Ο Λένιν και ο Θουκυδίδης

του Φώτη Τσικριτέα

 

Όπως μας πληροφορεί γνωστή κυριακάτικη αστική εφημερίδα, ορισμένοι ξένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι αυτές τις ημέρες, τουλάχιστον το μισό επιτελείο του Λευκού Οίκου φαίνεται να μελετά φανατικά Θουκυδίδη: Ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Μακμάστερ, ο υπουργός Άμυνας Τζέιμς Μάτις και ο στενός σύμβουλος του Τραμπ, Στιβ Μπάνον, είναι όλοι λάτρεις του πατέρα της ρεαλπολιτίκ και συχνά τσιτάρουν «Μηλίων διάλογο».          

 Η ιστορία, μας λένε, του πελοποννησιακού πολέμου έχει γίνει απαραίτητο εργαλείο για την ανάλυση των σχέσεων των ΗΠΑ με την Κίνα. Ιδιαίτερη σημασία δε έχει η διαδικασία  που κατέστησε τον πελοποννησιακό πόλεμο αναπόφευκτο: η αύξηση της αθηναϊκής ισχύος και ο φόβος που προκάλεσε στη Σπάρτη. Αυτό είναι που οι ειδικοί αποκαλούν «παγίδα του Θουκυδίδη» και καλούν την Ουάσιγκτον να μην πέσει μέσα της μπαίνοντας σε μία παρόμοια τροχιά σύγκρουσης με την αναδυόμενη Κίνα. Όμως, ο πρόεδρος Τραμπ , όπως μας ενημερώνουν οι ίδιες πηγές, φαίνεται πως δεν εννοεί να μάθει από τον αρχαίο ιστορικό. Αντίθετα, γίνεται ολοένα και επιθετικότερος προς τους κινέζους.

Αυτό, ωστόσο, που δεν μας λένε οι ξένοι αναλυτές, ούτε η κυριακάτικη αστική εφημερίδα, και πως θα μπορούσαν άλλωστε, είναι ότι για να κατανοηθεί καλύτερα το περιεχόμενο της ιμπεριαλιστικής σινοαμερικανικής «παγίδας του Θουκυδίδη», καθώς, και η άρνηση του προέδρου Τραμπ να λάβει τα απαραίτητα μαθήματα από το μεγάλο ιστορικό, πιο αποτελεσματικό θα ήταν να μελετηθεί ένας άλλος διανοητής. Ο συγγραφέας εκείνος που το 1916 μας εξηγούσε, γιατί, η κυριότερη αγωνία των ολιγαρχών των μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων δεν μπορεί να είναι άλλη από τη με κάθε μέσο περιφρούρηση του «συγκριτικού τους πλεονεκτήματος»: 

«Σημασία για το χρηματιστικό κεφάλαιο δεν έχουν μόνο οι πηγές πρώτων υλών που έχουν ανακαλυφθεί, αλλά και οι πιθανές πηγές… τα εδάφη που είναι σήμερα ακατάλληλα, μπορούν να γίνουν αύριο κατάλληλα, αν βρεθούν νέες μέθοδες… Το ίδιο αφορά και τις έρευνες για  την ανακάλυψη ορυκτού πλούτου, τις νέες μέθοδες επεξεργασίας και χρησιμοποίησης αυτών ή εκείνων των πρώτων υλών κτλ. κοκ. Από εδώ βγαίνει η αναπόφευκτη τάση του χρηματιστικού κεφαλαίου για το άπλωμα του οικονομικού εδάφους και του εδάφους γενικά. Όπως τα τραστ κεφαλαιοποιούν την περιουσία τους εκτιμώντας την αξία της δύο ή τρεις φορές περισσότερο, γιατί υπολογίζουν τα «πιθανά» στο μέλλον (και όχι τα σημερινά) κέρδη, γιατί υπολογίζουν τα παραπέρα αποτελέσματα του μονοπωλίου, έτσι και το χρηματιστικό κεφάλαιο γενικά επιδιώκει να αρπάξει όσο το δυνατόν περισσότερα εδάφη οποιαδήποτε, οπουδήποτε και με οποιονδήποτε τρόπο, γιατί υπολογίζει τις πιθανές πηγές πρώτων υλών, γιατί φοβάται να μη μείνει πίσω στο λυσσασμένο αγώνα για τα τελευταία κομμάτια του αμοίραστου κόσμου ή για το ξαναμοίρασμα των κομματιών, που έχουν πια μοιραστεί».

[1]

Ο Τραμπ, εν προκειμένω, δεν εκφράζει, παρά το τμήμα εκείνο της αμερικανικής χρηματιστικής ολιγαρχίας που φοβάται την κινεζική άνοδο και επιθυμεί να πάρει άμεσα μέτρα περιφρούρησης του αμερικανικού συγκριτικού πλεονεκτήματος.     

ΠΗΓΗ: Η παγίδα του Θουκυδίδη και ο Τραμπ. Απρόβλεπτος ο Αμερικανός πρόεδρος, Ξένια Κουναλάκη, Η Καθημερινή, Αθήνα, Κυριακή, 25 Ιουνίου 2017.  



[1] Β. Λένιν, Ο Ιμπεριαλισμός, ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού, Λένιν Διαλεχτά Έργα, Εκδοτικό της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, Τόμος Πρώτος, σελ. 497, η υπογράμμιση δική μας.