SURVIVOR: Προσοχή! Οι δέκτες των τηλεοράσεων εκτοξεύουν βοθρολύματα!

 

του Βασίλη Λιόση


Πριν από λίγες ημέρες είχα πάει σε μία παιδική χαρά την τρίχρονη κόρη μου. Στο χώρο βρισκόταν και μία ομάδα παιδιών στην προεφηβεία. Τα παιδιά αυτά είχαν χωριστεί σε δύο υποομάδες και μιμούνταν το γνωστό τηλεοπτικό παιχνίδι Survivor. Καθώς δύο εξ’ αυτών έτρεχαν παράλληλα, από το πλάι μία πιτσιρίκα φώναζε με ένταση στο συμπαίκτη της, λες και από αυτό εξαρτιόταν η ζωή της: «Μη χαλαρώνεις! Μη χαλαρώνεις!». Η προσταγή της έμεινε στα αυτιά μου σαν ηχώ για πολλή ώρα. Μου έδωσε να καταλάβω ακόμη περισσότερο, πως όλα αυτά τα παιχνίδια επιδρούν αποφασιστικά στην ψυχολογία και τη συνείδηση των παιδιών και των εφήβων. Και από ό,τι φαίνεται δεν «γράφουν» μόνο στη συνείδηση των μικρών αλλά και των μεγάλων. Μόνο θλίψη μπορεί να προκαλέσει η απόφαση του Συλλόγου Γονέων σε δημοτικό σχολείο της Πάτρας, όπου αποφασίστηκε η διοργάνωση καλοκαιρινού καμπ με θέμα το Survivor!


Το «φαινόμενο» Survivor δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο. Σύμφωνα με τις σχετικές μετρήσεις έχει σπάσει όλα τα ρεκόρ τηλεθέασης φτάνοντας το 80%. Αποτελεί τη συνέχεια άλλων τηλεοπτικών σκουπιδιών αρχής γενομένης με το «Big Brother» και που συνεχίζεται σήμερα με «καλλιτεχνικές» εκπομπές τύπου «The Voice». Και δεν φτάνει το τάισμα με τα κάθε λογής απορρίμματα. Υπάρχουν και οι κουτσομπολίστικες εκπομπές που ανακυκλώνουν τα υποπροϊόντα αυτά.


Το «Survivor» είναι από τα πλέον επικίνδυνα παιχνίδια, αν αποκωδικοποιήσουμε τα μηνύματά του. Ας δούμε μερικά.


1ο μήνυμα: Ο ίδιος ο τίτλος σημαίνει επιβίωση, κάτι στο οποίο έχουν καταδικαστεί δισεκατομμύρια κόσμου σε όλη τη γη. Για κάποιους παρίες δεν υπάρχει ζωή, αλλά μονάχα επιβίωση. Η εξοικείωση με αυτή τη λέξη, σημαίνει εξοικείωση με την ίδια την κατάσταση που περιγράφεται από αυτήν. Άρα σημαίνει συμβιβασμός και αποδοχή της ανέχειας ως φυσικής πραγματικότητας.


2ο μήνυμα: Μέσω του παιχνιδιού σού παρέχονται ευκαιρίες. Δεν υπάρχουν δικαιώματα, αλλά ευκαιρίες. Αρκεί να είσαι ευέλικτος, έξυπνος ή γιατί όχι και υστερόβουλος και να τις αρπάξεις (τις ευκαιρίες). Διαφορετικά η κοινωνική σου καθίζηση είναι ατομική σου ευθύνη.


3ο μήνυμα: Αν θες να κερδίσεις ένα πιάτο φαγητού, πρέπει να εξευτελιστείς στο πανελλήνιο. Διαφορετικά η πληρωμή σου είναι η πείνα. Επομένως στη διαμάχη αξιοπρέπεια-εξευτελισμός, σαφώς κερδίζει ο δεύτερος πόλος.


4ο μήνυμα: Η συνεργασία με τους άλλους δεν είναι απότοκο μιας αντίληψης αλληλεγγύης. Συνεργάζεσαι με τους άλλους γιατί τελικός στόχος σου είναι η ήττα των άλλων και η δική σου νίκη. Οι αβροφροσύνες μεταξύ των παικτών είναι κίβδηλες. Όλα στηρίζονται σε θεατρινισμούς. Μάλιστα, όλος ο σχεδιασμός αποκαλείται με στόμφο και οπωσδήποτε βλακωδώς, «στρατηγική».


5ο μήνυμα: Αν θες να κερδίζεις, απαιτείται εντατικοποίηση και μυϊκή δύναμη. Τα παιχνίδια στηρίζονται κατά βάση στα μούσκουλα και πολύ λιγότερο στις πνευματικές ικανότητες. Ακόμη και οι ερωτήσεις είναι στα όρια της ανοησίας (πόσες φορές το χρόνο κάνει σεξ το κολεόπτερο;) και καμία σχέση δεν έχουν με τη γνώση.


6ο μήνυμα: Πολλές φορές όποιος μιλά για μονοπώλια, στηλιτεύεται ως μονόχνοτος, παλαιολιθικός, πολιτικός δεινόσαυρος. Να, όμως, που και η πραγματικότητα είναι παλαιολιθική. Η διαδικασία του φαγητού δεν είναι απλή. Πάντα διαφημίζονται μεγάλες εταιρείες που προσφέρουν τα τρόφιμα τους ως έπαθλο στους νικητές. Επομένως οι εταιρείες αυτές αποκτούν ένα ανθρωπιστικό προσωπείο που μόνο τέτοιο δεν είναι.


7ο μήνυμα: Οι συζητήσεις που γίνονται ανάμεσα στους παίκτες είναι η αποθέωση του τίποτα. Τόνοι σαχλαμάρας ανταλλάσσονται μεταξύ των παικτών που τελικά ως τίποτα έχει και αυτό τη λειτουργία του. Είναι κάτι αντίστοιχο με την απάθεια που χαρακτηρίζεται ως απολιτίκ στάση αλλά είναι βαθιά πολιτική.


8ο μήνυμα: Τέλος, τι κι αν έχουμε φάει στο κεφάλι μνημόνια; Τι κι αν η ανεργία είναι στο 30%; Τι κι αν έχουν φύγει μισό εκατομμύριο άνθρωποι από τη χώρα; Τι κι αν κονιορτοποιήθηκαν  εργασιακά δικαιώματα και ο δημόσιος πλούτος ξεπουλιέται κομμάτι κομμάτι; Μην χολοσκάς. Εδώ έχουμε θέαμα και μάλιστα χωρίς άρτο.


Αυτό είναι το Survivor. Αποχαύνωση και κέρδος. Η λεγόμενη ελεύθερη τηλεόραση δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια παγίδα πνευματικής σκλαβιάς και συνειδησιακής χειραγώγησης.