Ένα σχέδιο για την οικονομική ανασυγκρότηση της χώρας (εισαγωγή)

 

του Μιχάλη Κάχρη 


 

Οι σύγχρονες κοινωνίες προσπαθούν απεγνωσμένα να δώσουν ένα κοινά από δεκτό ορισμό για την Βιώσιμη Ανάπτυξη και πειραματίζονται για «ρεαλιστικές» αναπτυξιακές προσεγγίσεις, εντός των θεσμικών πλαισίων της οικονομίας της αγοράς. Έτσι, έχουμε παγκόσμια συνέδρια και συνδιασκέψεις, ευχολόγια και νομοθετήματα, εμπόριο και χρηματιστήριο ρύπων, ανάδειξη πυλώνων Βιωσιμότητας και πολυσέλιδα κείμενα  με συνακόλουθες θριαμβολογίες ή ρήτρες.

 

Όταν πρόκειται για την οικονομική  ανάπτυξη μιας χώρας, αναφερόμαστε στην οργάνωση των ανθρώπων και πόρων ολόκληρων περιοχών όπου ανακύπτουν πολλά προβλήματα και με πολλές όψεις το καθένα, καθώς οικονομική  ανάπτυξη σημαίνει και περισσότερο  προϊόν και μεταβολές του τεχνολογικού  και θεσμικού  πλαισίου , μέσα στο οποίο  παράγεται και διανέμεται  το προϊόν αυτό .

 

Το πρόβλημα είναι  ότι συνηθίσαμε  να θεωρούμε την ανάπτυξη σαν μια διαδικασία  μόνο  οικονομική  και να επιστρατεύουμε  για αυτήν  αρχές, αξιώματα και μοντέλα οικονομικά . Ο καθηγητής  Ξ. Ζολώτας στο βιβλίο  του ''Οικονομική  Μεγέθυνση και Φθίνουσα Οικονομική  Ευημερία'' αναφέρει  ότι ''Η φιλοσοφία των λεγόμενων  φιλελεύθερων  οικονομιών  στηρίζεται  στην ανάγκη για αέναη μεγέθυνση του εθνικού  προϊόντος . Η πραγματοποίηση  αυτού του ιδεώδους από τελεί  τη βάση  νομιμοποιήσεως της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς''.

 

Η διάσταση  της ανάπτυξης σε άλλους τομείς, όπως  είναι  ο κοινωνικός , ο πολιτικός  κ.α. θεωρήθηκε  ως άσχετη,  ή υποδεέστερη,  ασήμαντη  ή και ανύπαρκτη. Αγνοήθηκαν  και συνεχίζουν  να αγνοούνται  ακόμη  οι επιπτώσεις  και οι παρενέργειες που μπορεί  να έχει  η δεσπόζουσα οικονομική  διάσταση  της ανάπτυξης, τόσο  πάνω  στα άτομα  όσο  και στους τομείς, όπως  οι παραπάνω, καθώς επίσης, στο οικολογικό περιβάλλον κ.λ.π. Σύμφωνα  με τον Ξ. Ζολώτα (Οικονομική  Μεγέθυνση και Φθίνουσα Κοινωνική Ευημερία), οι αντικειμενικοί  δείκτες  ποιότητας ζωής είναι  η εγκληματικότητα, η σωματική υγεία, η πνευματική  υγεία  κ.α. Άλλωστε, είναι  γνωστό  ότι ο τύπος της «ανάπτυξης» που ακολουθείται  σήμερα δεν εξάλειψε την απόλυτη  φτώχεια  στις πλουσιότερες  χώρες. Αντίθετα, δημιούργησε μια φτώχεια  εν μέσω αφθονίας.

 

Σύμφωνα  με τους C.P. Kindleberger & B.Herrick (Economic Development Mc Graw Hill, 1997), ''Η οικονομική  ανάπτυξη ορίζεται  έτσι ώστε να περιλαμβάνει: βελτιώσεις στην υλική  ευημερία , ιδιαίτερα για πρόσωπα  χαμηλών εισοδημάτων , την εξάλειψη  της μαζικής  ένδειας  με τον αναλφαβητισμό, την αρρώστια  και τον πρώιμο θάνατο που συνοδεύουν  αλλαγές στη σύνθεση  των εισροών και εκροών της οικονομίας, που γενικά  περιλαμβάνουν μετακινήσεις  στη διάρθρωση της παραγωγής  από  τις αγροτικές προς τις βιομηχανικές  δραστηριότητες, την οργάνωση της οικονομίας με τρόπο  ώστε η παραγωγική  απασχόληση  να γενικευθεί για όλο τον πληθυσμό  της παραγωγικής  ηλικίας ....''

 

Τέλος, δεν έχει  τονισθεί  όσο  πρέπει  ότι η οικονομική  ανάπτυξη ή η λεγόμενη στρατηγική της ανάπτυξης, είναι όχι μόνο απόφαση της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας , η οποία  υιοθετείται η επιβάλλεται σαν στόχος ολόκληρης της κοινωνίας, αλλά και ότι αυτή  συμβαδίζει με ή προκαλεί αλλαγές πέρα από  το χώρο της οικονομίας .

 

Δεν είναι  επομένως η ανάπτυξη ένα  φαινόμενο  που περιορίζεται  σε ένα  μόνο  τομέα της κοινωνικής ζωής. Γιατί, η ανάπτυξη στη σφαίρα της οικονομίας  σημαίνει κάτι και στον χώρο της πολιτικής, αλλά γενικά εμφανίζει  αντανακλάσεις  και στην υπόλοιπη κοινωνία. Η ανάπτυξη είναι ένα  σύνθετο φαινόμενο, με ποικίλες εκφάνσεις στον οικονομικό στον κοινωνικό και στον πολιτικό τομέα. Επομένως, σαν γενική ανάπτυξη μπορεί να θεωρηθεί η συνεχής άνοδος της ποιότητας ζωής μιας κοινωνίας. Στα πλαίσια αυτά  τα κεντρικά  συστατικά  στοιχεία  μιας γενικής  ανάπτυξης είναι  τόσο η εξασφάλιση των βασικών  αναγκών  του ανθρώπου  όσο  και η εξασφάλιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

 

Ενώ, η ανάπτυξη ως στόχος  μιας κοινωνίας  είναι  κυρίως πολιτική  απόφαση, κανείς  δεν έχει ασχοληθεί  με τον ρόλο της πολιτικής ηγεσίας  στη λήψη των σχετικών αποφάσεων και γενικά το ρόλο της στην αναπτυξιακή διαδικασία. Η στάση, ο προσανατολισμός, η ιδεολογία, η συμπεριφορά της πολιτικής ηγεσίας,  πρέπει  να γίνουν  αντικείμενο  ανάλυσης και προβληματισμού, στο βαθμό που αυτά  επηρεάζουν  τη λήψη και το είδος των αποφάσεων και μάλιστα, στη χώρα μας, όπου υπάρχει  κατά  κανόνα χαμηλός βαθμός πολιτικής θεσμοποίησης και ο χαρακτήρας των περισσότερων κυβερνήσεων είναι  αυταρχικός. Επομένως, πρέπει να δοθεί έμφαση  όχι μόνο  στους θεσμούς και στις νομότυπες διαδικασίες, αλλά και σε ηγετικές ομάδες ή μεμονωμένους ηγέτες που κυριαρχούν στο πολιτικό σύστημα και ασκούν σημαντική  επιρροή στη λήψη των αποφάσεων. Έτσι, μπορεί  να ισχυρισθεί κανείς  ότι αν η λειτουργία της πολιτικής ηγεσίας  θεωρείται σημαντική  σε μια σύγχρονη συμμετοχική δημοκρατία είναι  πολύ πιο σημαντική  και μάλιστα, όταν έχουν τεθεί είναι  επιτακτικοί ορισμένοι στόχοι για να βαδίσει η χώρα μπροστά. Όμως, υπάρχουν  μη πολιτικοί  θεσμοί,  όπως  για παράδειγμα  η γραφειοκρατία, που υποσκάπτουν το κύρος της πολιτικής ηγεσίας, ιδίως  όταν μια χώρα όπως  η Ελλάδα βρίσκεται σε κάποια υποτέλεια η μορφή εξάρτησης από  άλλη χώρα η υπερκρατικό οργανισμό, όπως  για παράδειγμα η ΕΕ και το ΝΑΤΟ, από  τους οποίους θα πρέπει να απεμπλακεί.

 

Η συμμετοχική δημοκρατία αποτελεί  ένα  τύπο αστικής δημοκρατίας, που δίνει έμφαση  στην ευρεία εμπλοκή των πολιτών στη διεύθυνση και διαχείριση των πολιτικών υποθέσεων. Δηλαδή, συμμετοχική δημοκρατία σημαίνει τη δυνατότητα διαμόρφωσης μιας πολιτικής κουλτούρας στους πολίτες, τέτοιας που θα λειτουργεί με γνώμονα, όχι το ατομικό συμφέρον, αλλά, το γενικό συμφέρον της κοινωνίας, κάτι που στη χώρα μας είναι εντελώς άγνωστο. H έλλειψη της συμμετοχικής δημοκρατίας έχει τη δική της βαρύτητα σε όλο το πλέγμα των εμποδίων του σχεδιασμού της οικονομικής ανάπτυξης.

 

Ποιο είναι  λοιπόν, σε γενικές γραμμές το οικονομικό  πρόβλημα της Ελλάδας?

 

Το οικονομικό  πρόβλημα της χώρας μας, παρά τα δάνεια και την ξένη οικονομική βοήθεια που εισέρευσε στη χώρα μας εδώ και χρόνια, εξακολουθεί να παραμένει άλυτο και οξύ. Τρία, λοιπόν, είναι  τα βασικά ζητήματα που προκύπτουν από  αυτή  τη διαπίστωση:

 

Α)Τα βασικά  αίτια που συνετέλεσαν στην αποτυχία της μέχρι σήμερα εφαρμοζόμενης οικονομικής πολιτικής.

 

Β)Τα βασικά  ανησυχητικά χαρακτηριστικά της σημερινής οικονομικής κατάστασης και

 

Γ)Τους αντικειμενικούς σκοπούς που πρέπει να επιδιώξει η εφαρμογή ενός συνειδητού οικονομικού προγραμματισμού στη χώρα μας.

 

Α. Τα βασικά  αίτια της αποτυχίας της οικονομικής πολιτικής.

 

Τα βασικότερα αίτια που συνετέλεσαν στην αποτυχία της εφαρμοζόμενης οικονομικής πολιτικής εδώ και πολλά χρόνια, είναι  τα εξής:

 

α)Η οικονομική  πολιτική  για να πετύχει  του σκοπού της πρέπει  ως βασική προϋπόθεση  να προσαρμόζεται απόλυτα προς την ιδιαίτερη σύνθεση της εθνικής  οικονομίας  στην οποία αναφέρεται. Η οικονομική  πολιτική εδώ και πολλά χρόνια  παραγνώρισε αυτόν το βασικό παράγοντα και δεν προσαρμόσθηκε προς το χαρακτήρα της ελληνικής οικονομίας. Η ελληνική οικονομία  σήμερα δεν μπορεί  να θεωρείται  σαν μια οικονομία προς ανάπτυξη Όταν βασικό της γνώρισμα είναι  οι χιλιάδες των ανέργων και υποαπασχολούμενων πολιτών  και γενικότερα η οικονομική  επισφάλεια που διακατέχει  τη συντριπτική πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας.

 

Η πρώτη αυτή  διαπίστωση , η οποία  δεν μπορεί  να αμφισβητηθεί διακηρύσσει ότι η κεντρική αντιμετώπιση του οικονομικού προβλήματος δεν μπορεί  να αναζητηθεί παρά στην κατάρτιση και εκτέλεση ενός μακροχρόνιου προγράμματος οικονομικής ανάπτυξης. Εντούτοις, η εφαρμοζόμενη οικονομική  πολιτική,  παρά τα όποια  εξαγγελθέντα προγράμματα δεν κατόρθωσε να προχωρήσει στην εφαρμογή ενός συγκεκριμένου ολοκληρωμένου σχεδίου πραγματικής αξιοποίησης των διαφόρων πλουτοπαραγωγικών πηγών. Πέραν τούτου, υπήρχε και υπάρχει  μια «πληθωριστική φοβία», η οποία  επιβράδυνε και ανέκοψε και αυτήν  ακόμη την περιορισμένη οικονομική  δραστηριότητα. Έτσι, η χώρα έχει  περιπέσει σε έναν επικίνδυνο αντιπληθωρισμό, ο οποίος συνεχίζεται. Η πληθωριστική αυτή  φοβία διακατέχει  και το σύνολο των χωρών της ΕΕ και ιδιαίτερα της ηγέτιδας δύναμης Γερμανίας.

 

Δεν υπάρχει  αμφιβολία  ότι τόσο  ο πληθωρισμός  όσο  και ο αντιπληθωρισμός, αποτελούν επικίνδυνες κατευθύνσεις για το κοινωνικό σύνολο. Όμως, το κατά  κάποιο τρόπο  «πληθωριστικό πλέγμα» ατονούσε και τελικά παρέλυε κάθε προσπάθεια μιας κάποιας ευρύτερης οικονομικής ανάπτυξης. Τόσο  τα οικονομικά  όσο  και τα κοινωνικά  μέτρα κρίνονται με καθαρά νομισματικά κριτήρια.

 

Μια οικονομία  σαν την δική μας, η οποία  αντιμετωπίζει πρόβλημα ανεργίας και έχει  μεγάλο αριθμό υποαπασχολούμενων δεν μπορεί  να διέπεται από το φόβο του πληθωρισμού υπό την απαραίτητη φυσικά προϋπόθεση  ότι αντικειμενικός σκοπός της πολιτικής αυτής είναι  η επί τη βάση  σχεδίου αξιοποίησης των παραγωγικών πηγών του τόπου και η χρησιμοποίηση της διαθέσιμης εργατικής δύναμης. Και ότι ο κρατικός μηχανισμός είναι  σε θέση να παρακολουθεί και να ελέγχει το όλο οικονομικό κύκλωμα.

 

Ο πληθωρισμός  και η υποαπασχόληση  είναι  δυο πράγματα ασυμβίβαστα. Βέβαια, μπορεί  να προκύψουν και σε χώρες όπου η ανεργία και η υποαπασχόληση  είναι  μεγάλες πληθωριστικές πιέσεις, αλλά, οι πιέσεις αυτές είναι  βραχυπρόθεσμες και μπορούν να εξουδετερωθούν δια της κατάλληλης πολιτικής.

 

Συνεπώς, η εφαρμοζόμενη οικονομική  πολιτική  παραγνώρισε αυτόν το βασικό  χαρακτήρα της Ελληνικής οικονομίας  και δεν έλαβε ριζικά και μακράς πνοής μέτρα προς αξιοποίηση των εθνικών πόρων.

 

β)Οι περιορισμένες επενδύσεις και η έλλειψη στοιχειώδους συντονισμού.

 

Οι επενδύσεις σε γενικές γραμμές υπήρξαν  ανεπαρκείς. Έχει  διαπιστωθεί ότι ο βαθμός ανάπτυξης μιας χώρας εξαρτάται κυρίως από  το μέγεθος των επενδύσεων. Όσο  περισσότερες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις γίνονται τόσο  ταχύτερος είναι  ο ρυθμός αύξησης της παραγωγής  και του εθνικού  εισοδήματος.

 

γ)Αντικοινωνική φορολογική πολιτική  και ανεπάρκεια φορολογικού μηχανισμού.

Η φορολογία  δεν μπορεί  να έχει  μόνο  ταμιευτικό χαρακτήρα, όπως  συμβαίνει σήμερα. Η φορολογία  πρέπει  να ασκεί λειτουργίες οικονομικές,  κοινωνικές και νομισματικές και να χρησιμοποιείται ως ένα  από  τα μέσα αναδιανομής του εθνικού  εισοδήματος. Μέσω μιας κατάλληλης φορολογικής πολιτικής επιζητείται η κινητοποίηση όλων των οικονομικών δυνάμεων, η απορρόφηση της πλεονάζουσας αγοραστικής δύναμης.

 

Φορολογία, εισφορά κοινωνικών ασφαλίσεων κ.λ.π. πρέπει  να είναι ένα  οργανικό σύνολο, μιας ενιαίας δημοσιονομικής πολιτικής για την εκτέλεση ενός γενικού εθνικού  προϋπολογισμού.

 

Στη χώρα μας ο χαρακτήρας της φορολογίας εξακολουθεί να είναι  ταμιευτικός.

 

Οι υπόλοιπες κοινωνικοπολιτικές λειτουργίες ή χρησιμοποιήθηκαν κατά  τρόπο  εσφαλμένο ή έχουν αγνοηθεί εντελώς. Παράδειγμα, έχουν  μειωθεί κατά  τρόπο  αδικαιολόγητο οι φόροι επί των κερδών της εμπορικής ναυτιλίας και έχουν  επιβαρυνθεί φόροι δυσανάλογα προς τις οικονομικές  ασθενέστερες τάξεις.

 

Στην αντικοινωνική και αντιοικονομική  αυτή  διάρθρωση της φορολογίας, προστίθεται και η ανεπάρκεια του φοροτεχνικού μηχανισμού. Το αποτέλεσμα είναι  να εξακολουθεί να υπάρχει  μια τεράστια φοροδιαφυγή, η οποία  επιτείνει επιπλέον την κοινωνική ανισότητα σε μια χώρα η οποία  διακρίνεται δια το χαμηλό εθνικό εισόδημά της.

 

δ)Μονομερής προσανατολισμός του εξωτερικού εμπορίου.

 

Ο μονομερής σχεδόν  προσανατολισμός του εξωτερικού  εμπορίου προς τις χώρες της ΕΕ, η πολιτική  απαγόρευσης εξωτερικού  εμπορίου προς τη Ρωσία, είχαν σαν αποτέλεσμα την απώλεια άλλων αγορών που συνετέλεσαν στη σοβαρή μείωση των εξαγωγών και την αντίστοιχη αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου πληρωμών.

 

ε)Εξάρθρωση της κρατικής μηχανής.

 

Αναμφίβολα, η ύπαρξη  καλά οργανωμένης διοίκησης αποτελεί  πάντοτε τη βασική προϋπόθεση της εφαρμογής οποιασδήποτε οικονομικής πολιτικής. Ο παράγοντας αυτός είναι σήμερα περισσότερο  από  ποτέ, απαραίτητος, Γιατί,  το κράτος πρέπει  να παρεμβαίνει διαρκώς και σε μεγαλύτερο βαθμό στη ρύθμιση της οικονομικής και κοινωνικής ζωής. Δεν μπορεί  να εφαρμοσθεί η παρεμβατική πολιτική χωρίς την προϋπόθεση  αυτή.     

 

Επομένως, πρέπει  πρώτα  απ' όλα να ανακτηθεί γενικά  η δεσπόζουσα θέση της πολιτικής ηγεσίας,  η οποία  έχει  εντελώς από δυναμωθεί από  την ένταξη της χώρας στην ΕΕ, στις λειτουργίες του κράτους και ιδιαίτερα στην εκτελεστική και νομοθετική εξουσία.

 

Σαφώς και η ανάπτυξη σαν πορεία προς κάτι το συγκεκριμένο προϋποθέτει ένα  σαφή στόχο, πράγμα που καθιστά αναγκαίο κάποιο σχεδιασμό. Η αναπτυξιακή διαδικασία  παρουσιάζει ορισμένα  γενικά  χαρακτηριστικά, τα οποία  αναλύονται σε τέσσερα βασικά  επίπεδα. Τα επίπεδα αυτά  είναι: 

 

Επίπεδα Αναπτυξιακής Διαδικασίας.

 

*Καθορισμός  στόχου  (η αναπτυξιακή  διαδικασία  πρέπει  να αναφέρεται πάντοτε σε κάποιον η κάποιους στόχους). Ο προσδιορισμός του στόχου  ή των στόχων έχει  πολλαπλή χρησιμότητα. Οι στόχοι  βασικά  αποτελούν τις κατευθυντήριες γραμμές για το σχεδιασμό των μέτρων πολιτικής που θα συμβάλλουν στην υλοποίηση των αντικειμενικών σκοπών, θέτουν τα πλαίσια μέσα στα οποία  θα διαμορφωθεί η παράγωγη των διαφόρων κλάδων της οικονομίας, βοηθούν στη στάθμιση της επάρκειας και της καταλληλότητας των μέτρων πολιτικής που θα υιοθετηθούν για την επίτευξη των σκοπών του προγράμματος κ.α.

 

*Σχεδιασμός μέτρων πολιτικής για την επίτευξη του στόχου. Τα μέτρα οικονομικής πολιτικής είναι οι ενέργειες που πρέπει  να γίνουν  σε κάθε περίπτωση για την επίτευξη του σκοπού της οικονομικής πολιτικής (π.χ. επιβολή δασμών).

 

*Τα μέσα για την επίτευξη  αυτού του στόχου .

 

*Υλοποίηση της πολιτικής. Αυτή  πρέπει  να κατοχυρώνεται δια κατάλληλων κυρώσεων, διότι διαφορετικά η οικονομική  πολιτική  δεν μπορεί  να είναι  αποτελεσματική.

 

 

Μια άλλη παρόμοια κατάρτιση της αναπτυξιακής διαδικασίας θα μπορούσε να περιλάβει τα παρακάτω στάδια:

 

Πρώτο Στάδιο.

 

*Διαμόρφωση του προβλήματος και των αιτιών.

*Ανάλυση της κατάστασης.

*Προσδιορισμός σκοπών και στόχων.

 

Δεύτερο Στάδιο.

 

*Καθορισμός  πολιτικής και στρατηγικής εφαρμογής.

*Διατύπωση σχεδίου.

*Προγραμματισμός των πόρων σε μακροπρόθεσμη βάση.

*Επίβλεψη, υλοποίηση και ενδεχόμενη τροποποίηση.

*Αξιολόγηση.

 

 

Δηλαδή, οι φάσεις του οικονομικού σχεδιασμού θα μπορούσαν να συνοψισθούν σε δυο:

 

 

 

Φάσεις Οικονομικού Σχεδιασμού.

Α. Ανάλυση                         Β. Πραγματοποίηση

 

Γενικά  η αναπτυξιακή  στρατηγική πρέπει  να καθορίζει τις πολιτικές, τους στόχους και τα μέσα βάσει των οποίων επιδιώκεται η καλύτερη δυνατή διαχείριση των πόρων της οικονομίας, (φυσικοί πόροι, χρηματικοί πόροι, ανθρώπινοι πόροι), προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος  της παραγωγής του πλούτου και της απασχόλησης.

 

Η προσέγγιση των παραπάνω  χαρακτηριστικών της αναπτυξιακής διαδικασίας, σημαίνει ότι η ανάπτυξη εκφράζει πάντα μια κοινωνική διαδικασία, η οποία  θα εκφράζει και τα συμφέροντα του γενικότερου κοινωνικού συνόλου σε ένα  δεδομένο πλαίσιο ελευθερίας κινήσεων / επιλογών, που προσδιορίζεται  από  τις συγκεκριμένες κοινωνικές δομές, καθώς και από  τον εσωτερικό και διεθνή συσχετισμό δυνάμεων.

 

Επομένως, το ζήτημα της ανάπτυξης πρέπει να ιδωθεί υπό το στίγμα της βέλτιστης αξιοποίησης των πραγματικών δυνατοτήτων της φυσικής και της κοινωνικοοικονομικής πραγματικότητας, σύμφωνα  με το κάθε φορά κυρίαρχο κοινωνικό πλαίσιο αξιών και επιλογών. Άλλωστε,  ο βασικός οικονομικός νόμος του σοσιαλισμού είναι  ότι η συνεχής ανάπτυξη της ευημερίας και συνδέεται με τη διαρκή άνοδο της παραγωγής.

 

Για την αξιολόγηση της ανάπτυξης και τη διαμόρφωση της προγραμματικής διαδικασίας θα πρέπει να εξειδικευτεί το περιεχόμενο των τριών διαστάσεων της ανάπτυξης, της οικονομικής, της κοινωνικής και της πολιτισμικής διάστασης της ανάπτυξης. Ο προγραμματισμός πρέπει  να περιλαμβάνει βασικά  δύο στάδια: πρώτον, την υιοθέτηση επιλεγμένων αντικειμενικών σκοπών ή στόχων, και δεύτερο την εξεύρεση μεθόδων ή μέσων πραγματοποίησης των. Δηλαδή, ένα πρόγραμμα οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης πρέπει  να διαγράφει τη στρατηγική της οικονομικής και κοινωνικής προόδου με μια αυστηρή ιεράρχηση των στόχων. Τα βασικά  σημεία πρέπει  να είναι:

 

 

1)Η ανάγκη κατάρτισης γενικών οικονομικών σχεδίων παραγωγικών επενδύσεων.

 

2)Η ανάγκη ενός εθνικού  κρατικού προγραμματισμού.

 

3)Η ανάγκη ενός χωροθετικού σχεδιασμού.

 

4)Η θεσμοθέτηση ενός οικονομικού Συντάγματος.

 

Βασικά, ο Σχεδιασμός  και Προγραμματισμός μιας Εθνικής  Αναπτυξιακής Πολιτικής, πρέπει  να έχει:

 

                *ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης.

*γενικούς και ειδικούς στόχους.

*μέτρα για την επίτευξη  στόχων.

*αξιολόγηση αποτελεσμάτων.

 

Γενικά, η έννοια του σχεδιασμού είναι  πολυσήμαντη και συνδέεται με ένα  ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων. Ο καθηγητής  Βερσεχόβεν (1984) στο σχετικό ορισμό αναφέρει  ότι ''ο Σχεδιασμός  είναι  μια οργανωμένη, λογική προσπάθεια επιλογής των καλύτερων εναλλακτικών λύσεων και μέσων για την επίτευξη  συγκεκριμένων στόχων'' .Δεν υπάρχει  καμία αμφιβολία  ότι ο Σχεδιασμός  διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη.

 

Τέλος,  εκείνο που πρέπει  να γίνει κατανοητό είναι  ότι η ανάπτυξη είναι  θέμα εθνικό, ενώ η μορφή της ανάπτυξης είναι  θέμα πολιτικό. Επομένως το ζητούμενο είναι  κυρίως η μορφή που πρέπει  να έχει  η ανάπτυξη.

            

Στο πεδίο της εθνικής οικονομίας, ένας στρατηγικός σχεδιασμός περιλαμβάνει την κατανομή και το συνδυασμό των παραγωγικών συντελεστών στους διάφορους τομείς και κλάδους της οικονομίας, προσδιορίζοντας: τι και πώς θα παραχθεί και με ποιο τρόπο θα κατανεμηθεί το εθνικό εισόδημα. Σε επίπεδο οικονομικών μονάδων περιλαμβάνει τους στρατηγικούς στόχους, που προσδιορίζουν τα επιχειρησιακά σχέδια προμηθειών, παραγωγής, πωλήσεων, χρηματοοικονομικών και ανθρώπινου δυναμικού. Γενικά,  ο στρατηγικός σχεδιασμός μιας οικονομίας  είναι  απαραίτητος, γιατί,  προδιαγράφει την γενική πορεία προκειμένου να επιτευχθούν οι σκοποί της ανάπτυξης.

 

Γενικότερα, το υπό διαμόρφωση οικονομικό  πλαίσιο λειτουργίας της οικονομίας πρέπει  να απαντά σε ορισμένα  ζητήματα όπως  π.χ. Ποιοι θα είναι  οι κανόνες που θα διέπουν την οικονομική  δραστηριότητα (οικονομικό σύνταγμα), με ποιο τρόπο  θα λειτουργεί η κατανομή των πόρων, ο σχεδιασμός  και συντονισμός των οικονομικών σχεδίων, σε ποιον θα ανήκουν τα βασικά  μέσα παραγωγής  και πως θα γίνεται η διανομή του εισοδήματος, δηλαδή, τι, που, πως, πόσο  και για ποιον θα παραχθεί κάτι (οικονομικό σύστημα).

 

Βασικά,  ο οικονομικός σχεδιασμός  αποτελεί  μια σειρά από  διαδικασίες παρεμβάσεων οι οποίες αποβλέπουν στην επίλυση των παρόντων η μελλοντικών οικονομικών προβλημάτων, χωρίς βέβαια να αγνοείται και ο κοινωνικός  σχεδιασμός  που αφορά τη διαμόρφωση και υλοποίηση της κοινωνικής πολιτικής, η οποία  συνίσταται στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών  σε διάφορα επίπεδα (δεν είναι  αντικείμενο  της παρούσας μελέτης).

 

Συνεπώς, μια σχεδιασμένη οικονομία, οφείλει να είναι  σε θέση να εξασφαλίσει πλήρη απασχόληση  στο δικό της εργατικό δυναμικό και να αναπτύξει τους δικούς της παραγωγικούς πόρους.

 

Γενικά,  για να προχωρήσει η χώρα μας σε μια γενικότερη ανασυγκρότηση της οικονομίας  χρειάζεται μεγαλύτερη παραγωγικότητα και ανώτερο βιοτικό επίπεδο.

Μια γενικότερη οικονομική  πολιτική  ανοικοδόμησης, δεν μπορεί  παρά να βασισθεί στην κατάρτιση και εφαρμογή ενός καλά μελετημένου οικονομικού σχεδίου αξιοποίησης των παραγωγικών δυνάμεων της χώρας.