"Η ιστορία θα με δικαιώσει", Φιντέλ Κάστρο, βιβλιοπαρουσίαση

 

Δημοσιεύουμε παρακάτω τις εισηγήσεις από τη βιβλιπαρουσίαση-συζήτηση της νέας έκδοσης της ομιλίας του Φιντέλ Κάστρο "Η ιστορία θα με δικαιώσει". Την εκδήλωση διοργάνωσε ο πολιτιστικός σύλλογος "Χοσέ Μαρτί" και οι εκδόσεις Διεθνές Βήμα την Κυριακή 24 Ιουνίου στον Κήπο Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων με εισηγητές τους Σέλμις Μαρία Ντομίνγκες Κορτίνα (Πρέσβειρα της Κούβας), Λουκίας Κωνσταντίνου ("Χοσέ Μαρτί") και Μπάμπη Μισαηλίδη (Διεθνές Βήμα).



Εισήγηση Σέλμις Μαρία Ντομίνγκες Κορτίνα, Πρέσβειρας της Κούβας στην Ελλάδα

 

Ευχαριστώ τον Πολιτιστικό Σύλλογο «Χοσέ Μαρτί» και τους φίλους της Κούβας για την οργάνωση αυτής της εκδήλωσης. Ευχαριστώ επίσης, τις εκδόσεις Διεθνές Βήμα για την τιμή που μου έκαναν, επιτρέποντάς μου να προλογίσω αυτήν την έκδοση στα ελληνικά, αυτών των τόσο σημαντικών ντοκουμέντων στην ιστορία της Κούβας. Σας ευχαριστώ όλους για την παρουσία σας.

Τα ντοκουμέντα που παραθέτονται σε αυτό το βιβλίο είναι κομμάτια της ιστορίας της Κουβανικής Επανάστασης, στιγμές που σημάδεψαν σημαντικά γεγονότα και αφετηρίες, που εξηγούν την απαρχή αυτού που ζούμε σήμερα και το ανθρωπιστικό και επαναστατικό όραμα του Κομαντάντε Φιντέλ Κάστρο, από τις πρώτες στιγμές αυτού του μεγάλου έργου. Η σημερινή πραγματικότητα είναι η αυθεντική έκφραση της συνέχειας της πάλης του κουβανικού λαού για την πραγματική ανεξαρτησία και εθνική κυριαρχία, την οποία ονειρεύτηκαν οι ήρωες και οι μάρτυρές μας, από το ξεκίνημα του αγώνα για την ελευθερία.

Το Η ιστορία θα με δικαιώσει είναι η απολογία υπεράσπισης του Φιντέλ Κάστρο στην δίκη εναντίον του, που ξεκίνησε στις 16 Οκτωβρίου του 1953, για τις επιθέσεις στα στρατόπεδα Μονκάδα και Κάρλος Μανουέλ ντε Σέσπεδες που έγιναν στις 26 Ιούλίου  του 1953, στο Σαντιάγο ντε Κούβα και στο Μπαγιάμο, αντίστοιχα. Πριν από αυτή τη δίκη, ο Φιντέλ, ο οποίος εκείνη την εποχή είχε τελειώσει Δικηγόρος στο Αστικό Δίκαιο, αποφασίζει να αναλάβει ο ίδιος την υπεράσπισή του και τα λόγια του τότε έγιναν μετέπειτα βιβλίο.

Τα θαρραλέα λόγια του Φιντέλ, ο οποίος μετατράπηκε από κατηγορούμενος σε κατήγορο, εξηγούν το γιατί έγινε αυτή η επίθεση. Υποδεικνύει αυτά που θεωρεί ως τα άσχημα της Κούβας εκείνης της εποχής, που συνοψίζονται σε έξι βασικά προβλήματα: το πρόβλημα της γης, το πρόβλημα της εκβιομηχάνισης, το πρόβλημα της κατοικίας,  το πρόβλημα της ανεργίας, το πρόβλημα της εκπαίδευσης και το πρόβλημα της υγείας, τα οποία και μετατράπηκαν στο Πρόγραμμα της Μονκάδα και οδήγησαν στη νικηφόρα επανάσταση του Γενάρη του 1959.

Γενικότερα, αυτό το ντοκουμέντο έγινε αμέσως το πολιτικό πρόγραμμα της νέας φάσης του αγώνα που είχε ξεκινήσει με τις ενέργειες της 26ης Ιούλη του 1953. Δεν αποτέλεσε μόνο μια καταγγελία των σκοτεινών χειρισμών της δικαστικής διαδικασίας, ακόμα και τις απόπειρες δολοφονίας του και τελικά τον χωρισμό του από τους συντρόφους του και τη διεξαγωγή ατομικής δίκης. Δεν ήταν μόνο μια ανάλυση των γεγονότων της Μονκάδα. Αλλά αποτέλεσε επίσης, ιστορικό γεγονός. Εξέφρασε με ακρίβεια ότι, στον επαναστατικό αγώνα, ο λαός θα ήταν η θεμελιώδης δύναμη και εκεί έδωσε την μαρξιστική – λενινιστική έννοια του λαού, προσαρμοσμένη στην κουβανική πραγματικότητα, συμπεριλαμβάνοντας όλες τις δυνάμεις, τάξεις και κοινωνικούς τομείς που χτυπιούνταν από το καθεστώς. Στην πράξη, ο κουβανικός λαός ήταν ο πρωταγωνιστής και ο αρχιτέκτονας της ιστορίας του.

Επίσης, η απολογία αυτή έχει εξαιρετική αξία διότι συνέθεσε τη λυπηρή κουβανική πραγματικότητα εκείνης της εποχής και ανακοίνωσε τα πρώτα μέτρα και τους επαναστατικούς νόμους που θα έπρεπε να θεσπιστούν, αμέσως μόλις νικούσε η επανάσταση, ακριβώς όπως συνέβη την 1η Γενάρη του 1959. Ένα δείγμα της πρακτικής εφαρμογής αυτών των ιδεών σε όλη την πορεία της Κουβανικής Επανάστασης, είναι ακριβώς τα ντοκουμέντα του Πρώτου Συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κούβας, που έλαβε χώρα στις 17-22 Δεκεμβρίου του 1975. Επιπλέον, στην εισήγηση του Συνεδρίου εξηγήθηκε η πολιτική, θεσμική και νομική βαρύτητα του Νέου Συντάγματος της Δημοκρατίας, ως βάση μιας ανώτερης εξέλιξης της σοσιαλιστικής νομιμότητας. Σε αυτό το Πρώτο Συνέδριο επίσης, εγκρίθηκαν οι Θέσεις, οι Αποφάσεις και η Προγραμματική Πλατφόρμα του Κομμουνιστικού Κόμματος Κούβας.

Ο Φιντέλ έδωσε την τελική ομιλία κλεισίματος του συνεδρίου σε μια μαζική εκδήλωση που έγινε στην Πλατεία της Επανάστασης «Χοσέ Μαρτί», στην Αβάνα, όπου ολοκληρώθηκε το Πρώτο Συνέδριο και ο λαός ενέκρινε τις θέσεις και τις αποφάσεις που πάρθηκαν, καθώς και την Κεντρική Επιτροπή  και την διεύρυνση του Πολιτικού Γραφείου που εκλέχθηκαν κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου.

Κάθε μέρα γίνεται και πιο επίκαιρη η κουβανική επαναστατική σκέψη, τα πατριωτικά της θεμέλια, η ιστορική συνέχεια των ιδεών που είναι βαθιά ριζωμένες στα πιο αγνό κομμάτι του έθνους, ιδέες που παρακίνησαν αυτή την ομάδα των νεαρών με ηγέτη τον Φιντέλ και που σήμερα  δείχνουν την επικαιρότητα τους και το δρόμο για τις νέες γενιές των κουβανών.

Ο Φιντέλ σε εκείνη την ομιλία αφιέρωσε ένα μέρος επίσης, για να αναλύσει την επιθετική πολιτική των ΗΠΑ ενάντια στην Κούβα και πως ο κουβανικός λαός θα συνεχίσει σταθερός στις πεποιθήσεις του και θα συνεχίσει να οικοδομεί το σοσιαλισμό και μια καλύτερη χώρα για όλους τους κουβανούς. Παρά τα χρόνια που έχουν μεσολαβήσει από αυτά τα γεγονότα, τα λόγια αυτά είναι επίκαιρα και σήμερα. Ο οικονομικός, εμπορικός αποκλεισμός και η χρηματοπιστωτική καταδίωξη των ΗΠΑ ενάντια στην Κούβα συνεχίζουν και σκληραίνουν. Προκαλούν στερήσεις στο λαό μας και παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα Παρόλα αυτά, ταυτόχρονα, αυξάνεται επίσης η απομόνωση της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών σε όλο τον κόσμο, στην ίδια τους την κοινωνία και στην μεταναστευτική κουβανική κοινότητα, οι οποίοι καταγγέλλουν αυτήν την γενοκτόνα, απαρχαιωμένη και αποτυχημένη πολιτική.

Όπως έχουν εκφράσει οι κουβανοί ηγέτες σε διάφορες περιστάσεις, παρά τις απειλές και την επιθετικότητα των ΗΠΑ, η Κούβα δεν θα δεχτεί απειλές, ούτε εκβιασμούς. Δεν επιθυμεί τη σύγκρουση, αλλά δεν θα διαπραγματευτεί τίποτα σχετικά με τα εσωτερικά της θέματα, ούτε και θα παραχωρήσει ούτε ένα χιλιοστό από τις αρχές της. Στην υπεράσπιση της ανεξαρτησίας, της Επανάστασης και του σοσιαλισμού, ο κουβανικός λαός έχει χύσει το αίμα του, έχει κάνει τεράστιες θυσίες και έχει αντιμετωπίσει τους μεγαλύτερους κινδύνους και δεν θα αφήσει να χαθούν όλα όσα του κόστισαν τόσο.

Φέτος, το 2018, όπου συμπληρώνονται 150 χρόνια από τους αγώνες μας για την ανεξαρτησία και 165 χρόνια από τη Γέννηση του Χοσέ Μαρτί, πνευματικού αυτουργού της επίθεσης στο στρατόπεδο Μονκάδα, όπως είπε ο Φιντέλ, θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για την κυριαρχία μας και για τις δίκαιες υποθέσεις της ανθρωπότητας. Παρά τις απειλές και τις δυσκολίες, η Κουβανική Επανάσταση ακολουθεί σήμερα τα διδάγματα των προγόνων και θα συνεχίσει να μάχεται για ένα καλύτερο μέλλον.

Ευχαριστώ πολύ.



Εισήγηση Λουκίας Κωνσταντίνου

 

Το βιβλίο που παρουσιάζεται σήμερα περιλαμβάνει την απολογία του Φιντέλ Κάστρο, ως κυριότερου κατηγορούμενου, στη δίκη για την επίθεση του Κινήματος της 26ης Ιούλη στο στρατόπεδο της Μονκάδα. Περιλαμβάνει επίσης  και ένα απόσπασμα της εισήγησης του Φιντέλ στο 1ο Συνέδριο του ΚΚΚ, το 1975. Δηλαδή 22 χρόνια μετά, και αφού η Επανάσταση έχει ήδη διανύσει ένα μεγάλο μέρος της νικηφόρας πορείας της.

Δεν θα σταθώ τόσο στα ιστορικά γεγονότα της απολογίας του Φιντέλ και τις αιτίες που οδήγησαν στην επίθεση της Μονκάδα. Θα αναφερθούν και οι άλλοι ομιλητές. Εγώ θα ήθελα κυρίως να τονίσω κάποιες πλευρές για τη σημασία του βιβλίου αυτού. Παρότι ιστορικό, το βιβλίο αυτό είναι ταυτόχρονα και μεθοδολογικό εργαλείο. Ξεδιπλώνει την αντίληψη στη δράση και τη σκέψη της Κουβανικής Επανάστασης, η οποία μπόρεσε να οδηγήσει έναν εθνικό απελευθερωτικό αγώνα ενάντια στη δικτατορία του Μπατίστα, σε αγώνα για κοινωνική απελευθέρωση. Μια επανάσταση «των ταπεινών, από τους ταπεινούς και για τους ταπεινούς».

Καταρχήν, η απολογία αυτή του Φιντέλ αποτέλεσε το θεμέλιο λίθο, το πρώτο πρόγραμμα της Κουβανικής Επανάστασης και της ιστορικής συνέχειάς της, σήμερα.

Τρία πράγματα κάνει ο Φιντέλ στην απολογία του και καταφέρνει με αυτά, με πολύ απλό και φυσικό τρόπο, να συνδέσει το επαναστατικό παρελθόν, παρόν και μέλλον του αγώνα για εθνική ανεξαρτησία απέναντι στο ιμπεριαλιστικό θηρίο. Καταφέρνει επίσης, να βάλει τα ψήγματα στη συνείδηση του λαού για την μετεξέλιξη αυτού του αγώνα, σε αγώνα για την πλήρη κοινωνική απελευθέρωση του ανθρώπου.

-        Κατονομάζει τον Χοσέ Μαρτί, ως «πνευματικό αυτουργό» της επίθεσης. Το όνομα του οποίου ήταν συνδεδεμένο με τους αγώνες της ανεξαρτησίας ενάντια στην ισπανική αποικιοκρατία. Μια ανεξαρτησία, όπου η νέα τότε ανερχόμενη ιμπεριαλιστική δύναμη του βορρά κατάφερε και την έκλεψε μέσα από τα χέρια των κουβανών επαναστατών. Με αυτόν τον τρόπο, συνδέει το επαναστατικό παρελθόν και την παρακαταθήκη του Μαρτί, με το παρόν του αγώνα απέναντι στη δικτατορία και τον ιμπεριαλιστικό ζυγό.

-       Εκθέτει την πολιτική πραγματικότητα της εποχής και την κατάσταση του λαού. Θέτει τα ζητήματα που ταλάνιζαν την κουβανική κοινωνία, για τα οποία η επαναστατική κυβέρνηση θα έφερνε μια σειρά νόμους. Πολύ επιγραμματικά, αναφέρω τα έξι σημεία: το πρόβλημα της γης, το πρόβλημα της εκβιομηχάνισης, το πρόβλημα της κατοικίας, το πρόβλημα της ανεργίας το πρόβλημα της εκπαίδευσης και το πρόβλημα της υγείας του λαού. Μάλιστα, εξαγγέλλει τους πρώτους πέντε επαναστατικούς νόμους του Κράτους, ανάμεσα τους την αποκατάσταση του Συντάγματος του 1940. Αυτά, μαζί με επιπλέον νόμους και μέτρα για την αγροτική μεταρρύθμιση, την εκ βάθρων μεταρρύθμιση της εκπαίδευσης και την εθνικοποίηση των επιχειρήσεων ηλεκτρισμού και τηλεφωνίας, καθώς και την αποκατάσταση των ελευθεριών του πολίτη και της πολιτικής δημοκρατίας, θα αποτελούσαν τα πρώτα μέτρα της επαναστατικής κυβέρνησης. Θέτει λοιπόν, τα στοιχειώδη αιτήματα που μπορούσαν να ενώσουν όλο το λαό.

-       Κάνει όμως και κάτι άλλο, που δείχνει και τον προσανατολισμό της Επανάστασης, θέτοντας  ταυτόχρονα και το θέμα της ενότητας. Στοιχειοθετεί την έννοια λαός πολύ γλαφυρά λέγοντας: «Όταν μιλάμε για λαό δεν αντιλαμβανόμαστε ως τέτοιο τα βολεμένα και συντηρητικά τμήματα του έθνους, αυτούς που τα έχουν καλά με οποιοδήποτε καθεστώς καταπίεσης(…). Αντιλαμβανόμαστε ως λαό, όταν μιλάμε για αγώνα, τη μεγάλη αλύτρωτη μάζα (…). Αυτή που ποθεί μια πατρίδα καλύτερη, αξιοπρεπή και πιο δίκαιη». Και δεν μένει σε αυτό, αλλά το περιγράφει ακόμα πιο αναλυτικά. «Αποκαλούμε λαό, τους 600.000 κουβανούς που είναι χωρίς δουλειά, τους 500.000 εργάτες γης που δουλεύουν 4 μήνες το χρόνο, τους 400.000 βιομηχανικούς εργάτες και μεροκαματιάρηδες που τους λεηλατούν τα συνταξιοδοτικά ταμεία, τους 100.000 μικροκαλλιεργητές που δουλεύουν μια γη που δεν είναι δικιά τους, τους 30.000 δασκάλους και καθηγητές που πληρώνονται τόσο άσκημα, τους 20.000 μικρέμπορους εξαντλημένους από τα χρέη, τους 10.000 νεαρούς επαγγελματίες, γιατροί, μηχανικοί, δικηγόροι, ζωγράφοι κλπ. που πήραν τα πτυχία τους και βρίσκουν όλες τις πόρτες κλειστές…». Η παραπάνω περιγραφή είναι βαθιά ταξική και ενωτική της πάλης του λαού, ταυτόχρονα.

Από τότε λοιπόν, η ηγεσία της Επανάστασης είχε πολύ ξεκάθαρο το στόχο της. Ο Φερνάντο Μαρτίνες Ερέδια, πριν πεθάνει, στο τελευταίο άρθρο του στο περιοδικό Cuba Socialista, που θα το βρείτε μεταφρασμένο στο blog Prensa Rebelde, με τον τίτλο «Σημεία κλειδιά για το αντιμπεριαλιστικό και αντικαπιταλιστικό κίνημα σήμερα» αναφέρει 13 σημεία ως διδάγματα και παρακαταθήκη του Φιντέλ, χρήσιμα για κάθε επαναστάτη. Αναφέρω ενδεικτικά: Ο Φιντέλ, «ξεκινά από το αδύνατο και το αδιανόητο, και το μετατρέπει σε δυνατότητα, μέσα από τη συνειδητή και οργανωμένη πρακτική, αλλά και την κριτική σκέψη. Δεν δέχεται ποτέ την ήττα». Επιδεικνύει «αποφασιστικότητα για αγώνα σε οποιαδήποτε κατάσταση». Επιδιώκει «συνεχή επικοινωνία με τον άνθρωπο και τις μάζες, καθημερινά. Δημιουργεί τα εργαλεία και τους πρωταγωνιστές. Και φυσικά το μεγάλο κουβανικό επίτευγμα, ενώνει την εθνική απελευθέρωση με τη σοσιαλιστική επανάσταση.». Γι’ αυτό και ο λαός, ακολούθησε τον Φιντέλ πριν από τις πολιτικές ηγεσίες που πήραν μέρος στον αγώνα.   

Ο ίδιος ο Φιντέλ, στο απόσπασμα της εισήγησης στο 1ο Συνέδριο του ΚΚΚ, αναφέρει χαρακτηριστικά: «Η επίθεση στη Μονκάδα χάραξε το δρόμο και δημιούργησε τις προϋποθέσεις για τη συγκρότηση ενός προγράμματος εθνικής απελευθέρωσης, που άνοιξε την πόρτα για το σοσιαλισμό. Χωρίς τη Μονκάδα δεν θα είχαμε τη νίκη του ’59 και χωρίς το 1868 και το 1895 η Κούβα δεν θα ήταν σήμερα ανεξάρτητη, ούτε και η πρώτη σοσιαλιστική χώρα της Αμερικής». «Σε κάθε στάδιο, εξαγγέλθηκαν οι στόχοι, για τους οποίους το επαναστατικό κίνημα και ο λαός είχαν αποκτήσει την ανάλογη ωριμότητα».

Για όλα τα παραπάνω λοιπόν, μπήκαμε στη διαδικασία εκ νέου μετάφρασής και έκδοσης του βιβλίου αυτού. Στις συνθήκες που ζούμε, συνθήκες ηθικής κρίσης και διάλυσης των λαϊκών δυνάμεων, το βιβλίο αυτό είναι επίκαιρο. Δίνει την αντίληψη του αγώνα και της συγκέντρωσης δυνάμεων. Εν ολίγοις δίνει την αντίληψη για την Επανάσταση. Αντίληψη που είναι ζωντανή στο λαό και την Επαναστατική Κυβέρνηση της Κούβας.

Δεν αποτελεί ιστορία του παρελθόντος. Η Κούβα και σήμερα δέχεται την ολομέτωπη επίθεση του ιμπεριαλισμού. Το εγκληματικό εμπάργκο συνεχίζεται και η ίδια δίνει τον αγώνα αντίστασης και επιβίωσής της στο δρόμο που έχει χαράξει. Και, αν ένα πλατύ κίνημα αλληλεγγύης τη στήριξε και τη στηρίζει σήμερα, είναι γιατί η Κούβα εφάρμοσε την ίδια ανθρωποκεντρική αντίληψη για την Επανάσταση και στη διεθνιστική αλληλεγγύη που προσφέρει σε όλο τον κόσμο. Θα κλείσω με τα λόγια του Χοσέ Μουχίκα σε συνέντευξή του στις 26 Μάη: «Η Κούβα είναι μια ανεκτίμητη υπόθεση αλληλεγγύης και ταυτόχρονα μια καταγγελία, για αυτό που θα μπορούσε να κάνει ο πλούσιος κόσμος και δεν το κάνει»… «αν άλλες χώρες, με τους πόρους τους, είχαν την πολιτική βούληση που είχε η Κούβα».

 


Εισήγηση Μπάμπη Μισαηλίδη

 

«Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΑ ΜΕ ΔΙΚΑΙΩΣΕΙ»

Το Διεθνές Βήμα έχει εκδώσει πάνω από δέκα βιβλία για την κουβανική επανάσταση. Tο βιβλίο «Η ιστορία θα με δικαιώσει» είναι ένα από τα πιο σημαντικά, διότι μας βοηθάει να κατανοήσουμε που ακριβώς βρίσκονται τα πράγματα στην Κούβα σήμερα.

Σπανίως στην Ιστορία βλέπουμε να εφαρμόζεται ένα πρόγραμμα όπως αυτό της Μονκάδα, όπως έγινε γνωστή η ομιλία αυτή του Φιντέλ στο δικαστήριο. Δύο λόγοι υπάρχουν γι’ αυτό:

ο πρώτος είναι ότι οι επαναστάτες Κουβανοί με επικεφαλή τον Φιντέλ Κάστρο ποτέ δεν παρουσιάστηκαν στον εργαζόμενο λαό ως σωτήρες που ως δια μαγείας θα του έλυναν όλα του τα προβλήματα. Αντιθέτως, του είπαν «για να γίνουν πραγματικότητα η ελευθερία και η ευτυχία σου αγωνίσου μαζί μας για να τα κατακτήσουμε». Και αυτό που χαρακτηρίζει την κουβανική επανάσταση,  από την ανατροπή της δικτατορίας του Μπατίστα το 1959 μέχρι τις πρόσφατες οικονομικές μεταρρυθμίσεις και τις πρόσφατες εκλογές που ανέδειξαν μια νέα Εθνοσυνέλευση της Λαϊκής Εξουσίας, είναι η ενεργή συμμετοχή του λαού στη λήψη και την υλοποίηση πολιτικών που αφορούν τη ζωή του.

Ο δεύτερος και καθοριστικός λόγος είναι ότι η επανάσταση του 1959 έφερε στην εξουσία τους ταπεινούς ανθρώπους, τον εργαζόμενο λαό, ο οποίος ανέδειξε μια ηγεσία, το Κίνημα της 26ης Ιούλη, που ήταν αποφασισμένη να πάει μέχρι το τέλος και καταπιάστηκε από την πρώτη στιγμή με την υλοποίηση του προγράμματος της Μονκάδα.

Πρόκειται για ένα επαναστατικό δημοκρατικό πρόγραμμα που στο επίκεντρό του ήταν η εθνική απελευθέρωση από τον ζυγό των γιάνκηδων ιμπεριαλιστών οι οποίοι είχαν μετατρέψει την Κούβα σχεδόν σε αποικία τους. Δεν στήριζαν μόνο τη δικτατορία του Μπατίστα αλλά είχαν στην ιδιοκτησία τους βασικούς τομείς της οικονομίας , μεγάλες γαιοκτησίες καθώς και βιομηχανικές επιχειρήσεις και την ενέργεια.

Ο Φιντέλ καλεί τους αγρότες να παλέψουν για τη γη, καλεί όλο τον εργαζόμενο λαό να αγωνιστεί για την αξιοπρέπειά του, για την ελευθερία να εκφραστεί, να έχει πρόσβαση στην παιδεία και την υγεία και τον πολιτισμό.

Στην ομιλία του περιγράφει με λεπτομέρεια τις συνθήκες που αντιμετώπιζαν οι εργαζόμενοι.  Το πρόβλημα της τεράστιας ανεργίας, ενώ 500.000 εργάτες στην ύπαιθρο δούλευαν μόνο 4 μήνες το χρόνο και τους υπόλοιπους μήνες πεινούσαν. Σχεδόν 85% των μικροκαλλιεργητών πλήρωναν ενοίκιο σε κάποιον γαιοκτήμονα για την γη που καλλιεργούσαν. Οι αγρότες αντιμετώπιζαν πάντα την απειλή της έξωσης από τον γαιοκτήμονα, από τον τοκογλύφο ή από την τράπεζα. 200.000 οικογένειες αγροτών ήταν χωρίς κλήρο, ενώ την καλύτερη γη την είχαν οι καπιταλιστές από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σχεδόν τρία εκατομμύρια χωρικοί δεν είχαν ηλεκτρικό ρεύμα. Το ένα τρίτο του μισθού των εργαζόμενων στις πόλεις πήγαινε στην πληρωμή του ενοικίου. Θεραπεύσιμες αρρώστιες θέριζαν τον πληθυσμό ιδιαίτερα της υπαίθρου.

Σήμερα η ανεργία στην Κούβα αγγίζει μόλις τα 3%.  Πριν την επανάσταση 60% του πληθυσμού ήταν λειτουργικά αναλφάβητοι ενώ σήμερα είναι 0,5%.  Πάνω από 2,5 εκατομμύρια παιδιά και ενήλικες σπουδάζουν σήμερα σε κάποια σχολή της χώρας. Πάνω από 99% των παιδιών τελειώνουν την 9η τάξη και τα τελευταία χρόνια ολοκληρώνεται ένα πρόγραμμα όπου κάθε περιφέρεια της χώρας θα έχει και το πανεπιστήμιό της. Από τα πρώτα μέτρα που πήρε η επαναστατική κυβέρνηση ήταν η μείωση των ενοικίων κατά 50%, ενώ σήμερα 85% έχουν το δικό τους σπίτι και δεν πληρώνουν ενοίκιο.  Σχεδόν όλοι, έως και στα απόμερα χωριά στα βουνά, έχουν ηλεκτρικό ρεύμα.

Όσο αφορά στην υγεία, η βρεφική θνησιμότητα σήμερα είναι 4 ανά 1000 γεννήσεις ενώ το προσδόκιμο ζωής είναι 81 χρόνια.  Η Κούβα έχει έναν γιατρό ανά 170 κατοίκους. Τα στοιχεία αυτά συγκρίνονται με τις πιο αναπτυγμένες χώρες.

Η επαναστατική κυβέρνηση εφάρμοσε μια από τις βαθύτερες αγροτικές μεταρρυθμίσεις. Οι μεγάλες γαιοκτησίες είτε των Αμερικανών είτε των ντόπιων Κουβανών καπιταλιστών πέρασε στα χέρια των αγροτών που τις καλλιεργούσαν. Όλη η γη εθνικοποιήθηκε και παραμένει μέχρι σήμερα. Οι αγρότες έπαψαν έτσι να είναι σκλάβοι των χρεών τους προς τις τράπεζες. Στην Κούβα δεν υπάρχουν πλειστηριασμοί και οι αγρότες δεν αντιμετωπίζουν την απειλή να χάσουν τη γη τους.

Χρόνια αργότερα, μιλώντας για το πρόγραμμα της Μονκάδα, ο Φιντέλ έλεγε ότι αυτό περιέγραφε «τη βαθύτερη σκέψη μας για το καπιταλιστικό οικονομικό και κοινωνικό σύστημα, το οποίο απλά έπρεπε να εξαλειφθεί». Στην πορεία υλοποίησης  του δημοκρατικού, αντι-ιμπεριαλιστικού προγράμματος της Μονκάδα, αντιμέτωποι με τις επιθέσεις των γιάνκηδων ιμπεριαλιστών και των ντόπιων καπιταλιστών, οι εργαζόμενοι προχώρησαν στην εξάλειψη των καπιταλιστικών κοινωνικών σχέσεων. Τα εργοστάσια πέρασαν στα χέρια των εργατών. Η γη, η παιδεία, η υγεία, και ο πολιτισμός έπαψαν να είναι εμπόρευμα που αγοράζεται και πουλιέται και έγιναν κοινωνικά αγαθά. Τη διαδικασία αυτή εξηγεί ο Φιντέλ στο δεύτερο κείμενο που περιλαμβάνει το βιβλίο, με τίτλο: Η δυναμική της κουβανικής επανάστασης.

Καθώς οι εργαζόμενοι συμμετείχαν ενεργά σε κάθε φάση του μετασχηματισμού των κοινωνικών σχέσεων ταυτοχρόνως μεταμορφώθηκαν και οι ίδιοι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η καμπάνια εξάλειψης του αναλφαβητισμού που ήταν ένα μαζικό κοινωνικό κίνημα. 

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ αλλά και η Ευρωπαϊκή Ένωση λένε ότι στην Κούβα πρέπει να υπάρξει μια «μετάβαση στη δημοκρατία» που σημαίνει επίσης και στην «οικονομία της αγοράς». Ο Φιντέλ, εξηγώντας μια αναφορά του στον «Χρυσό Μόσχο» της Παλιάς Διαθήκης στο Η Ιστορία θα με δικαιώσει είπε ότι «ο Χρυσός Μόσχος είναι η γνωστή οικονομία της αγοράς. Αν περιμέναμε για θαύματα από τον Χρυσό Μόσχο, θα είχαν περάσει χίλια χρόνια και τα προβλήματα θα συνέχιζαν να υπάρχουν ενώ η επανάσταση τα αντιμετώπισε άμεσα και αποτελεσματικά». Προβλήματα που εμείς οι εργαζόμενοι αντιμετωπίζουμε όλο και περισσότερο σήμερα στο πλαίσιο της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης του καπιταλισμού και τις ανένδοτες επιθέσεις της τάξη των εργοδοτών ενάντια στις συνθήκες ζωής και εργασίας μας και ενάντια στα δημοκρατικά δικαιώματα που με αγώνες έχουμε κατακτήσει.

 «Αυτό που έχουμε στην Κούβα δεν είναι η δημοκρατία των εκμεταλλευτών, ούτε οι γαιοκτήμονες και τα ξένα μονοπώλια έχουν δικαιώματα στην Κούβα», έλεγε ο Φιντέλ Κάστρο. «Τώρα έχουμε μια δημοκρατία των εργατών, των χωρικών, των ταπεινών αντρών και γυναικών. Είναι μια επαναστατική δημοκρατία των ταπεινών, με τους ταπεινούς, και για τους ταπεινούς».

Μια γεύση πως λειτουργεί αυτή η δημοκρατία πήραμε με τις πρόσφατες εκλογές για την Εθνοσυνέλευση της Λαϊκής Εξουσίας . Οι 605 που εκλέχθηκαν αντιπροσωπεύουν όλα τα τμήματα του κουβανικού λαού: εργαζόμενους στην παραγωγή, αγρότες, γυναίκες και νεολαία. 56% των αντιπροσώπων εκλέγονται για πρώτη φορά, 53% είναι γυναίκες, 41% είναι Μαύροι και ο μέσος όρος ηλικίας είναι 49 χρονών.

Ο ανιδιοτελής διεθνισμός ήταν από την αρχή το σήμα κατατεθέν της επανάστασης και πηγή ενίσχυσής της. Οι Κουβανοί κομμουνιστές, συνέδεσαν την τύχη της οικοδόμησης του σοσιαλισμού στην Κούβα με την στήριξη και προώθηση του παγκόσμιου αγώνα κατά της ιμπεριαλιστικής καταπίεσης  και της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης.

Μπροστά στην υποχώρηση του εργατικού και επαναστατικού κινήματος διεθνώς, την παγκόσμια καπιταλιστική κρίση και το συνεχιζόμενο εγκληματικό οικονομικό εμπάργκο των ΗΠΑ, η Κούβα έχει κάνει υποχωρήσεις με την εφαρμογή μέτρων που ανοίγουν τα περιθώρια λειτουργίας μιας καπιταλιστικής αγοράς. Την ίδια στιγμή, στον παλμό και τη συμμετοχή σχεδόν ενός εκατομμυρίου εργαζόμενων την Πρωτομαγιά στην Αβάνα, είδαμε την αποφασιστικότητά τους να διατηρήσουν τις κατακτήσεις της επανάστασης που περιγράφει ο Φιντέλ στο βιβλίο αυτό.

Για εμάς που αντιμετωπίζουμε τις ολέθριες συνέπειες της καπιταλιστικής κρίσης, η κουβανική επανάσταση παραμένει ένα ζωντανό παράδειγμα ότι μπορούμε να ανατρέψουμε την καπιταλιστική κυριαρχία και βαρβαρότητα, ένα ζωντανό παράδειγμα ότι ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός.