Το καραβάνι των απελπισμένων και οι αποζημιώσεις


του Δημήτρη Καλτσώνη

αν. καθηγητή θεωρίας κράτους και δικαίου

Πάντειο Πανεπιστήμιο

 

            Το καραβάνι των χιλιάδων απελπισμένων που ξεκίνησαν από το Σαλβαδόρ και επιχειρεί να φτάσει στις ΗΠΑ θα αντιμετωπιστεί με στρατιωτικά πυρά, διέταξε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

            Στην πραγματικότητα όμως οι ΗΠΑ και η πολιτική τους είναι υπεύθυνες για το καραβάνι. Οι ΗΠΑ επέβαλλαν από τις αρχές του 20ού αιώνα δικτατορίες στη Λ. Αμερική και κυρίως στην κεντρική Αμερική. Νικαράγουα, Σαλβαδόρ, Γουατεμάλα και αλλού, τα δικτατορικά καθεστώτα που επέβαλλαν κατέστρεψαν τις χώρες, λεηλάτησαν τους λαούς και τους πλουτοπαραγωγικούς πόρους σε όφελος των πολυεθνικών των ΗΠΑ και των εγχώριων ολιγαρχιών.

            Συχνά οι ΗΠΑ επέβαλαν αυτή την πολιτική λεηλασίας και καταστροφής άμεσα, με στρατιωτικές επεμβάσεις όπως έκαναν σε Νικαράγουα, Αϊτή, Σαλβαδόρ, Παναμά και αλλού. Η ίδια η δημιουργία του κράτους του Παναμά έγινε με παρέμβαση των ΗΠΑ προκειμένου να ελέγξουν τη διώρυγα. Οι ΗΠΑ ανέτρεψαν ή και δολοφόνησαν προέδρους που δεν τους ήταν αρεστοί. Χρηματοδότησαν και εξόπλισαν δικτατορικές κυβερνήσεις προκειμένου αυτές να διεξάγουν μακροχρόνιους -δεκαετιών- εμφύλιους πολέμους σε βάρος των λαών τους. Τις εξόπλισαν για να βομβαρδίζουν τις φτωχογειτονιές και τις παραγκουπόλεις όπως έκαναν για παράδειγμα στο Σαλβαδόρ στις 11 Δεκεμβρίου του 1989.

            Και όταν σταμάτησαν κάποια στιγμή οι εμφύλιες συρράξεις, εγκατέστησαν ειδικές οικονομικές ζώνες, όπου οι εργαζόμενοι βρίσκονται χωρίς καμιά νομική προστασία, στο έλεος των πολυεθνικών, χειρότερα και από τους δουλοπάροικους του μεσαίωνα. Η ίδια η γη και το υπέδαφος μολύνονται ατιμώρητα από τη δράση των πολυεθνικών.

            Να γιατί σχηματίστηκε το καραβάνι. Να γιατί η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει υποχρέωση όχι μόνο να τους δεχτεί και να τους περιθάλψει. Αυτό δεν είναι τίποτα. Έχει εξάλλου τα οικονομικά μέσα να το κάνει. Ούτε φυσικά είναι λύση η δανειοδότηση των χωρών αυτών, δηλαδή η αναπαραγωγή και επιδείνωση του υπάρχοντος συστήματος εκμετάλλευσης και υποτέλειας. Όσο για τις λεγόμενες επενδύσεις, που δήθεν θα δώσουν δουλειά, η πράξη (ιδίως στις ειδικές οικονομικές ζώνες) έχει δείξει ότι παρέχουν δουλεία και εξοντωτική εκμετάλλευση, όχι εργασία με δικαιώματα.

            Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει υποχρέωση να καταβάλλει αποζημιώσεις για τις καταστροφές που έχει προκαλέσει πάνω από εκατό χρόνια τώρα στις χώρες αυτές. Μόνο έτσι μπορεί να υπάρξει επανόρθωση για τα εγκλήματα (οικονομικά και ποινικά) που έχουν διαπραχθεί. Το αίτημα αυτό, που έχει ηθική αλλά και νομική βάση, έχει τεθεί στο παρελθόν από την Κούβα, άλλες χώρες του Κινήματος των Αδεσμεύτων, διάφορους διανοούμενους και λαϊκά κινήματα σε όλο τον κόσμο.  Καιρός να επανέλθει στην επικαιρότητα, πιο δυνατά. Όπως η Γερμανία οφείλει αποζημιώσεις και πολεμικές επανορθώσεις (στην Ελλάδα τουλάχιστον) για το ναζιστικό όλεθρο, έτσι και οι ΗΠΑ.