Ο Θουκυδίδης επιβεβαιώνει τον Λένιν

Δημοσιεύτηκε: 19/8/2019


του Δ.Κ.


Η ιστορία των επαναστάσεων του 20ού αιώνα έδειξε περίτρανα τη σημασία του ένοπλου λαού, του σχηματισμού λαϊκής πολιτοφυλακής. Αυτό φάνηκε κατά τη διάρκεια των επαναστάσεων αφού μόνο έτσι μπορούσε να συντριβεί η ένοπλη αντίδραση της αστικής τάξης και των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων. Φάνηκε όμως και στη συνέχεια. Στο βαθμό που αδυνάτισαν και ατόνησαν τέτοιοι θεσμοί, ή όταν έπαψαν να ελέγχονται από τον ίδιο το λαό αλλά από μια γραφειοκρατία, αδυνάτισε η ίδια η εξουσία του λαού. Το ζήτημα είχαν επισημάνει οι θεμελιωτές του μαρξισμού με πρώτο τον Μαρξ, όταν μελετούσε την εμπειρία της Παρισινής Κομμούνας. Ο Λένιν επίσης ανέλυσε διεξοδικά και επανειλημμένα τη σημασία του ζητήματος. [...]


Τακτική και συμμαχίες στην Κουβανική επανάσταση. Mαθήματα για το σήμερα;

Δημοσιεύτηκε: 3/7/2019

του Δημήτρη Καλτσώνη

 

Η επανάσταση στην Κούβα παρουσίασε ιδιομορφίες αλλά και επιβεβαίωσε μερικές βασικές αρχές  τις οποίες είχε ήδη εντοπίσει και ερμηνεύσει η μαρξιστική λενινιστική θεωρία. Όπως έγραψε ο Τσε, «ανακαλύψαμε εμείς καθώς κι αυτή (ενν. η επανάσταση της Κούβας – ΔΚ) με τις δικές της μέθοδες τους δρόμους που υπέδειξε ο Μαρξ»[1].

Μια επανάσταση μπορεί να ξεσπάσει μόνο όταν υπάρχει επαναστατική κατάσταση και τέτοια υπήρχε στην Κούβα μετά την επιβολή της δικτατορίας του Μπατίστα το 1952. Nα σημειωθεί ότι η δικτατορία επιβλήθηκε για να μην επικρατήσει εκλογικά ένα κεντροαριστερό, όχι επαναστατικό κόμμα, το λεγόμενο “ορθόδοξο κόμμα” (“Κόμμα του Κουβανικού Λαού” ήταν η επίσημη ονομασία), το οποίο φαινόταν ότι θα κέρδιζε τις επικείμενες εκλογές.

Σε κάθε επανάσταση είναι αναγκαία μια επαναστατική πρωτοπορία, και όταν αναφέρεται κανείς στις σύγχρονες επαναστάσεις, χρειάζεται ένα επαναστατικό κόμμα της εργατικής τάξης. Τέτοιο κόμμα στην Κούβα της περιόδου ήταν το κομμουνιστικό κόμμα που ήταν τμήμα των διαδικασιών που προέκυψαν από την Τρίτη Διεθνή. Η επίσημη ονομασία του ήταν Λαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα. Ωστόσο, το κόμμα αυτό δεν κατάφερε να παίξει το ρόλο της επαναστατικής πρωτοπορίας και να οδηγήσει τα πράγματα σε επαναστατικές αλλαγές. Ο λόγος ήταν ότι, παρά τους δεσμούς που είχε με την εργατική τάξη (και όχι με άλλα λαϊκά στρώματα), η πολιτική του ήταν σεχταριστική, διακρινόταν από την απομόνωσή του. Επιπλέον, οι μακρόχρονες διώξεις και ο διαδεδομένος αντικομμουνισμός δυσχέραιναν τις όποιες προσπάθειές του.[...]

Για την έννοια του έθνους (Μέρος Γ')

Δημοσιεύτηκε: 27/6/2019

του Βασίλη Σουλιώτη
συνέχεια του πρώτου και δεύτερου μέρους

Στο τρίτο και τελευταίο μέρος της εργασίας παρουσιάζεται ο δημόσιος διάλογος (ενίοτε και πολεμική) ο οποίος αναπτύσσεται εκείνη την περίοδο πάνω στις θέσεις των δύο ιστορικών. Η εργασία ολοκληρώνεται με ορισμένα συμπεράσματα και παρατηρήσεις για το ζήτημα της έννοιας του έθνους ιδωμένο από μια ιστορικό υλιστική σκοπιά που κατανοεί το έθνος ως κατασκευή. Η τελευταία αυτή έννοια εδώ δεν γίνεται αντιληπτή με ιδεαλιστικούς όρους αλλά σαν ένας όρος που κυρίαρχο στοιχείο της είναι οι υλικοί όροι διαμόρφωσης του έθνους και υπό αυτή την έννοια η αναγνώριση ενός ιστορικού συνεχούς μέσα στο οποίο η συνείδηση διαμορφώνεται από το εκάστοτε κοινωνικό-ταξικό γίγνεσθαι και όχι το αντίστροφο. 

Για την έννοια του έθνους (Μέρος Β')

Δημοσιεύτηκε: 23/6/2019

του Βασίλη Σουλιώτη

συνέχεια του πρώτου μέρους


Μέρος Β'


Ο Αντώνης Λιάκος κάνει μια διμερή διχοτόμηση στις θεωρίες για το έθνος κατά την οποία οι πρώτες αφορούν αυτή της εθνικής αφύπνισης των οποίων πυρήνας τους υπήρξε ο ιστορικισμός της γερμανικής ιστορικής σχολής και ο γερμανικός ρομαντισμός. Πρόκειται όπως ο Λιάκος αναφέρει για τον τρόπο που το ίδιο το έθνος ορίζει τον εαυτό του, «αποτελούν το είδωλο μέσα από το οποίο το έθνος αντιλαμβάνεται τον εαυτό του» . Σύμφωνα με αυτές τις αντιλήψεις, τα έθνη αποτελούν μια πραγματικότητα που υφίσταται διαχρονικά και που κάτω από ιδιαίτερες συνθήκες και προϋποθέσεις αποκτά «ενεργητικό ιστορικό ρόλο» . Οι θεωρίες αυτές αποτελούν ταυτόχρονα κομμάτι της εθνοποιητικής διαδικασίας καθώς δεν περιγράφουν μόνο μια ιστορική διαδικασία αλλά στην πραγματικότητα την παράγουν και μετατρέπονται από ιστορία σε έναν ιδεολογικό μηχανισμό ο οποίος παίζει το δικό του ρόλο στην κατασκευή της εθνικής ταυτότητας.

 

Για την έννοια του έθνους (Μέρος Α')

Δημοσιεύτηκε: 21/6/2019

 


του Βασίλη Σουλιώτη

Δημοσίευση εργασίας σε τρία μέρη 


Μέρος Α'


[...] Η εργασία αυτή έτσι τελικά θέτει δύο στόχους. Αυτό που τελικά θεωρήθηκε από τον υποφαινόμενο, ως το πλέον σημαντικό ήταν η ανάδειξη και η παρουσίαση των δύο βασικότερων θεωριών που έρχονταν σε αντιπαράθεση. Η πρώτη ήταν αυτό καθαυτό το ιστορικό σχήμα του Σβορώνου για το ελληνικό έθνος και τις προϋποθέσεις γέννησης του ενώ η δεύτερη αφορά τις θέσεις του Αντώνη Λιάκου πάνω στο ζήτημα αλλά και την κριτική του στάση πάνω στο έργο του έλληνα ιστορικού. Δεύτερο στόχο της παρούσας εργασίας αποτελεί η παρουσίαση των βασικότερων τοποθετήσεων που γίνονται μέσα από την αρθρογραφία καθώς κρίθηκε αδύνατον να μην γίνει μια αναφορά στα υπόλοιπα θέματα τα οποία ανοίγονται από τους υπόλοιπους συμμετέχοντες της συζήτησης. Η εργασία αυτή κλείνει με την κατάθεση ορισμένων προσωπικών συμπερασμάτων και παρατηρήσεων εκ μέρους του υποφαινόμενου τα οποία επιδιώκουν να προσδιορίσουν την ουσία της διαφοροποίησης στις θεωρίες των Σβορώνου και Λιάκου. [...]

Η Ελλάδα στο Λάκκο των Λεόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Δημοσιεύτηκε: 18/6/2019



[...] Ο παρών τόμος, Η Ελλάδα στο Λάκκο των Λεόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συγκεντρώνει έξι πρωτοποριακά κείμενα, των Νίκου Ζαχαριάδη, Ηλία Ηλιού, Γιάννη Ιμβριώτη, Νίκου Κιτσίκη, Δημήτρη Μπάτση, και Δημοσθένη Σ. Στεφανίδη, τα οποία δημοσιεύθηκαν κατά την περίοδο 1945-1962. Συνθέτουν μοναδικό υπόδειγμα για τη δημιουργική μελέτη των σχέσεων ανάμεσα σε εκείνη την κρίσιμη μεταπολεμική περίοδο και στη σημερινή Δυστοπία: εντός-«Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης» πτώχευση της Ελλάδας και ενεργητική ηγεμονία, ακόμα και επί τα «Αριστερά», του τυφλού δόγματος «Δεν υπάρχει Εναλλακτική» (ΤΙΝΑ). [...]