική, οι ήρωες πειστικοί, αληθινοί, της διπλανής πόρτας, με τα θετικά και τα αρνητικά τους, με τις αποχρώσεις τους. Οι χαρακτήρες εξελίσσονται μέσα στη δίνη των γεγονότων, μέσα στη γιγάντια σύγκρουση που συγκλόνισε την ανθρωπότητα.

            Επιπλέον, πολλοί πολιτικοί και ιδεολογικοί προβληματισμοί και συζητήσεις γεννιούνται από όλα αυτά. Στη Σοβιετική Ένωση, όπου το βιβλίο έγινε με ιδιαίτερη θέρμη δεκτό, προκλήθηκε σοβαρή λογοτεχνική και πολιτική συζήτηση.

            Στο βιβλίο αναδεικνύεται ανάγλυφα, ανάμεσα σε άλλα,  η απανθρωπιά του φασισμού που συνιστά άρνηση της ανθρώπινης ουσίας, της ανθρώπινης λογικής. Φαίνεται ξεκάθαρα και συγκεκριμένα η σύνδεση του ναζισμού με τα κεφαλαιοκρατικά συμφέροντα αλλά και η καλλιέργεια από τους ναζί των πιο χαμερπών ενστίκτων. Με λίγα λόγια, η απειλή του ανθρώπινου πολιτισμού από το φασισμό και τον πόλεμο αναδύονται μέσα από την πλοκή του έργου. Κυρίως όμως αναδεικνύεται το μεγαλείο του ανθρώπου στον αγώνα του ενάντια στο φασισμό, στον πόλεμο.  Ξεχειλίζει ως αντίδοτο η ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

            Με το δικό του λοιπόν ξεχωριστό τρόπο ο Έρενμπουργκ αναδεικνύει την
καθημερινότητα των απλών ανθρώπων του λαού που πρωτοστάτησαν
στην εμπροσθοφυλακή αλλά και στα μετόπισθεν της Μεγάλης Αντιφασιστικής Νίκης των Λαών και αυτό, σε αντίθεση με τον ηθικό ξεπεσμό της ολιγαρχίας,
που συνέχιζε να κερδοσκοπεί και κάτω από τη ναζιστική κυριαρχία.

            Πέρα όμως από αυτά υπάρχουν, ανάμεσα στα άλλα, σε δεύτερο ή τρίτο πλάνο, αναφορές στην τέχνη. Αλιεύουμε από εκεί το ακόλουθο κομμάτι, παρότι δεν είναι αντιπροσωπευτικό της θεματικής του βιβλίου: “... ένας καλλιτέχνης πρέπει να ξέρει να παρατηρεί. Ύστερα κατάλαβε πως του χρειαζόταν ακόμη να καταλαβαίνει εκείνο που βλέπει. Τώρα ήξερε πως δεν είναι μόνο αυτό. Το κυριώτερο είναι να δοκιμάζεις τα πράγματα στον ίδιο τον εαυτό σου... Σκέπτονται, πως η τέχνη είναι το ευκολώτερο πράγμα στον κόσμο: έμαθες τη ζωγραφική, δεν έχεις, λοιπόν, παρά ν' αρχίσεις να ζωγραφίζεις. Έ λοιπόν, προκειμένου για την τέχνη, δεν είναι αρκετό νάχεις βαθιές σκέψεις, καλή θέληση, καπατσοσύνη. Δε φτάνει να βλέπεις και να καταλαβαίνεις. Δημιουργώντας, πρέπει ακόμη να κοπιάζεις, να λιώνεις. Η τέχνη δε βλέπει μόνο το παρελθόν, δεν έχει μόνο μια καλή μνήμη. Έχει και πρόγνωση ακόμη”.

            Είναι ένα βιβλίο που δεν πρέπει να το χάσετε!

Δείτε τον πρώτο κύκλο των "7 απλών μαθημάτων του μαρξισμού"

smile

Θα γίνουμε ατλαντικός «χαλίφης», στη θέση της Τουρκίας; - Τετάρτη, 8 Αυγούστου 2018


του Διονύση Ελευθεράτου

"Να λοιπόν που μια… αναπληρωματική «μεγάλη ιδέα» της ελληνικής πολιτικής ελίτ (διότι βασικότατη και αναντικατάστατη παραμένει ο «ευρωπαϊσμός») βγαίνει από τη ναφθαλίνη. Η «ιδέα», κοινός παρονομαστής αρκετών γεωπολιτικών αναλύσεων που εσχάτως δημοσιεύονται, φαντάζει  έτοιμη να προαναγγείλει ένα θριαμβευτικό σάλπισμα… 

Σε ελεύθερη απόδοση: Λίγη υπομονή, ακόμη, αδέλφια… Αυτός ο ανερμάτιστος, κυκλοθυμικός, αντι- δυτικός Ερντογάν μας κάνει, άθελά του, μεγάλη εξυπηρέτηση. Εξοργίζει στο έπακρο τον Τραμπ και  «στέλνει» την Τουρκία στο άρμα της Ρωσίας. Έτσι, τώρα προκύπτει για την Ουάσιγκτον στρατηγικό κενό. Πού θα πάει; Αργά ή γρήγορα (μάλλον γρήγορα), αυτό το κενό οι ΗΠΑ θα το καλύψουν χρίζοντας την Ελλάδα βασικό στρατηγικό τους σύμμαχο στην περιοχή. Όρεξη να ‘χουμε να δρέπουμε τους καρπούς της εν λόγω αναβάθμισης, για την οποία μόχθησαν τόσες γενιές πολιτικών εκπροσώπων του ελληνικού κατεστημένου. Αυτή ήταν ανέκαθεν μια μεγάλη «εθνική προσδοκία». Τώρα πλησιάζει η ευόδωσή της…" 

read more ...